Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

18 Adımda Dünyanın En Garip ve En Önemli Casusu: İlyas Bazna

 > -

2. Dünya Savaşı yıllarında Ankara'da elçiliklerde uşaklık görevinde bulunan İlyas Bazna, kod adıyla 'Cicero' savaşın kaderini değiştirebilecek bilgilere erişmiş ve bu bilgileri Almanlar'a satmıştı. Eriştiği bu bilgilere rağmen aksilikler yakasını hiçbir zaman bırakmadı. Hayal ettiği opera yaşantısına ve yüklü miktarda paraya eriştiğini düşünen Bazna, büyük bir şokla karşı karşıya kaldı. 

Hayatımı yazsam roman olurdu diyen Bazna, hayatını yazdı ve roman oldu. İşte 2. Dünya Savaşı'nın en kapsamlı casusluk faaliyeti ve kahramanı İlyas Bazna...

1. 1904, Priştine doğumlu İlyas Bazna, 1918 yılında Sırplar'ın Priştine işgali sonrasında anne ve babasıyla İstanbul'a göç etti.

Askerlik hizmetinin bir bölümünü Çankaya Köşkü'nde Atatürk'ün yanında yapan Bazna, terhis olduktan sonra ticarete atılsa da başarılı olamadı.

2. 2. Dünya Savaşı yıllarında Ankara'da ilk olarak Yugoslavya Krallığı'nın büyükelçisinin, daha sonra da Almanya büyükelçilik müsteşarının uşaklığını yaptı.

Almanya büyükelçiliğinde çalışırken müsteşarın mektuplarını okurken yakalanması işinden olmasına neden oldu.

3. Ve tarihler Eylül 1943'ü gösterdiğinde de Britanya'nın Ankara büyükelçisi Hugge Knatchbull-Hugessen'in uşaklığını yapmak üzere Britanya elçiliğine giriş yaptı.

Güzel sesi ve operaya olan tutkusu nedeniyle kısa sürede büyükelçi ile yakınlaşan Bazna, elçilik banyosunda bir yandan büyükelçinin sırtını ovarken, bir yandan da elçiye opera aryaları söyleyecek derecede yakınlaştı.

4. Britanya büyükelçisi ve istihbarat üyelerine göre Bazna aptal, saf ve İngilizce bilmeyen kendi halinde bir uşaktı.

Bazna ise içten içe babasının ölümünden dolayı İngilizler'i suçluyor ve para hırsı gözlerini iyice bürüyordu. Bu düşünceler altında İngilizler'in önemli bilgi ve belgelerini Almanlar'a satma kararı aldı. Kafasındaki planı uygulamak içinse 26 Ekim 1943 tarihinde Alman istihbaratının önemli adamlarından olan Ludwig Moyzisch'le iletişime geçti. Belge başına 20.000 Sterlin verildiği takdirde casusluk yapabileceği teklifinde bulundu. Berlin'e onaya gönderilen casusluk faaliyeti için 29 Ekim 1943 tarihinde onay geldi.

5. Ve Bazna artık işine odaklanabilirdi. Duş yaparken dahi kasa anahtarını boynunda taşıyan İngiliz elçisinden anahtarın kopyasını almak zor olacaktı.

Fakat Almanlar özel bir teknikle bu sorunu da halletti. Balmumundan yapılmış özel bir ağda sayesinde, elçi duş alırken sırtını ovalayan Bazna kasa anahtarının ölçüsünü balmumuyla kopyalamayı başardı. Ve elçi her duşa girdiğinde kasadaki belgelerin fotoğraflarını çekmeye başladı.

6. Alman büyükelçi Franz Von Papen ve Bazna arasındaki ilk alışveriş görüşmesi büyükelçilik binasının bahçesinde gerçekleşti.

İlk görüşme olmasına rağmen Papen ve Bazna açısından çok verimli geçen görüşmede,  Bazna 20.000 sterlin kazanırken, Papen kelimenin tek anlamıyla muhteşem belgeler elde etmişti.

7. Artık Türkiye üzerinden Sovyetler Birliği'ne gönderilen askeri yardımlar, Ege'de Türkiye topraklarının da kullanıldığı İngiliz askeri operasyonları,

ve Britanya'nın Türkiye'nin kendi saflarında savaşa katılması için yaptığı tüm baskılar Almanya büyükelçisinin elindeydi.

8. Fakat alınan bu bilgiler bile güvenilmez bir kişiliğe sahip olan Bazna'ya, Almanlar'ın tam anlamıyla güvenmesini sağlayamadı.

Fotoğrafta görülen Nazi Almanyası Dışişleri Bakanı Ribbentrop, Bazna'nın ikili oynayan bir İngiliz ajanı olduğunu düşünmekteydi.  Normandiya Çıkarması'nın planı da dahil olmak üzere birçok belge ulaştıran Bazna, Hitler'in de güvenini kazanamamıştı. 1943 yılında Bazna'nın ulaştırdığı bilgilerle dolu olan konferans salonunda konuşan Hitler, 'Müttefik kuvvetler batıdan değil, Balkanlar'dan ya da Norveç tarafından saldırıya geçecek' diyordu.

9. Öyle ki, Ocak 1944'te müttefik kuvvetler tarafından Sofya'nın bombardımana tutulacağını söyleyen Bazna'ya inanmayan Almanlar, büyük bir hezimete uğramış ve ciddi kayıplar vermişti.

Bazna'nın sözleri ciddiye alınsaydı Almanya bu kadar büyük kayıp vermeyecek, hatta müttefik kuvvetleri püskürtme şansını yakalayabilecekti. Artık Bazna güvenilir bir Alman ajanıydı.

10. 2. Dünya Savaşı boyunca Başbakan İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Menemencioğlu'nun politikası ise savaşa katılmama yönündeydi.

Fakat müttefik kuvvetlerin yanı sıra, Almanya da Türkiye'nin kendi saflarında savaşa katılması için baskılarda bulunuyordu. Bazna'nın uçurduğu bilgilere göre Türkiye müttefik kuvvetlere yardım ediyordu. Bu belgelerde Türkiye'nin müttefik kuvvetler yanında savaşa katılması için gerçekleştirilen Kahire ve Tahran Konferansı'nın içeriği, hem de sonuçları bulunmaktaydı. Müttefik kuvvetlerin Türkiye üzerinde gerçekleştirdiği baskılar, Britanya askerlerinin Ege'de gerçekleştirdiği operasyonlar ve Türkiye üzerinden Sovyetler'e ulaştırılan silahlar artık güvenilir bir ajan olan Bazna tarafından iletildiği için tamamen gerçekti.

11. Ulaştırılan belgelerin gerçekliği konusunda akıllarında en ufak bir şüphe kalmayan Almanlar, Türkiye'ye sert bir nota vererek öfkesini dile getirdi.

Verilen bu nota müttefik kuvvetlerde derin bir sessizliğe sebep olmuştu. ABD, Sovyet ve hatta İngiliz istihbaratı bile İngiliz elçiliğinde sızıntı olduğunu düşünüyordu.

12. Çemberin gittikçe daraldığını düşünen Bazna, Alman elçiliğinde sekreterlik görevi yapan Lena Kapp'ın Amerikan ajanı çıkmasıyla iyice gerilmişti.

Alman elçiliğinde Cicero diye bilinen Bazna için Kapp şunları söylemişti; 'İngiliz elçiliğinde Cicero diye birisi var, bizim elçiliği aradığı an büyük hareketlilik başlıyor ve  düşük rütbeliler odadan çıkarılıyor.'

13. Kendisi için yaklaşan büyük tehlikenin farkına varan ve Almanlar tarafından uyarılan Bazna, nam-ı diğer Cicero, casusluk faaliyetinden kazandığı 300.000 Sterlinlik servetini de alıp Arjantin'e kaçtı.

Kaçışından sonra Cicero'nun İlyas Bazna olduğunu anlayan İngilizler büyük şok içindeydi. Hatta İngiliz büyükelçi Hugesson 'O ajan olamaz, bir kere çok aptal, ikincisi bir kelime dahi İngilizce bilmiyor' diyerek Bazna'yı savunuyordu.

14. Arjantin'de büyük servetiyle lüks bir hayat yaşayacağını düşünen Cicero burada büyük bir hayal kırıklığıyla karşı karşıya kalmıştı. Almanlar'ın kendisine ödediği 300.000 sterlinin tamamı sahteydi.

Almanlar savaş boyunca İngiliz ekonomisini çökertmek amacıyla bastıkları sahte sterlinleri Bazna'ya yaptıkları karşılığında vermişti.

15. Sahte sterlinler için ölüm tehlikesiyle karşı karşıya kalan Bazna, savaş sonrasında Almanya'yı mahkemeye verdi ve küçük bir miktar tazminat almayı başardı.

Fakat aldığı tazminat yaptıkları karşılığında 'çerez parası' diye nitelendirilebilecek boyuttaydı. Çok istediği ve uğruna ölümü göze aldığı parayı ise 'Ben Cicero'yum' adıyla yazdığı kitaptan kazanabildi.

16. Anılarını yazdığı 'Ben Cicero'yum' kitabı ise 1951 yılında Joseph L. Mankiewicz'in yönetmenliğinde '5 Fingers' adıyla sinemaya uyarlandı. 5 Fingers filminin neredeyse tamamı Ankara ve İstanbul'da çekilmiş. Büyük bir bölüm ise tabiki Ankara'da geçiyor.

Ankara ve İstanbul manzaraları ise müthiş. Bu filmi mutlaka izlemelisiniz.

17. Kazandığı paraya rağmen geçimini sağlayamayan Bazna, Aralık 1970 tarihinde gece bekçiliği yaptığı Münih'te yoksulluk içinde hayatını kaybetti.

18. Ünlü bir Alman ajanı, hatta bir dönem Almanlar tarafından ikili oynayan bir İngiliz ajanı olarak görülen İlyas Bazna, belirli bir kesim tarafından da Türk casusu olarak görüldü.

Ortaya çıkan Sovyet, ABD ve İngiliz istihbarat belgelerine göre İlyas Bazna'nın Almanlar'a ulaştırdığı belgeler Türkiye'nin savaşa çekilmesinin önünü kapatıyordu. Bu yönüyle Almanlar'a çalışan İlyas Bazna, aslında Türkiye'nin 2. Dünya Savaşı boyunca yürüttüğü savaş dışı kalma politikasına destek veriyordu. MİT'in Milli Hizmet Riyaseti yayınında da, Bazna'nın aslında bir Türk ajanı olduğu yönünde açıklamalar bulunması belki de en garip casusluk faaliyeti hakkında kafaların iyice karışmasına sebebiyet verdi.

19. Sizce İlyas Bazna, nam-ı diğer Cicero kimin ajanıydı?

İkili oynayan bir İngiliz ajanıydı.
Alman ajanıydı.
Nikaragua ajanı bile olabilir, güven vermiyor.
Türk ajanıydı.
Ne ajanı, bildiğin saf bu.

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
cagdas-balibey

MİT 75.YIL ALBÜMÜNDE KENDİSİNE TEŞEKKÜR ETTİĞİNE GÖRE SİZ DÜŞÜNÜN! ...AMA ben nikarağua ajanı bile olabilir'i seçtim.Bu arada "saf bu..." diyenlere bir çift lafım var. james Bond GERÇEK DEĞİL.

dnz-krg

anası babasından 16 yaş mı büyükmüş? hayır burada buna takılan başka bir tip var mı bilmiyorum ama 16 yaş büyük değil mi ya annesi babasından? birisi bana bunu izah etsin: ))))

melih-melikoglu

Hayatı Holywood tarafından film yapıldı İsim: 5 Fingers Yönetmen: Joseph L. Mankiewicz Yıl: 1952 IMDB Puanı: 78 Tür: Oyuncular: James Mason, Danielle Darrieux, Michael Rennie,

forever10

Adam Sneijder'e mi benziyor?

okabe-rintarou

hemen filmini yapalım ama nerdde biz dabbelerden kurtulamıyoz

hasan-unal6

Dediğin gerçekleşti, rahat uyuyabilirsin :)

Başlıklar

AlmanyaAmerika Birleşik DevletleriAnkaraArjantinBaşbakanCasusİngiltereİstanbulNorveçSSCBSavaşanne
Görüş Bildir