Onedio Köşe Yazarları Yazio

Fen bilimleri ve okumada OECD ortalamasını geçtik, matematikte yakaladık. Bu gerçek bir başarı. Fakat aynı rapor, sosyoekonomik makasın bazı alanlarda açıldığını da söylüyor. PISA 2025’in Türkiye’ye asıl mesajı belki de tam burada başlıyor.“Bir eğitim sisteminin başarısını yalnızca ortalama puanı değil, en dezavantajlı çocuğunu bulunduğu yerden ne kadar ileri taşıdığı gösterir.”PISA 2025 sonuçları açıklandı ve Türkiye açısından uzun zamandır görmediğimiz kadar güçlü bir tablo ortaya çıktı. Fen bilimlerinde 494, okumada 472, matematikte 462 puan aldık. Fen ve okumada OECD ortalamasının üzerindeyiz; matematikte ise OECD ortalamasına çok yakınız.Bu sonucu küçümsemek haksızlık olur. Türkiye, 2022’ye göre üç alanda da puanını yükseltti ve son on yıllık eğilimde OECD içindeki en dikkat çekici iyileşme hikâyelerinden birini yazdı. Ancak eğitim verilerinin kötü bir huyu vardır: Manşeti alkışlarken dipnotu okumazsanız, gerçeğin yarısını kaçırırsınız.PISA 2025’in dipnotu şu: Türkiye’nin ortalaması yükselirken bu ilerleme bütün çocuklara aynı ölçüde dağılmıyor. Özellikle sosyoekonomik avantajlı ve dezavantajlı öğrenciler arasındaki fark bazı alanlarda büyüyor. Yani önümüzde artık yalnızca bir “başarı” meselesi değil, doğrudan bir “eğitim adaleti” meselesi var.

İnsan çoğu zaman kendisini tanıdığını zannediyor. Aynaya baktığında gördüğü bedeni 'ben' olarak kabul ediyor; yürüyen ayakların, konuşan dilin, gören gözlerin kendisi olduğunu düşünüyor. Oysa insanı insan yapan, görünen bedeni değil; o bedeni sessizce yöneten görünmeyen hakikattir. Bu yüzden insanın cevaplaması gereken en temel soru şu: Ben gerçekten neyim?

Şehirler tarih boyunca insan eliyle planlandı, yönetildi ve büyütüldü. Trafik ışıklarından su şebekelerine, enerji dağıtımından güvenliğe kadar her sistem insan kararlarına bağlıydı. Ancak yapay zekâ, sensör teknolojileri ve otonom sistemlerin gelişmesiyle birlikte yeni bir kavram ortaya çıkıyor: Otonom şehirler. Yani kendi kendini yöneten, karar alan ve optimize eden şehirler. Peki böyle bir dünyada yaşam nasıl olurdu?

Göstergebilim ve retorik bir arada…. Özel bir tasarım. Çok özel bir baskı… Felsefe ile sanatın birleşimi yorumlar. Akıcı bir dil. Harika örneklemeler. Güzel bir kitap okuma deneyimini paylaşacağım sizinle. Kitap şu an elimde ve etkilendim. Bir müzikal eserin son notası, dinleyicinin belleğinde en uzun süre kalan notadır çoğu zaman; bir kitabın son cümlesi de benzer bir işleve sahiptir. Bir kitabı nasıl kapattığınız, açtığınız kadar önemlidir. Doğan Kitap etiketiyle yayımlanan, Prof. Dr. Uğur Batı ve Barış Erbil imzalı 'Kıpkırmızı: Bir Devrim'in 100 Yıl Atlası' adlı kitap, mağara resimlerinden Devrim Erbil'in kuşbakışı İstanbul'una uzanan uzun yolculuğunu, 'Sanat, İnsanlığın Aynası' başlıklı güçlü bir kapanışla noktalıyor. Devrim Erbil için hazırlanmış en kapsamlı eser olan bu kitap, bu son sözle, bütün anlattıklarını tek bir büyük soruya bağlıyor: Sanat, sadece estetik mi, yoksa bir isyan mı? Kitabın çok güzel lansmanları olacak, 13 Eylül’de Bodrum’da Milta Marina’da D&R ile, yine 30 Ekim’de esere de büyük katkıları olan, sanat dostu Zorlu PSM’de bir lansman olacak. Devrim Erbil, Barış Erbil ve Uğur Batı’yı da bu lansmanlarda görmek mümkün olacak

8 Eylül Dünya Okuryazarlık Günü’ne ithafenİnsanlık tarihine bakıldığında, okuryazarlığın hiçbir dönemde yalnızca harfleri tanımak ve kelimeleri anlamlandırmakla sınırlı bir beceri olarak kalmadığı görülür. Yazının ortaya çıkışıyla birlikte insanın düşüncesini zamana ve mekâna karşı koruyabilmesi, bilginin bireysel hafızanın sınırlarından çıkarak toplumsal hafızaya aktarılabilmesi ve sonraki kuşakların kendilerinden önce üretilmiş bilgiyle ilişki kurabilmesi mümkün hale gelmiş; matbaanın yaygınlaşması, zorunlu eğitimin gelişmesi ve bilgiye erişimin geniş kitlelere ulaşmasıyla birlikte okuryazarlık, bireysel gelişimin yanında toplumsal ilerlemenin de temel göstergelerinden biri olarak kabul edilmiştir.Bugün 8 Eylül Dünya Okuryazarlık Günü’nü konuşurken ise okuryazarlığın tarihsel anlamını hatırlamak kadar, bu kavramın içinde bulunduğumuz dijital çağda hangi yeni anlamları kazandığını tartışmak da gerekiyor.Çünkü insanın bilgiyle kurduğu ilişki son birkaç on yıl içerisinde tarihte daha önce görülmemiş bir hızla değişti. Bilginin üretimi, dolaşımı ve tüketimi artık büyük ölçüde dijital ağlar üzerinden gerçekleşirken, bireyler gün içerisinde farkında olarak ya da olmayarak yüzlerce farklı bilgi parçacığıyla karşılaşıyor; haberler, sosyal medya paylaşımları, kısa videolar, reklamlar, kullanıcı yorumları, arama sonuçları, dijital platform önerileri ve yapay zekâ tarafından üretilen içerikler, bireyin zihinsel dünyasını şekillendiren devasa bir bilgi ekosistemi meydana getiriyor.

Gözümüzün önünde kıyım gerçekleşti ve bir şarkının artık sadece on beş saniyesi var. Sonrası yok oldu; -belki de- yok edildi demek çok daha doğru olur. Peki bu bir cinayet mi sizce?

Görüntüsü metal gibi…Adı bir frekans biriminden geliyor…Hakkında anlatılanlar ise onu bildiğimiz doğal taşlardan bambaşka bir noktaya taşıyor.

7–14 Eylül 2026 haftasında aşk, sevgi, bolluk, bereket ve güzel fırsatların enerjisini aynı niyette buluşturmak isteyenler için haftanın sayı sekansı 683698.Bu sekans, sembolik numeroloji yaklaşımında sevgi ve uyumla ilişkilendirilen 6, bolluk ve maddi güçle ilişkilendirilen 8, iletişim ve neşeyi temsil eden 3 ve tamamlanma enerjisini simgeleyen 9 rakamlarını bir araya getiriyor.

Kadim Türk kozmolojisinde Bayülgen; iyilik, koruma, bilgelik ve yüksek bilinç kavramlarıyla ilişkilendirilen göksel bir figürdür. Bayülgen Yantra ise bu kadim anlayışı Kuzey Yıldızı’nın değişmeyen yön sembolizmi, sekiz gezegenin temsil ettiği yaşam alanları ve kutsal geometrinin düzen prensipleriyle aynı merkezde buluşturan spiritüel bir çalışmadır.

7–14 Eylül 2026 haftasına girerken gökyüzünde çok önemli bir eşikten geçiyoruz. Bu hafta yalnızca birkaç gezegenin burç değiştirmesinden söz etmiyoruz. Aynı zaman diliminde para, ilişkiler, diplomasi, teknoloji, ekonomi, bilgi akışı ve günlük hayat düzenimizi etkileyen çok güçlü bir astrolojik tablo oluşuyor. Venüs Akrep burcuna geçiyor. Merkür Terazi burcuna geçiyor. Uranüs İkizler burcunda retro harekete dönüyor. Başak burcunda Yeniay gerçekleşiyor. Bütün bunlar aynı haftaya yığılmış durumda. Bu yüzden 7–14 Eylül haftası, önümüzdeki dönemin yönünü anlamak açısından oldukça dikkat çekici olabilir.Haftanın ilerleyen günlerinde özellikle para, ilişkiler, dünya siyaseti, teknoloji, yapay zekâ, iletişim sistemleri ve Türkiye ekonomisi açısından neden daha dikkatli olmamız gerektiğini tek tek anlatacağım. Ayrıca yazının sonunda bu gökyüzünün bireysel hayatımızda hangi alanları değiştirebileceğini de konuşacağız.