İngiltere'nin Irak Soruşturma Komisyonu: 'Irak'a Askeri Harekat Son Seçenek Değildi'

 > Avrupa-
3 dakikada okuyabilirsiniz

İngiltere'de eski Tony Blair hükümetinin 2003'teki Irak Savaşı öncesi ve sonrası aldığı kararlara yönelik en kapsamlı soruşturmanın bulgularını içeren ve 7 yıldır merakla beklenen Chilcot Raporu kamuoyuna açıklandı.

Raporu hazırlayan soruşturma komisyonunun başkanı Sir John Chilcot, "Askeri harekat son seçenek değildi" dedi.

Sir John Chilcot, İngiltere'nin, Irak'ın silahsızlanmasına yönelik barışçıl tüm seçenekler tüketilmeden işgale katılmayı seçtiğini, Irak'ın işgali sonrasına yönelik planlamanın ve hazırlıkların da yetersiz olduğunu söyledi.

Chilcot ayrıca İngiliz hükümetinin, "Irak'ta askeri harekata katılmanın yasal temeli var" şeklindeki kararının da tatmin edici olmaktan uzak olduğunu belirtti.

'Blair'in görüşü doğru değildi'

Soruşturma komisyonu başkanın açıklamasından başka bazı satır başları şöyle:

  • İngiltere'nin Irak politikası kusurlu istihbarata dayalıydı. İstihbarat sorgulanmalıydı ancak bu yapılmadı."

  • "Irak o dönemde herhangi bir tehdit teşkil etmiyordu. Kesin bir şekilde ülkenin kitle imha silahlarının risk teşkil ettiği yönündeki hükmün de haklı bir gerekçesi yoktu."

  • "Dönemin başbakanı Tony Blair'in, 'Irak'ta işgal sonrası yaşanacak problemler önceden bilinemezdi' şeklindeki görüşü doğru değildi. Irak'ta iç savaş ve El Kaide'nin faaliyet gösterme riski olduğu yolunda uyarılar vardı."

  • "Tony Blair, daha Temmuz 2002'de dönemin ABD Başkanı George W Bush'a gönderdiği bir mektupta, 'Ne olursa olsun, seninleyim' yazdı."

Başta Blair olmak üzere dönemin önde gelen isimlerinin eleştirildiği Chilcot Raporu, 2 milyon 600 kelimeden oluşuyor.

Ölen askerin kardeşi: Blair terörist

Chilcot Raporu'nun açıklanması sonrası Irak'ta ölen İngiliz askerlerinden bazılarının ailelelerinin avukatları bir basın toplantısı düzenledi.

Avukatlar, Sir John Chilcot'a rapor için teşekkür etti.

Kardeşini Irak'ta kaybeden bir İngiliz ise "Tony Blair teröristtir" dedi.

Aileler, Blair ve dönemin yetkilileri hakkında dava açıp açmamayı değerlendirecek.

Blair: İyi niyetle alınmış bir karardı

Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ise Chilcot Raporu ile ilgili yaptığı açıklamada, Saddam Hüseyin'e karşı askeri harekatın "iyi niyetle ve ülkenin çıkarları doğrultusunda alınmış bir karar olduğuna inandığını" söyledi.

Blair, "Saddam Hüseyin'in iktidardan uzaklaştırılmasının bugün Ortadoğu'da ve herhangi bir başka yerde gözlemlediğimiz terörizmin nedeni olduğuna inanmıyorum" dedi.

İngiltere'nin, dönemin başbakanı Tony Blair'in kararı ve parlamentonun onayı sonrası 2003'te Irak'ın işgaline katılması, ülkenin dış politikada son 50 yılda aldığı en tartışmalı kararlardan biriydi.

Chilcot Raporu sonrası savaş karşıtlarının ve Irak'ta ölen İngiliz askerlerinin yakınlarının Blair'e yeniden özür dilemesi çağrısında bulunması bekleniyor.

Soruşturma kararını Brown almıştı

Irak Savaşı'nın ardından İngiltere'de o dönem gerek muhalefet partileri, gerekse de iktidardaki İşçi Partisi'nden bazı milletvekilleri İngiltere'nin savaşa katılım sürecinin soruşturulmasını talep etmişti.

Tony Blair 2007'de başbakanlığı bırakmış, halefi Gordon Brown Haziran 2009'da Sir John Chilcot başkanlığında beş kişilik bir soruşturma komisyonu oluşturmuştu.

2001-2009 yılları arasındaki olayları inceleyen Chilcot Komisyonu'nun faaliyetleri İngiltere'ye yaklaşık 10 milyon sterline mal oldu.

Irak'ın işgali sırasında bir dönem ülkede 46 bin İngiliz askeri vardı

Blair, Brown ve bazı eski bakanlar ile dönemin üst düzey askeri ve istihbarat yetkilileri dahil 150'den fazla kişi Komisyon'a ifade verdi. 150 binden fazla resmi belge de incelendi.

Başta bir sene sürmesi planlanan soruşturma tam yedi yıl sürdü. Bu süre içerisinde soruşturma komisyonun beş üyesinden biri (Sir Martin Gilbert) öldü.

Irak'ın işgali sırasında bir dönem ülkede 46 bin İngiliz askeri vardı

Uluslararası Ceza Mahkemesi raporu inceleyecek

Uluslararası Ceza Mahkemesi Pazartesi günü, adı geçenlerle ilgili olarak soruşturma açılıp açılamayacağını tespit etmek için raporu kapsamlı şekilde inceleyeğini açıklamıştı.

Irak'ta ölen 179 İngiliz askerinden 29'unu temsil eden avukatlar Chilcot Raporu'nun; Blair, bakanları ya da dönemin İngiliz hükümeti aleyhine dava açılmasına zemin hazırlayabileceğini söylüyor.

İngiltere'de daha önce Irak Savaşı'yla ilgili olarak olarak hazırlanan soruşturma raporlarında özellikle istihbarat alanında yapılan hatalara dikkat çekilmiş ancak hiçbir hükümet yetkilisi doğrudan suçlanmamıştı.

BBC Türkçe

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Başlıklar

Amerika Birleşik DevletleriİngiltereIrakSavaş
Görüş Bildir