Karşımızdakinin Robot Olup Olmadığını Anlamanın İmkansızlığını Anlatan Çin Odası Deneyini Çözebilecek misiniz?

426PAYLAŞIM

Deneyin ama bir yanıt bulabileceğinizden emin değiliz, çünkü bu konu insan zihninin sınırlarını aşıyor.

Zeka nedir? Birinin zeki olduğuna karar verip zekanın varlığını tartışıyoruz ama bu soruya yanıtımız yok.

Sözlüklerde geçen yanıtlardan bahsetmiyoruz, gerçekten zekayı tüm yönleriyle açıklayan bir tanım arıyoruz. İşte, böyle bir tanımın yokluğu zekayı tartışırken kafamızı bulandırabilecek bazı soru işaretlerini doğuruyor. Hele bir tanesi var ki, içinden çıkmak neredeyse imkansız ve bir noktada çevrenizi, kendinizi bile sorgulayacak noktaya geleceksiniz.

Çin Odası Deneyi'ni duymuş muydunuz?

Bundan yaklaşık 40 yıl kadar önce filozof John Searle'ın ortaya attığı bu deney sadece zeka üzerine bir tartışma ortaya atmıyor, aynı zamanda yapay zekayı da yanlış kavradığımızı o yıllardan bize gösteriyor. Çünkü bu deneyin amacı zekanın, düşünmenin ve 'insana dair' olarak gördüğümüz çoğu şeyin çok karmaşık olduğunu anlatmak.

Hiçbir kurnazlık olmayan bu deneyin kafa karıştırıcı yanı detaylarındadır.

Deney, bir odada geçer. İngilizce bilen fakat Çince bilmeyen bir kişi bu odaya gelir ve yukarıdaki gibi bir düzeneğin arasına oturtulur. Sol taraftan girişler olacak, sağ tarafta ise bunların çıkışı olacaktır.

'Ee, bunda ne var?' diyeceksiniz, haklısınız. Önemli olan ve zihnimizi karıncalandıracak şey giriş ve çıkışların ne olduğu, o yüzden detaylara girelim.

Kahramanımız odanın giriş kısmından, kaynağını bilmediği bir kişiden gelen Çince mesajlar alır.

Aldığı mesajları haliyle anlamaz, fakat odaya ona yardımcı olacak bir kılavuz bırakılmıştır. Bu kılavuzda aldığı yazıları açıklayacak bazı metinler vardır ve gelen metinleri parçalara bölerek anlamlandırmaya çalışır, bir nevi ilkel Google Translate kullanır. Gelen bu mesajları kendince anlamlandırdıktan sonra görevi yine aynı kılavuzdan yardım alarak bir Çince mesaj üretmektir.

Kılavuzu kullanarak bir yanıt üretip bu sefer odanın diğer tarafında bulan kısımdan diğer kişiye iletir.

Olaydaki dil ayrımını bir kenara bırakırsak, bize aktarılan bir olayı kendi algımızla anlamlandırıp çevremizdekilere anlatmamızdan çok da farklı değil, ne dersiniz? İyimser bir tartışmayı hatalı yorumlayıp bir başkasına yanlış aktarıyor olmakla Çince bilmeden Çince bir metni aktarmak arasında ne fark var?

Aradaki farkı anlamak hiç de zor değil.

Searle deneyi biraz daha özelleştirerek kurgulamıştır.

Sorulara verilen ve sonrasında aktarılan yanıtlar, ana dili Çince olan birinin ayırt edemeyeceği kadar kusursuzdur. Çünkü odadaki kişinin burada bir rolü yoktur. O yazıların içeriğini hiçbir şekilde anlamaz, anlayamaz.

Yazılar onun için sembollerden ibarettir, kitaba bakarak bu sembolleri bir yere oturtur ve kitapta yer alan kurallara göre de yeni yanıtlar üretir. Hiçbir şeyin farkında değildir ve sonuçta da bir rolü yoktur.

Bu deney sonucunda mükemmel seviyede taklit yapabilecek, beklenen tüm yanıtları verecek şekilde bir program geliştirilebileceği ispatlanmıştır.

Odanın dışında yanıtları alan kişi odadaki kişinin kusursuz bir Çince bildiğini düşünür, yani kolayca yanılır. 

Searle'ın kavramlarıyla konuşacak olursak odada yer alan kitabı yazanlar programcılardır ve bu programcıların yazdığı herhangi bir uygulama yahut yarattığı herhangi bir yapay zeka bizi kolayca insan olduğuna ikna edebilir. 

Peki, siz olsaydınız odadaki kişinin Çince bilmediğini nasıl ispat ederdiniz? Buyrun, düğümü çözün.

Bu deneyi araştırırken üç ayrı kaynaktan faydalandık. 

İncelemek için: 1, 2, 3.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
warcry

Eğer inputu ve outputu görebilme imkanım var ise çince biliyorsan bu metni iletme derdim

ketcapls

okumakla hiiiiiiiç uğraşamam biliyonuz mu 😒😒😒

suddendiet

Mesela; odanın dışından, Çince "en sevdiğin renk nedir?" sorusu gelmiş olsun. Odanın içerisindeki kişi, Çince'de bu cümleyi oluşturan sembolleri kılavuzdan bularak, karşılarındaki semboller ile (Çince kelimeler) cevap oluşturacak. Soruyu da, cevabı da anlamasa bile "en sevdiğim renk mavi ama yeşili de severim" demiş olacak. Bilgisayarın çalışma şekli veya "yapay zeka" dediğimiz kavram açıklanmış ama pratikte ayırt etmek çok zor olmaz diye düşünüyorum. Örnekten gidecek olursak "maviyi mi seversin, mavi güzel bir renk mi, sevdiğin renk yeşil mi...vb" gibi varyasyon sorular farklı semboller, hepsine uygun bir yanıt bulundurmak mümkün olmayacaktır.

biacayipsin

Bu Çinliler deneyden başka bir şey mi bilir. Köpek festivalinde yine on binlerce hayvan katlediliyor. Artık bir şey yapılsın lütfen!!!!

tirtilsavar

Kurban "Bayramı'nda" da aynısı olacak...

altug-papakci

John Searle diye bir adam yapmış deneyi. çinlilerle alakası yok yani. içeriği okumadan çin'e sövmeye geldin heralde :D

biacayipsin

Kurban bayramında aynısı olacak diye katliamlar devam mı etsin? ne mana?

biacayipsin

evet tam olarak Çin'e sövmeye geldim.

kucuk-prensteki-ayyas

ben hiçbişe anlamadım

Görüş Bildir