Özlüyoruz! Modern Şiirin Öncüsü Cemal Süreya Ölüm Yıl Dönümünde Şiirleriyle Anılıyor

-

O aramızdan ayrılalı tam 29 sene olmuş. Türk edebiyatının şüphesiz en önemli isimlerinden, İkinci Yeni'nin en önemli isimlerinden, şiirleri, yazıları, mektupları, aşkları tarihe mal olmuş çok sevdiğimiz o isim Cemal Süreya, yaşasaydı bugün 88 yaşında olacaktı. Ölümünün yıl dönümünde istedik ki; onu burada hep beraber bir kez daha analım, Cemal Süreya'nın hayatına, sanatına, şiirine, aşk hayatına yeniden değinelim. Üvercinka'nın şairine saygı ve sevgiyle...

"Türk edebiyatı, ünlü bir şairini, usta bir kalemini daha yitirdi."

Net doğum tam olarak bilinmese de 1931 yılında doğuyor "Cemalettin Seber". 1931 yılında o zamanlar Tunceli'ye bağlı olan, şimdi ise Erzincan sınırlarına dahil, Pülümür'de dünyaya geliyor. Dersim isyanı sebebiyle sonraları göç etmek zorunda kalıyor ailesiyle birlikte.

1947 senesinde Bilecik Ortaokulu'nu, 1950'de de Haydarpaşa Lisesi'ni bitirir. Sonra Ankara'ya gelir okumak için.

Annesi Gülbeyaz Hanım erken yaşta vefat edince İstanbul’a giden Süreya, 1942'ye kadar İstanbul'da eğitim gördü, 1942'de Bilecik'e geri döndü. Bu yıllarda babası bir başka hanımla evlenen Süreya, ortaokul yıllarında yıllar sonra ilk eşi olacak Seniha Nemli ile aynı sınıfta okudu.1947 senesinde ortaokulu burada bitirdi.

Cemal Süreya'nın ortaokulda başlayan edebiyat merakı lise yıllarında giderek arttı.

Ahmet Muhip Dıranas ve Özdemir Asaf gibi isimleri okuyan Süreya, üniversite yıllarında takma isimlerle çeşitli dergi ve gazetelerde yazılar yazdı. 

Cemal Süreya, Haydarpaşa Lisesi'ne parasız yatılı kayıt oldu, ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde Maliye ve İktisat Bölümü'nde okumaya başladı ve 1954'te mezun oldu.

"Şarkısı Beyaz" adlı ilk şiiri 1953'te Mülkiye dergisinde yayımlan. Fakat şair sonraları bu ilk şiirini kitaplarına almak istemedi.

Adını duymayanımızın olmadığı İkinci Yeni şiiri 1950'lerde ortaya çıkan bir hareket ve Cemal Süreya'da bu hareketin en tartışmalı şiirlerinin sahiplerinden. 

Aynı zamanda karikatürist de olan Süreya, kendisini tam olarak “Gül” şiiriyle edebiyat dünyasına duyurdu. Başarılı şairin "Üvercinka", "Dalga", "Güzelleme", "Üçgenler", "Cigarayı Attım Denize", "Nehirler Boyunca Kadınlar Gördüm" adlı eserleri 1955'te dergilerde yayımlandı.

Şiirlerinin yanı sıra denemeler, tenkit yazıları, şiir ve düz yazı tercümeleri, çocuk kitabı, günce ve derlemelere imza attı.

View this post on Instagram

#cemalsüreya

A post shared by 1 Soru 1 Cevap (@1soru.1cevap) on

Kızı Ayçe 1955'te dünyaya gelen Süreya, bir süre sonra eşinden ayrıldı ve 1967'de Zuhal Tekkanat ile evlendi, oğlu Memo Emrah ise 1969'da dünyaya geldi.

Üçüncü evliliğini 1975'te Güngör Demiray ile gerçekleştiren Cemal Süreya'nın bu evliliği ise bir yıl sürdü. Şair Süreya, son olarak Birsen Sağnak ile evlendi.

Senelerce devlet kademelerinde müfettişlik yapan Cemal Süreya, 1982'de emekli oldu fakat emekli maaşı da geçinmeye yetmiyordu.

Emeklilik maaşının yetmemesi üzerine bir bankada çalışmaya başlayan Süreya, banka iflas edince bir süre yargılandı ve dava sonucunda beraat etti. 

Hayatının son dönemleri büyük bir huzursuzluk içinde geçen şair ve yazar, 9 Ocak 1990'da hayata veda etti.

1950'lerin başlarında gelişen İkinci Yeni hareketine katılmakla birlikte, şiirde anlamsızlığı savunan görüşleri hiçbir zaman benimsemedi. Karşı çıktığı geleneğin diri değerlerinden yararlandı.

Şiirde erotizmi canlandırırken, toplumsal değerlere uzak düşmedi. 

Şiirin "anayasaya aykırı" olduğunu, doğanın ahlakı kovduğu yerde ve yasa dışı olduğunu savundu. Bu görüş onu şiirde öyküden kaçınmaya, çarpıcı, yoğun imge adacıklarından oluşan bir söz sanatına yöneltti. 

Düz yazılarında sürekli yeni sorular sordu. Denemelerinde de başka sanatçılar, özellikle şairler üzerinde durmayı yeğledi.

Aşkı, şiirleri, yazıları ve neredeyse yaptığı her şey tartışılan; fakat ömrünün sonuna kadar gerçek bir "insan" olmak için çabalayan Cemal Süreya'nın tarihe kazınmış eserleri ise şöyle:

Usta şair; 

  • "Üvercinka" (1958), 

  • "Göçebe" (1965), 

  • "Beni Öp Sonra Doğur Beni" (1973), 

  • "Güz Bitiği" (1988), 

  • "Sıcak Nal" (1988), 

  • "Sevda Sözleri" (1984, 1990, 1995), 

  • "Korkarak Vinç" 

  • "Uzaktan Seviyorum Seni"

adlı şiir kitaplarına imza attı.

Şiir de olduğu kadar düz yazıda da oldukça ustaydı.

  • "Şapkam Dolu Çiçekle" (1976), 

  • "Günübirlik" (1982), 

  • "99 Yüz" (1992), 

  • "Uzat Saçlarını Frigya" (1992), 

  • "Folklor Şiire Düşman" (1992), 

  • "Aydınlık Yazıları/ Paçal" (1992), 

  • "Oluşumda Cemal Süreya" (1992), 

  • "Papirüs’ten Başyazılar" (1992), 

  • "Toplu Yazılar I" (2000), 

  • "Toplu Yazılar II" (2005), 

  • "Günler"

  • "999 Gün (Günler) / Üstü Kalsın" (Günce - 1981)

  • "On Üç Günün Mektupları" (Mektuplar - 1990), 

  • "Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi" (Çocuk kitabı - 1993) 

  • "Güvercin Curnatası - Konuşmalar, Soruşturma Yanıtları" (1997) 

  • "Mülkiyeli Şairler" (Antoloji - 1966) 

  • "Yüz Aşk Şiiri" (Antoloji - 1967)

Usta şairin sizi derinden etkileyecek ses tonuyla TRT arşivlerinden bir konuşması:

Saatlerce Dinlesek 1 Saniye Sıkılmayacağımız Cemal Süreya'nın İnsanı Dinginleştiren Ses Tonu ve Diksiyonu - onedio.com
Saatlerce Dinlesek 1 Saniye Sıkılmayacağımız Cemal Süreya'nın İnsanı Dinginleştiren Ses Tonu ve Diksiyonu - onedio.com

Bana yetmedi, Cemal Süreya hakkında daha fazla şey öğrenmek istiyorum diyenlere:

Cemal Süreya'ya Dair Muhakkak Bilmeniz Gereken Sıradışı 30 Bilgi - onedio.com
Cemal Süreya'ya Dair Muhakkak Bilmeniz Gereken Sıradışı 30 Bilgi - onedio.com

Şairin akıllara kazınan şiirlerinden alıntılarını görmek için:

Dizelerinde Kendinizi Bulacağınız 20 Cemal Süreya Alıntısı - onedio.com
Dizelerinde Kendinizi Bulacağınız 20 Cemal Süreya Alıntısı - onedio.com

Hangi Cemal Süreya şiiri olduğunuzu merak ediyorsanız da bu test ilginizi çekebilir;

Hangi Cemal Süreya Şiiri Senin Ruhuna Hitap Ediyor? - onedio.com
Hangi Cemal Süreya Şiiri Senin Ruhuna Hitap Ediyor? - onedio.com

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
ugur-saglam3

Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine www.uforum.site/Forum.aspx?ForumID=3701

alwrich

Onedio karar ver bu şair iyi mi kötü mü, hanımını dövmüştü ya, geçen hafta haber yapmıştınız ya.

haci-dayi

onedio gene şaşırıtıyorsun bizi.5 dakika önce cemal süreyyayı kadına şiddet uygulayanlar listesinde okuyup sonra bu konuya gelince düşünceden düşünceye savruluyor insan.

gzm-ynklr

Sevgiyle anıyoruz.

eurus

Yalnız bunun için bile sevebilirim seni. Saygı ve minnetle.

Görüş Bildir