Şimdi Dört Bir Yanı Betonlarla Çevrili Olan İstanbul'un Bir Zamanlar Bütün Halkı Kucakladığı Eski Plajları

-

İstanbul'da yaşayanlar veya gidenler sayısı sürekli olarak artan ve betonlaşan şehri gördükçe "nerede o eski İstanbul" demekten kendini alıkoyamıyor. Tabii ki artan nüfus ve hızlı yapılaşma neticesinde sıkıntılar var; ancak yeşil alanların eksikliği fazlasıyla hissediliyor. Şimdilerde bayram döneminde akın akın İstanbul'u terk eden kalabalıkların ardından boş kalan şehirde kendimizce bir şeyler yapmaya çalışıyoruz. 

Bugün sizler için eskiden halkın nefes almak, dinlenmek ve güzel vakit geçirmek için boş zamanlarında koştuğu "eski İstanbul plajlarını" paylaşacağım.

Eski İstanbul'un yapısını, tarihin ve kültürünü anlamak için öncelikle İstanbul'un cumhuriyet dönemi öncesindeki deniz hamamlarına değinmek gerekiyor.

1867 yılına kadar uzanıyoruz. Büyüğüyle küçüğüyle 1867 yılında İsntabul'da 62 deniz hamamı bulunuyormuş. Bunların 34'ü erkeklere aitken 28'i de kadınlar aitmiş.Yaz ayları geldiğinde mis kokan ağaçlar ve denizin esintileriyle hamam bakıcıları eşliğinde halk deniz hamamlarına akın ederlermiş. Kadınların deniz hamamlarının çevresi ve üstü sımsıkı örtülürmüş. Çoğunlukla Ermeniler bu hamamları işletirlermiş. 

Deniz hamamlarının hikayesi de uzun, buna da belki bir başka yazımızda değiniriz.

Cumhuriyet'in ilk yılları ile birlikte plajlar hayatımıza girmeye başlamış. Aşağıda İstanbul'un ilk plajı olan Florya Plajı'nı görüyorsunuz.

İstanbul'un pek çok semtinde plajlar açılmaya başlanmış. Henüz mayo ile denize girip dinlenme ve eğlenme kültürü yeni yeni yaygınlaşmaya başlarken halkın hemen sevdiği bir yer haline gelmiş. 1935'te Atatürk için İstanbul Belediyesi tarafından yaptırılan Florya Cumhurbaşkanlığı Köşkü sayesinde modern bir sahil beldesine dönüşen Florya plajı en popüler İstanbul mekanlarından birisi haline gelmiş. Öyle ki bazı kaynaklara göre 1948 yılında Temmuz ayında sadece Sirkeci - Florya tren hattında 123 bin bilet kesilmiş.

Haylayf Plajı

Haylayf plajı da Florya ile birlikte ilk açılan plajlardan.

Ataköy Baruthane Plajı

Florya plajları dolup taşmaya başlayınca halk için yeni bir plaj açılması kararı verilmiş. Listedeki en sonradan açılan plajlardan olan Ataköy Plajı'nda 250 metre uzunluğundaki alanlar, 1000'den fazla kilitli dolap ve 400'den fazla da kabin mevcutmuş. Bu arada Tarık Akan'ın zamanında burada cankurtaran olarak çalıştığını da ekleyelim. Yani anlayacağınız Amerika'nın o meşhur Sahil Güvenlik dizisini bizim yakışıklı aktörümüz çoook önceden çekmiş :)

Bugün bu alanda yüksek katlı binalar mevcut.

Moda Plajı

Kadıköy Moda'da bulunan bu plaj da halkın Anadolu Yakası'nda sıklıkla ziyaret ettiği bölgelerden birisi olmuş.

Suadiye Plajı

Günümüzde de oldukça değerli bir semt olan Suadiye, plaj ile birlikte gazinolar, lokantalar ve caz dinletileriyle ünlü bir yermiş. Plaja ulaşım tren, tramvay ya da otobüs ile mümkündü ve kalabalık sürekli artarmış. Plaja giden her yolun etrafında ağaçlar bulunurmuş. Bu plaj ile ilgili de önemli bir anektod var. 

Plajın sahibi Mustafa Güler'dir. Sahilde bulunan kayaları parçalatmış ve plaj haline getirmiş, sonra da halka ve ticarete açmıştır. Mustafa Güler aynı zamanda Manş Denizi'ni geçen ilk Türk(1954) Murat Güler'in de babasıdır. Murat Güler babasından sonra plajı devralsa da devam edememiş ve şimdilerde sahil yolu geçen arazide otel bulunmaktadır.

Büyükdere Plajı

Aynı zamanda gazinosu ile de meşhur olan bu plaj tam bir eğlence ve dinlenme mekanıymış. 1926 yılında Rasim Kayra tarafından kurulmuş. Hamam usülünde erkek ve kadın ayrı iken Atatürk'ün emriyle haremlik selamlık kaldırılmıştır. Plajın sembolü ise üç kademeli atlama kulesi olmuştur.

Burası da Maltepe Süreyya Plajı. Görüntü tam kartpostallık değil mi?

1939 yılınan dayanan hikayesi ile Kadıköy'e yaptığı hizmetlerle tanınan Süreyya Paşa'ya Kartal Kaymakamı ve Maltepe Reisi ricada bulunur. Deniz kenarındaki bölgeye bostanlık değil plaj kurulması istenir. Süreyya Paşa hem zengin hem de girişken bir insanmış. İnşaatı 7 yıl süren plaj 1946'da açılır. Karaköy'den motorla, Kadıköy'den de otobüs seferleri ile ulaşım yolları açılır. Simgesi de "Bakireler Mabedi" imiş. 

Bu plaj, döneminde İstanbul'un en uzak semtlerinden olan ve arazisi para etmeyen Maltepe'yi hareketlendirmiş ve büyümesine katkıda bulunmuştur.

Salacak Plajı

Üsküdar'daki tek plaj Salacak Plajı'ymış. Aile Gazinosu'nun altında ve Kız Kulesi'nin karşısında olan bu plaja 80 basamaklık bir merdivenle inilirmiş. Her Haziran açılan plaj Eylül ayında kapanırmış.

  • Fotoğraflar pinterest.com adresinden 'İstanbul Plajları' bölümünden alıntılar bulunmaktadır.(Oğuz Topoğlu, Kasımpati Adali, vb.)

  • Ayrıca Suna ve İnan Kıraç Vakfı Fotoğraf Koleksiyonu'na ait, basına mal olmuş fotoğraflar da bulunmaktadır.

Bu Haber ile İlgili Linkler

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
murat-corek

maltepe bakireler mabedi maltepe e5 üzerinde türkan saylan kültür merkezin aynısın yuhhhh ?

yusuf-aslan8

Zaten TSKM' nin mimarisi Bakireler Anıtı esas alınarak yapılmış. TSKM' nin girişinde danışmadan bakıldığında sol taraftaki duvarda açıklaması mevcut. Anıt aynı zamanda Maltepe Belediyesi'ninde logosunda da bulunuyor. Bakireler Anıtı şu anda Migros alışveriş merkezinin otoparkında atıl halde duruyor. Pek çok grafiti ile mahvolmuş durumda ayrıca.

safak-nalbantoglu

Çocukluğum ...

waltor

Plaj deyince aklıma Kumburgaz geliyor sağolsunlar logar kapaklarını kumlara döşediler güzelim yer mahvoldu !

larabeste-ug

Nasıl yani

waltor

Her site sahilinin önünde yani bildiğin kumun tam ortasında kanalizasyon kapakları var.Bazı sitelerde tünel bile açmışlar.

waltor

Belediye başkanı Hasan Akgün olması lazım şimdi büyükşehir de chp ye geçti bakalım ne hizmetler yapılacak bekliyorum.

delirium

büyükçekmece de aynı durumda. 8 yıl önce falan iyiydi de.. yazın iyice kötü oluyor.

waltor

Ben de bugün yazlık restoranın son hazırlıklarını yapmak için gittim Kumburgaza valla Büyükçekmece'ye metrobüs gelecek diyorlar ama o Atirus'un bulunduğu üst geçit tarafından hiçbir türlü yol alanı yok nasıl olacak merak ediyorum inşallah çözümü yapılır da gelir ve sonrasında Silivriye kadar gider.

serve

yazik ulkeye,derdest tarumar edildi pikt surusu tarafindan.

feyk

ben kucukken sadece gencler ve yaslilar bogaza yuzmeye gelirlerdi. kirlilikden ve sehirlesmeden oturu bogaz sahilleri plaj vasfini cokdan kaybetmisti. bazi halk plajlari duruyor olsada oralarda klasik plaj ortamini aileleri goremezdik. gencler ve cocuklar bugunde her yerden denize atlayip yuzuyorlar ama o devirde sayilari hicde az olmayan erkekli kadinli yasli grubu hep dikkatimi cekerdi. mayolariyla plaj sandalyesine kurulup sanki bodrum plajinda gibi rahat takilirlardi. simdi anliyorumki eski istanbullu olmalarindan kaynaklaniyor. eski istanbulda her yer plajdi, her yer yuzulebilir yerdi, eski istanbullu denizle icice buyudugu icin bogaz kirlenip betonlassada ayni gelenegi surduruyordu. o nesilde eski istanbulla artik yok tabi.

bykzlt

Çocukken sarayburnu kireçburnu bazende menekşe'ye yüzmeye giderdik görüntü özetlediğiniz gibiydi.

Başlıklar

İstanbulKız KulesiPinterestSahil GüvenlikTarık AkanÜsküdarkadınlar
Görüş Bildir