Dilleri Yok Olma Tehlikesinde Olan Karadenizli Bir Halk: Hemşinliler

-

Bildiğiniz gibi Türkiye farklı farklı kimlikleri içerisinde bulunduran rengarenk bir ülke. Farklı dillerle, farklı kültürlerle bir arada yaşıyoruz. Peki bu kültürleri ne kadar biliyoruz? Bugün sizi Türkiye'de yaşayan bir toplulukla tanıştırıyoruz. Onlar "Hemşinliler"...

*Bu içerikte genel olarak Artvin bölgesinde yaşayan Hemşinlilerden bahsedilmiştir. 

Bakalım Hemşinliler kimmiş? 👇

Öncelikle Hemşinlilerin nereden geldikleri ve kim oldukları konusuyla ilgili farklı farklı görüşler var.

Türkiye’de yaşayan Hemşinliler yüzyıllar önce İslamiyetle tanışmış ve zaman içerisinde müslümanlığı benimsemiş bir topluluk…

Yapılan birçok araştırma bu topluluğun Osmanlı döneminde müslümanlaşmış bir Ermeni topluluğu olduğu yönünde…

Bu düşünceye kanıt olarak 1 Haziran 1913 tarihinde kaleme alınmış, dönemin Osmanlı Genelkurmay’ı tarafından, İçişleri Bakanlığı’na gönderilen bu belgeyi sunuyorlar. Belgede “Hemşin ismiyle bilinen Ermeni'den dönme Müslümanlar” yazdığı söyleniyor.

"An asl Ermeni iken ihtidâ etmiş ve Hemşin nâmıyla ma‘rûf bulunmuş olan Hopa hudud bölüğü mıntıkasında kâ’in Zurpici, Arvala, Çavuşlu, Hayki, Zargina sâfiyet ve cehâletleri sebebiyle misyonerlerin tesvilâtına kapılmaları Gvarçı karyeleri ahâlisinin safvet-i mütehammil idüği beyânıyla Hemşinlilerin hükûmet-i mahalliyece tenvîr ve irşâdı lüzûmu Rusya Hudûd Komiserliği'nin iş‘ârına atfen Harbiye Nezâret-i Celîlesi'nden bildirilmiş olmağla câlib-i dikkat görülen iş‘âr-ı vâkı‘a nazaran iktizâ-yı hâle tevessül buyrulması bâbında." yazdığı araştırmacılar tarafından söyleniyor..

Fakat Hemşinlilerin bir kısmı bu fikri reddediyor. Ermenilerle birlikte aynı yerlerde yaşadıkları için bu düşüncenin oluştuğunu söylüyorlar.

Türkiye’de 300 bine yakın Hemşinli bulunuyor…

Peki bu Hemşinliler Türkiye’de nerede yaşar? Hemen söyleyelim. (Doğu Hemşinlileri) Artvin’in Hopa, Kemalpaşa ve Borçka ilçelerinde ve (Batı Hemşinlileri) Rize’nin Çamlıhemşin, Hemşin ve Çayeli ilçelerinde yaşıyor…

Hemşinlilerin Türkçe dışında konuştukları Hemşince adında dilleri de var. Bu dil Artvin’de yaşayan 30 ile 40 bin civarında Hemşinli tarafından konuşuluyor…

Özcan Alper'in "Momi" adlı kısa filminde konuşulan dil Hemşince...

Aslında konuştukları dil, Ermenice’nin Batı lehçesi olarak biliniyor...

Ne yazık ki bu dil UNECSO tarafından yayınlanan "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre kesinlikle tehlikede olan diller arasında gösteriliyor…

Dillerini korumak için çeşitli festivaller, hemşince geceleri, paneller düzenliyorlar...

Çeviri kitapları bile var. Antoine de Saint-Exupery'in yazdığı Küçük Prens kitabını Mahir Özkan "Bidzig Pirens" olarak çevirdi.

Gelelim yöresel yemeklerine! Artvin bölgesinde yaşayan Hemşinlilerin en çok tükettikleri kendilerine has yemeği: Abur

Bu yemeğin ana malzemeleri:  Karalahana, mısır unu ve kuyruk yağı

Rize ve Artvin sınırlarını aşan ekmekleri de var: Mısır Ekmeği

Hamsili pilavı da unutmayalım...

Rize ve Artvin deyince aklımıza ilk önce ne gelir? Tabi ki de çay! Köylerde yaşayan Hemşin insanı yılın üç ayı çay topluyor...

Aslında Ermeni mi Türk mü oldukları bir kenara, bu halkın tek isteği dillerini korumak ve gelecek nesile aktarmak...

Kaynak: Mahir Özkan

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
bervaa

1071'den önce buraya türklerin göç etmiş olmasının bir kanıdı buradaki türklerin 'müselman-ı kadim' yani 'önceden müslüman olanlar' diye tahrir defterlerine kayıtlı olmasındandır. türklerin bölgeye göçlerinden ve bölgenin osmanlı'ya alınmasından sonra hemşin ermenileri yavaş yavaş daha doğuya (hopa, batum, ahıska..) göç etmiştir. yukarıdaki sâlname'de yazılı olan hopa köylerinde ikamet etmektedirler ve ermenice'nin bir lehçesini konuşmaktadırlar. şu an hemşin'de ikamet eden (türk/ermeni) kökenli hemşinliler ise türkçe konuşurlar. ancak etkileşimlerden dolayı her iki dilde de kullanılan ortak sözcükler mevcuttur. bir kez daha belirteyim, mühim olan insan olabilmektir. hangi milletten olursa olsun hemşinli, hemşinlidir.!!

bervaa

öncelikle ırkçılık ya da benzeri bir tavır sergilemem. ancak bölge hakkında şu bilgileri size izah edeyim: 'hemşin' adı bir coğrafî addır ve kaçkar dağları etekleri genellikle hemşin olarak adlandırılır. yani 'hemşinli' diye bir millet ya da ırk kavramı yoktur, coğrafyada yaşayan insanlar öyle adlandırılır. şimdi tarih kısmına gelelim; hemşin adı ermenice kökenlidir ve 1071'den önce bölgeye göç etmiş türklerden önce bölgede ermeniler vardı. birçok yaylanın, güzergâhın adı da ermenice kökenlidir: pokud, samisdal, çeymagçur, hodeçur, eğnedap...

karayel2009

rizede olanlar ve dağılanlar ermeniceyi zamanla bıraktıklarından kökenleri konusunda yanılma var. artvin'de hala ermenice konuşanlardan anlaşıldığı üzere ermeni kökenlidirler.

erza-scarlet

Global dünya ingilizce konuşuyor böyle ucuz dillerin değeri yok kimse ne dediklerini anlamıyor. Gerçi Trde ing öğrenilmez o da ayrı bir şey

babato150

Golas Empula Yulun diye çok güzel bir Hemşin türküsü vardır. Dinleyin beğenirsiniz. (:

FACEBOOK YORUMLARI

Başlıklar

MısırRengarenkRusyaçay
Görüş Bildir