Oxford 2016'nın Kelimesini Açıkladı: Post-Truth

 > -

2016 yılı politik ve toplumsal olaylar bakımından geçmişteki bir çok döneme taş çıkartacak cinsten gelişmelere tanıklık etti. Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılma kararında halkın verdiği  'evet' oyu, Donald Trump'ın ABD Başkanlık seçimlerindeki zaferi, bütün dünya kamuoyunu şaşırtmanın yanı sıra uluslararası anlamda daha önce hiç karşılaşılmamış terimlerin ortaya çıkmasına da sebep oldu. Bu gelişmelerin ışığında ise 2016 yılının son çeyreğinde en sık kullanılan sözcüklerden biri haline gelen 'post-truth' kelimesi Oxford Üniversitesi'ne bağlı Oxford Dictionaries tarafından "2016'nın Uluslararası Kelimesi" unvanına layık görüldü...

Donald Trump'ın seçilmesi ve Brexit'i deneyimlediğimiz bu dönemde, Oxford Sözlüğü "post-truth" kelimesini yılın kelimesi olarak deklare etti.

Oxford Sözlükleri, bir sıfat olarak tanımladığı kalıp için; "tarafsız gerçeklerin kamuoyu fikrini etkilemede duygulara ve kişisel inançlara cazip gelen şeylerden çok daha az etkili olması durumuyla ilgili olan ya da bu anlama gelen" açıklamasına yer verilmiş. 

Sözlüğün editörleri de "post-truth (post-gerçek)" kelimesinin kullanımının 2016 yılında geçtiğimiz yıla göre %2000 arttığını ifade etti. Kelimenin kullanılmasındaki bu fırlamanın sebebi ise "Birleşik Krallık'ta gerçekleştirilen AB referandumu ve Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri"

2015 yılının galibi ise 'Emoji' kelimesi olmuştu.

Post-gerçek kelimesi bir önceki yılın tartışma yaratan birincisi "sevinç gözyaşları olan surat" emojisini takiben seçildi. 

Yayınevinin Amerika ve İngiltere sözlük çalışanları bazen de daha farklı seçenekler için oy kullanıyorlar. 

Örneğin İngiltere 2009 yılında "simples" (net, açık, apaçık) kelimesini seçerken, ABD "unfriend" (arkadaşlıktan çıkarmak, özellikle sosyal medya ortamında) kelimesini birinci seçti.

Oxford Yılın Kelimesini Açıkladı: 'Emoji' - onedio.com
Oxford Yılın Kelimesini Açıkladı: 'Emoji' - onedio.com

Öte yandan 2016 yılında uzun süredir gerçekleşmemiş olan bir şey oldu ve Atlantik Okyanusu'nun her iki yanındaki ülke de tercihini bu kelimeden yana kullandı.

Oxford Sözlükleri Yılın Kelimesi ödülü geçip giden yılın dil bakımından yansıtılmasını hedefliyor.

2016 yılının 'Oxford Sözlükleri Yılın Kelimesi' yarışmacılarının arasında 'alt-sağ' olarak kısaltılan 'alternatif sağ' da bulunuyordu.

Kelime şu şekilde tanımlanıyor; "ana akım politikayı reddetme ve kasti olarak tartışma yaratan içerikleri internet medyası kullanarak yayma karakteristikleri bulunan ve aşırı muhafazakar veya tepkisel görüşlerle ilişkilendirilen ideolojik bir grup."

İlk defa 2008 yılında kullanılan kelimenin bu ilkbahar yaz döneminde ise kullanımının oldukça fazla arttığını görüyoruz, toplam kullanımın %30'u ise Ağustos ayında gerçekleşti.

Brexiteer (Brexitçi) kelimesi de birincilik tacına koşan kelimeler arasında yerini almıştı.

"Brexiteer (Brexitçi)" kelimesi de birincilik tacına koşan kelimelerden birisiydi, diğer politikadan uzak birincilik adayı kelimeler ise coulrophobia (palyaço fobisi), hygge (samimi ve sıcak ortamın Danimarka konsepti)'di. Öte yandan post-truth kelimesinin kullanımındaki artış onu rakiplerinin arasında öne çıkarmayı başardı.

Guardian'da yer alan habere göre yayınevi başkanı Casper Grathwohl durumu şöyle açıklıyor 👇

"Kelimenin kullanım sıklığının yukarı fırladığını ilk bu yıl Haziran ayında Brexit oylaması sırasında ve Donald Trump'ın başkanlık seçimlerine girmeyi garantilediği zaman gördük. Terimin kullanılmasında herhangi bir düşüş olmamasına göre de, içine bulunduğumuz zamanın tanımlayıcı kelimelerinden biri haline gelmesine şaşırmam,"

"Post-truth" terimi ilk kez 1992 yılında Sırp-Amerikan bir oyun yazarı olan Steve Tesich tarafından Nation dergisinde kullanılmış.

İran-Kontra skandalı ve Körfez savaşını konu alan yazısında Tesich, "Bizler, özgür insanlar olarak, bir post-gerçek dünyasında yaşamak istediğimize özgürce karar verdik," diyerek bu kelimeye yer vermiş. 

"Post-gerçek" kalıbının Tesich'in makalesinden önce de kullanılmış olduğuna dair kanıtlar mevcut, ama "gerçeğin aslının konudan alakasız kalması" anlamı ile değil kalıbın gerçek anlamı olan "gerçeğin bilinmesinden sonra" anlamı ile" diye açıklıyor Oxford.

Post-truth kelimesi artık oxforddictionaries.com'da İngilizce sözlük kısmında yerini aldı ve sözlüğün editörleri kalıbın Oxford İngilizce Sözlüğü'nün ilerideki baskılarında yer alıp almayacağını görmek için önümüzdeki günlerdeki kullanımını takip edecekler.

Yayıncı aynı zamanda İngilizce'de "post" kelimesinin de kullanımının 20. yüzyılın ortalarında yalnızca bir durumun sonrasını belirtmekten çıkarak, "belirli bir durumun önemsizleştiği ya da alakasız kaldığı zamana ait" anlamına gelmeye başladığını da belirtiyor.

Biz bu haberde ödüllü kelime 'post-truth' için 'post-gerçek' kullanmayı tercih ettik. Peki sizce post-truth nasıl geçebilir dilimize?

Yorumlarda önerilerinizi paylaşabilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
pamukcupasagil

guncel gercek

maide.bozkurt

öznel gerçeklik?, egonun baskınlığı,gerçeküstü ego...

Gizli Kullanıcı

kıyas-ı batıl:safsata-tam uymuyor gerçi...

Başlıklar

2016Amerika Birleşik DevletleriAvrupa BirliğiDonald TrumpİngiltereİranSosyal MedyaTercihoyun
Görüş Bildir