Öncesi ve Sonrası ile Tarihi Değiştiren O Söz: 'Yarın Cumhuriyeti İlan Edeceğiz!'

 > -

93 yıl önce, bu gece bir karar verdi Mustafa Kemal Atatürk. Peki, Cumhuriyet'e bir gecede mi karar verildi? 

Kaynak

1. Mustafa Kemal Sofya’da askerî ateşedir. Bulgar operasının galasına davetlidirler.

Operadan sonra Mustafa Kemal’i uyku tutmaz. Şakir Bey’i uyandırır: “Kim ne derse desin, şimdi Balkan Savaş’ında yenilgiye uğramamızın sebebini daha iyi anlıyorum. Ben bu adamları çoban bilirdim. Oysa operaları bile var... Bir operaya kavuşacağımız günü görebilecek miyim?” der.

2. 1919 Mayıs'ında, Samsun'da akıllarda bir soru: Ne yapılmalı?

Atatürk, “Bu durum karşısında bir tek karar vardı: O da ulus egemenliğine dayalı, tam bağımsız yeni bir Türk devleti kurmak” cevabını verir. Millî mücadele parolasını da “Ya istiklâl, ya ölüm!” olarak belirtir. Amasya Genelgesi’nde öncelikle ülkenin ve İstanbul hükümetinin durumunu tespit eder. Yapılması gerekeni de “Ulusun bağımsızlığını, yine ulusun azim ve kararı kurtaracaktır.” sözleri ile özetler. Yani ulus iradesine dayanan kararlılıkla bağımsızlığımıza kavuşacağımızı belirtir.

3. Erzurum Kongresi'nde: İstanbul hükümeti bağımsızlığı koruyamazsa, bir hükümet kurulacaktır. İrade-i milliye esastır!

Benzer şekilde, Sivas Kongresi’nde Erzurum’da alınan kararlar tekrar edilir. “Ulus temsilcilerinin oluşturacağı Meclis-i Mebusan’ın denetiminde vatan ve millet ile ilgili kararların alınacağı, İstanbul Hükûmeti baskı karşısında ülke bütünlüğünü koruyamazsa geçici hükümetin kurulacağı” kararı alınır.

4. İngilizler: Türkiye, cumhuriyete doğru gidiyor

İngiliz Amirali Robeck, 17 Eylül 1919’da Dış İşleri Bakanı Lord Curzon’a gönderdiği raporda “Anadolu’da Mustafa Kemal başkanlığında Cumhuriyete doğru gidilmemektedir.” diyerek öngörüsünü belirtir.

5. 1921 Anayasası: Egemenlik kayıtsız, şartsız ulusundur

Anayasada belirtilen hükümler, adım adım gelen Cumhuriyet'i ifade ediyordu. Yürütme gücü, halkın seçtiği vekillerden oluşan Meclis'teydi.

6. 1 Kasım 1922 saltanatın kaldırılışı: 'Türk milleti saltanatı fiilen kendi eline almıştır'

“Türk milleti, hakimiyet ve saltanatı fiilen kendi eline almıştır. Bu bir oldu bittidir. Söz konusu olan millete saltanatını, hakimiyetini bırakacak mıyız? Mesele zaten oldu bitti haline gelmiş olan bir gerçeği kanunla ifadeden ibarettir. Bu mutlaka olacaktır... Aksi takdirde... bazı kafalar kesilecektir.”  Görsel: Sultan Vahdettin ülkeden ayrılırken.

7. 6 Ekim 1923: Ordu İstanbul'da

Lozan, Hükümet tarafından onaylanınca ordu 6 Ekim'de İstanbul'a girdi. Bir hafta sonra, Ankara başkent ilan edildi.

8. Başbakan Ali Fethi Okyar, 27 Ekim'de istifasını sunar. Vekiller, Mustafa Kemal'den yardım talep eder.

Artık genç devletin başkenti Ankara’dır.

1921 Anayasası’na göre TBMM, başbakan ve bakanları ayrı ayrı seçer ve görevlendirir.

Fethi Bey, hem başbakan hem de iç işleri bakanıdır. İşlerinin çokluğu gerekçesi ile iç işleri bakanlığından ayrılır. İç işleri bakanının mecliste seçilmesi sorun olur. Başbakan 27 Ekim 1923’te istifasını verir. Meclis hükümet üyelerini seçemez. Milletvekilleri Mustafa Kemal’den yeni hükümetin kurulması konusuna yardım etmesi talebinde bulunurlar.

9. 28 Ekim: Mustafa Kemal İsmet Paşa, Fethi Bey, Kazım Paşa (Özalp), Kemalettin Paşa ve Halit Paşa’yı Çankaya’ya davet eder.

Toplantıda hükümet sorunu tartışılır.

10. O cümleler, 28 akşamı, o toplantıda sarf edilir: 'Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz!'

İsmet Paşa, Anayasa değişiklikleri için kanun tekliflerini hazırlar. 

TBMM’nin 29 Ekim 1923’teki oturumuna katılan üyelerin (158 üye)
oy birliği ile Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanlığına seçilmiştir.

11. Cumhuriyet 93. yılında...

Genci, yaşlısı, milyonlarcası... Cumhuriyet için çalışmış, savaş vermiş, hayatını ortaya koymuş kahramanlardan minnettar!

İzmir Marşı - Bilkent Senfoni Orkestrası

Onedio Gündem'i Facebook'tan takip etmeyi unutmayın!

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
retrosever_

dünyada bin yıllık tarihi silinen ve o günüde bayram olarak kutlayan başka millet yok NFK evlad-ı osman

ozcylnn

Bin yıllık tarihi Osmanlı kendi hatalarından dolayı bitirdi, ve zaten bitmiş bir Osmanlıdan, Türkiye Cumhuriyeti kuruldu!! Ve biz tam olarak yeni kurulan '' Cumhuriyeti '' kutluyoruz.

starlight

dostum bilgiye ulaşmanın bir tık ötede olduğu, iletişim çağında yaşıyoruz. tüm tarih istemediğin kadar kaynakla elinin altında, bunu hakikaten sağlıklı bir beyinle mi yazıyorsun? yani nfk gibi mısıroğlu gibi şarlatanların 2015 yılında taraftar bulması gerçekten akıl alır değil.

retrosever_

sana tavsiyem mümkünse bir sultan vahdettin ve abdulhamit hanın hayatları anlatan kitaplar okuman özellikle abdulhamithan ülkeden nasıl kovulduklarını .... yıllarca osmanlı kendini bitirdi yalanlarına bende inanıyordum esaslı yazarlardan okuyunca sende anlarsın tabi anlamak

ashriel

Böyle köklü bir tarihini unutan bir halkın ne zaman uyanacağı meçhul. Şu anki durum hiç iyi değil. İnsanlar ben Türk'üm demeye utanır oldu. Herşeye herkese inat, YAŞASIN CUMHURİYET! NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE!!

ozgur-can3

hdp yi öven ve türkiye konulu haberlerde hep türkiyeyi kötü gösterecek nefret sözlü paylasim yapan bu site cumhuriyet bayramini kutluyomus ehheheheheehe cok komik

carsikapili

Bu özgür can ve murat yahya takma isimli onun bunun piclerini cevaplamayin evladim. Kendilerini adam yerine koydugunuzu falan sanacaklar. Gidip tayyip s.cacakken agizlarini kicina dayasinlar, mesgul etme.

ozgur-can3

asil gercek hain sensin ve bu onedio kendi ülkesini kötü gösteren asagilayan sözler söyledi paylasti onedio sitesi ve sende öylesin

ozgur-can3

hdp ye laf attim diye zorunuza gitti apocu picler

carsikapili

N'oldu, tayyib def-i hacet etti mi? Yarin yine apo'ya sayin, sehid evlatlarima kelle der, sen ve senin gibi anasi belli babasi yüzelliler bu sefer gider apo'nun kicini yalarsiniz!

ozgur-can3

tayyip öyle demez tayyip bu ülkeye refah baris getirmek istiyor senin gibilerde kendi ülkesine düsman oluyo

carsikapili

Ulan hicbisey degilse kac kere siteye girip, sayfada sike sike izmir marsini sana dinlettim ya, o kadar yeter...

ozgur-can3

bastan sona dinlemedim ama ben senin gibi vatan haini degilim izmir marsinida dinlerim digerlerinide

carsikapili

Vatan haini ha? Sen bittin ulan. Seni aldigimizda bütün marslari sana yutturmazsam apoletlerimi sökecegim ulan yavsak, Istiklal marsinin on kitasini ezberlemeyeni zaten tüm tugaya avrat yapiyoruz, gelisin olur, cikisin ya olmaz ya da cikarken "ay ayoool yokmu beni s.ken" diye aranirsin. DE bekle, sunun surasi 3 gün kaldi. Allaha yalvar da tayyib cogunlugu almasin. Anladin sen onu, simdi ikile, vakit varken terk-i diyar eyle.

ozgur-can3

sen ne sacmaliyon lan kafayi mi yedin

ozgur-can3

siz degilmisiniz hdp yi destekleyen

ozgur-can3

akp öyle sey yapmaz

carsikapili

YASASIN BASKOMUTANIMIZ GAZI MUSTAFA KEMAL ATATÜRK'ÜN KURUP, BIZLERE HEM ARMAGAN HEM DE EMANET ETTIGI LAIK, DEMOKRATIK TÜRKIYE CUMHURIYETI ! ! ! Tüm Cumhuriyet düsmanlari, hirsizlar ve katiller; Bu Cumhuriyet sahipsiz degildir! Ne kadar ugrastiysaniz da, seküler gücler hala var ve kendilerine tevdi edilmis olan "CUMHURIYETI KORUMA VE KOLLAMA" vazifelerini ifa etmeye her zamankinden daha kararlidirlar!!!

wednesday-addams

bu ülkeyi seven ve kendini bu ülkeye ait hisseden herkesin cumhuriyet bayramı'nı kutlarım.

Başlıklar

AnkaraBaşbakanErzurumİngiltereİstanbulİzmirSamsunSavaşTürkiye Büyük Millet Meclisi
Görüş Bildir