Bütün Ağaçları Kesilen Adada Kabus Yaşandı: Ada Halkı Yok Oluyordu
Pasifik Okyanusu'ndaki Paskalya Adası'nda yaşayan Rapa Nui halkı, devasa Moai heykellerini taşımak ve tarım arazisi açmak için adadaki ormanların tamamını kesti. Erozyon ve gıda kaynaklarının tükenmesi, bir medeniyeti kıtlığa ve büyük bir felakete sürükledi. Deniz kanosu yapacak ahşap bile kalmayan yerliler, dış dünyadan kopuk adada geri dönüşü olmayan bir sürece girdi.Detaylar 👇
Biri Bilim İnsanından, Biri Bilim Kurgudan: Yapay Zekaların İsimleri Aslında Nereden Geliyor?
Yapay zekayı artık hayatımızın her alanında kullanıyoruz. Ödevler için ChatGPT'ye soruyoruz, mail için Claude'dan yardım alıyoruz, Gemini'yle plan yapıyoruz, Grok'la atışıyoruz... Yapay zekalar artık hayatımızın tam ortasında. Peki bu isimler rastgele mi seçildi? Kesinlikle hayır! Kimisi bir dâhiye selam çakıyor, kimisi uzaya uzanıyor, kimisi de bir bilim kurgu romanından fırlamış.Gelin, isimlerin ardındaki hikayelere birlikte bakalım. 👇
Para İçin Dünyayı Zehirleyen Adam: Tek Buluşu 170 Milyon Kişinin IQ'sunu Düşürmüş
1920'lerde General Motors'ta çalışan mühendis Thomas Midgley Jr., motorlardaki vuruntu sorununu çözmek için benzine kurşun katmayı önerdi. Kurşunlu benzin yaklaşık bir asır boyunca dünyanın dört bir yanında kullanıldı. Duke Üniversitesi ve Florida Eyalet Üniversitesi araştırmacılarının 2022 tarihli çalışmasına göre bu yakıt, yalnızca ABD'de yaklaşık 170 milyon kişinin çocuklukta yüksek kurşun düzeylerine maruz kalmasına yol açtı ve toplamda 824 milyon IQ puanının kaybedilmesine neden olmuş olabilir.Detaylar 👇Kaynak
Ölümsüz Canlı Yaralanınca ya da Strese Girince Bebekliğine Dönebiliyor
Doğada yaşlanıp ölmek neredeyse her canlının kaderi. Ama okyanuslarda bu kurala meydan okuyan minicik bir canlı var: Denizanası.Bilim dünyasında Turritopsis dohrnii, halk arasında ise 'ölümsüz denizanası' olarak bilinen tür, yaralandığında ya da strese girdiğinde adeta saatini geri sarıp yaşamına baştan başlayabiliyor.'Zaman, geriye aksın!'Kaynak
Rekor Kırdı: Monet'nin Tablosu 50 Milyon Euroya Satıldı
Empresyonizmin kurucularından Claude Monet'nin 'Iris' adlı dev tablosu, Paris'te düzenlenen Sotheby's müzayedesinde alıcı komisyonu dahil 50 milyon euroya satıldı. Bu satışla tablo, Fransa'da açık artırmada satılan en pahalı sanat eseri oldu.Kaynak
600 Yıllık Bir Hamamın Üzerinden Yol Geçti: Edirne’nin Unuttuğu Hazine Yeniden Doğuyor
1422’de Tunca kıyısında yükselen, 1829’dan sonra kapıları kapanan ve bir dönem üzerinden yol geçirilen Gazi Mihal Hamamı, 2026’da yeniden gün ışığına çıkıyor. Hikâyesi yalnızca bir restorasyonun değil, bir şehrin hafızasıyla yeniden kurduğu ilişkinin hikâyesi.Bir binayı unutmanın pek çok yolu var. Kapısını kapatmak, penceresini örmek, çevresini otoparka çevirmek… Fakat Edirne’de tarihin başına gelen daha çarpıcı: Yaklaşık altı asırlık bir hamamın üzerinden bir dönem yol geçirilmiş.Bugün Gazi Mihal Hamamı’nın hikâyesine bakınca yalnızca eski taşları görmüyoruz. Bir şehrin gündelik hayatını, değişen önceliklerini ve belki de en önemlisi, geçmişini yeniden sahiplenme çabasını görüyoruz.Çünkü bazı yapılar yıkıldıkları zaman değil, gözümüzün önünde durdukları hâlde görünmez olduklarında kayboluyor.
Dünyaca Ünlü Resmin 137 Yıllık Sırrı Çözüldü: Yıldızlar Birebir Eşleşti
Güney Koreli bir ekip, Vincent van Gogh'un dünyaca ünlü Yıldızlı Gece tablosundaki gökyüzünün gerçek bir geceye ait olabileceğini öne sürdü. Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmaya göre tablo, uzun yıllardır kabul edilen Haziran 1889 yerine yaklaşık bir ay sonra, 22 Temmuz 1889 civarında resmedilmiş olabilir.Detaylar 👇Kaynak
Kökeni Arapça Olduğuna Şaşıracağınız İngilizce Kelimeler
Bir dil, onu konuşan insanların tarihini anlatır. İngilizce de yüzyıllar boyunca temas kurduğu dillerden kelimeler aldı ve Arapça bu dillerin başında geliyor. Bu kelimelerin çoğu 12. ve 13. yüzyıllarda Akdeniz liman kentlerinde İtalyanca ve İspanyolca gibi dillere, oradan da İngilizceye geçti. İşin ilginç yanı, bu kelimelerin birçoğunun Arapça kökenli akrabalarını biz de Türkçede her gün kullanıyoruz.Kaynak
Eski İstanbul’un Gizli Tarihi: Gayrimüslimler Hangi Semtlerde Yaşıyordu?
Geçtiğimiz mart ayında hayatını kaybeden tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın Habertürk ekranlarındaki bir sohbeti yeniden paylaşıldı. Eski İstanbul'un az bilinen sosyal haritasını gözler önüne serdi. Eski İstanbul'da gayrimüslimler hangi semtlerde otururdu? İlber Ortaylı, Musevilerin Balat'a, Ermenilerin Kumkapı ve Samatya'ya, Rumların Tarlabaşı'na nasıl yerleştiğini tek tek anlattı. Sohbetin en dikkat çeken kısmı ise II. Mahmud döneminden kalan bir gelenekti: Beyoğlu'ndaki neredeyse her kilisenin önünde padişahın yaptırdığı bir çeşme bulunuyordu.Kaynak
Dünyanın İlk Mars'a Gidiş Dönüş Görevi Başladı: Japonlar Mars'tan Numune Getirecek
Japonya Uzay Ajansı JAXA, Mars'a dünyanın ilk gidiş-dönüş görevini başlattı. Mars Uyduları Keşif (MMX) aracı, Kızıl Gezegen'in büyük uydusu Fobos'a inip kaya ve toprak numunesi toplayacak, ardından bu numuneleri Dünya'ya getirecek. Uzmanlara göre bu görev, Mars sistemini anlamamız açısından dönüştürücü bir sıçrama olabilir.Kaynak
Kediler Sahiplerinin Ruh Halini Hissediyor: Aşk Hormonu Kanıtladı
Kedilerin köpeklere göre daha mesafeli olduğu, sahiplerine pek de bağlanmadığı yıllardır söylenir. Yeni bir araştırma ise bu kanıyı sarsacak bir sonuca ulaştı: Kedilerle sahipleri arasında kimyasal bir bağ var ve bu bağın merkezinde 'aşk hormonu' olarak bilinen oksitosin bulunuyor!Kaynak
57 Yaşındaki Nev'den Kötü Haber: Yeniden Entübe Edildi!
'Zor' ve 'Sen Gibi' şarkılarıyla hafızalara kazınan Nev'in sağlık durumuyla ilgili sevenlerini yeniden endişelendiren bir gelişme yaşandı. Eylül ayında çoklu organ yetmezliği teşhisiyle yoğun bakıma alınan 57 yaşındaki sanatçının menajeri İlker Ercan, sosyal medyadan yaptığı paylaşımla son durumu duyurdu ve hayranlarından hem dua hem de acil destek istedi. Karaciğer nakli için değerlerinin toparlanması beklenen sanatçıdan gelen bu haber, sevenlerinin yüreğini ağzına getirdi.Kaynak: İlker Ercan / X
Türkiye'nin Sır Dolu 'Ölü' Denizi: Batan Gemiler Binlerce Yıl Çürümüyor
Karadeniz'in derinlikleri, dünyanın en iyi korunmuş batıklarından bazılarına ev sahipliği yapıyor. Oksijensiz suyun yaşamı sınırladığı bu denizde, 2 bin 400 yıllık bir antik Yunan gemisi direk ve küreklerine kadar sağlam halde bulundu. Peki Karadeniz'in dibinde batan gemileri ne koruyor?Detaylar 👇Kaynak