Genç Kalmanın Yeni Formülü: Yaşlılara Yardım Etmek Beyni Daha Yavaş Yaşlandırıyor
Zaman herkes için aynı hızda ilerliyor gibi görünse de zihnin bu yolculuğa nasıl eşlik ettiği kişiden kişiye değişiyor. Kimi insanlar yaş aldıkça daha da berraklaşırken, kimileri çok daha erken zihinsel yorgunluk belirtileriyle karşılaşıyor. Son dönemde yapılan bilimsel araştırmalar ise genç kalmanın formülünün sanılandan çok daha basit ve insani bir yerde durduğunu gösteriyor. Özellikle yaşlı bireylere yönelik yardım ve destek faaliyetlerinin, beyin sağlığı üzerinde düşündüğümüzden çok daha güçlü ve kalıcı etkiler yarattığı ortaya konuluyor.
Yaşlanma her ne kadar takvimle ölçülse de beden ve zihnin bu sürece verdiği tepki kişiden kişiye büyük farklılıklar gösteriyor.
Kimi yıllara meydan okurken kimi çok daha erken yoruluyor. ABD’de yürütülen yeni bir araştırma ise zihinsel yaşlanmayı yavaşlatan şaşırtıcı ama bir o kadar da basit bir gerçeği ortaya koyuyor: Başkalarına yardım etmek.
Texas ve Massachusetts Üniversitelerinden araştırmacıların ortak çalışması, 50 yaş üzerindeki 30 binden fazla kişinin yaklaşık 20 yıla yayılan verilerini mercek altına aldı. Sonuçlar oldukça çarpıcı. Düzenli olarak gönüllü faaliyetlerde bulunan ya da çevresindeki insanlara destek olan bireylerin zihinsel yaşlanma hızının, yardım etmeyen akranlarına kıyasla yüzde 15 ila 20 oranında daha yavaş ilerlediği tespit edildi.
Araştırmayı dikkat çekici kılan nokta, bu etkinin geçici bir ruh hali iyileşmesiyle sınırlı olmaması.
Yardım etme davranışı sürdürüldükçe beyin üzerindeki olumlu etkiler de zamanla birikiyor. Üstelik bu fayda yalnızca dernek ya da kurumlar aracılığıyla yapılan resmi gönüllülükle sınırlı değil. Bir komşuya destek olmak, bir yakınının yükünü hafifletmek gibi günlük ve gayriresmi yardımların da benzer ölçüde koruyucu etki sağladığı görülüyor.
Uzmanlara göre haftada iki ila dört saatlik yardım faaliyeti, zihinsel sağlık açısından ideal bir denge sunuyor. Bu sürenin aşılması durumunda ise fiziksel ve zihinsel yorgunluğun faydayı azaltabileceği belirtiliyor.
Sosyal bilimciler, yardımseverliğin beyin üzerindeki etkisini sosyal etkileşim ve zihinsel uyarım üzerinden açıklıyor. Yalnızlığın bilişsel gerilemeyi hızlandırdığı uzun süredir bilinirken, başkalarına destek olmak bireyi sosyal ilişkiler içinde tutarak zihni sürekli aktif olmaya zorluyor. Çalışma aynı zamanda önemli bir uyarı da içeriyor. Yardım etme alışkanlığı terk edildiğinde, zihinsel becerilerdeki gerileme hızı belirgin biçimde artabiliyor.
Dünya genelinde demans vakalarının yükselişte olduğu bir dönemde, bu bulgular yaşlı bireylerin yalnızca destek alan değil, topluma katkı sunan aktif bireyler olarak kalmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Görünen o ki, sağlıklı yaşlanma denkleminin içine artık diyet ve egzersizin yanına “iyilik yapmayı” da eklemek gerekiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Bunları Yapmayın: Sizi Farkında Olmadan Mutsuz Eden 8 Akşam Alışkanlığı
Yorum Yazın