Bebek Laboratuvarı İftiharla Sunar: Kötülük Doğuştan Mıdır, Yoksa Sonradan Mı Öğrenilir?

-
3 dakikada okuyabilirsiniz

İnsanlar doğuştan bir şeyler öğrenmiş olarak mı doğarlar? Yoksa boş birer levha olarak doğup yaşamsal tecrübeler ve tekrarlarla mı öğreniriz? Bu çok eski çağlardan beri tartışılagelmiş, ekoller üretmiş ve kesinleşmemiş bir konu. Yale Üniversitesi'nde bir grup araştırmacı, bu soruların cevabını Bebek Laboratuvarı adını verdikleri bir deney sistemiyle aramaya koyulmuş ve muhteşem sonuçlar elde etmişler. İşre Bebek Laboratuvarı deneyi ve inanılmaz sonuçları.

İnsanlar anne karnından öğrenmiş, yani bilgi sahibi olarak mı çıkar? Yoksa yeni doğmuş bir bebek tamamen cahil midir? Bu sorunun cevabını ancak bebekler verebilir. Bebekler konuşamaz evet ama kuklalara tepki verebilirler.

Kukla düzeneği şu şekilde. Üç adet kuklamız var. Biri kutuyu açmaya çalışıyor. Kuklalardan biri ona yardım ediyor. Diğer kukla ise kutuyu açmasını engelliyor. Bu kukla piyesi bebeklere izletiliyor.

Piyesin ardından bebeklere aynı anda yardım eden ve köstek olan kuklalar gösteriliyor. Bebeklerin dörtte üçü, kutuyu açmaya çalışan kuklaya yardım eden kuklayı seçiyor. İnanılmaz.

Galiba bebekler sandığımız kadar cahil ve habersiz değil. İçlerinde bir cevher var sanki. İyilikten ve kötülükten anlıyor, aralarında bir seçim yapabiliyor gibiler.

Kuklalar tekrar iş başında. 3 kukla top oynuyor. Kuklalardan biri diğerine topu atıyor. Ancak topu alan kukla geri vermiyor. Ve topu alıp kaçıyor.

Ardından kutu açma deneyine dönüyoruz. Topu çalan kukla kutuyu açmaya çalışıyor. Diğer iki kukladan biri yardım ediyor, öbürüyse köstek oluyor. İlk deneyde bebeklerimiz yardım edeni seçmişti. Peki şimdi ne olacak?

Bebeklerin büyük çoğunluğu bu defa yardım eden değil, köstek olan kuklayı seçiyor. Kutuyu açmaya çalışan kukla, topu çalan kuklaydı. Bebeklerin baya baya adalet duyguları da var galiba?

Bir başka deneyde bebeklere mısır gevreği ve kraker sunuluyor. Bebekler birini seçiyor. Ardından önlerine iki kukla getirilip birine gevrek, birine kraker seçtiriliyor. Sonra bebeklere kuklalar gösteriliyor.

Hangisini seçtiler dersiniz? Elbette kendileriyle aynı ürünü seçen kuklayı. Bebekler bizi korkutmaya başlıyor. Ama iş bununla da sınırlı değil.

Kutu deneyi bu defa da kraker deneyi ile birleşiyor. Bebeklerin seçtiği gıdanın tersini seçen kukla kutuyu açmaya çalışıyor. İkinci bir kukla ona yardım ediyor, üçüncü bir kukla ise köstek oluyor. Bebeklerin % 87'si kuklalardan köstek olanı seçiyor.

Bebekler resmen kendilerinden olmayan, kendilerine benzemeyen tarafın cezalandırılmasını istedi. Zihni bomboş, sıfır kilometre bir bebek, tek suçu farklı gıdayı seçmek olan kuklanın cezalandırılması gerektiğini düşünüyor.

Yani anlıyoruz ki doğuştan insanları bölümlere ve türlere ayırmaya, bölmeye meyilliyiz. Bu bize evrimin bir hediyesi. Ama insanın doğasında olan her şeyi normal kabul edebilir miyiz?

Elbette edemeyiz. Kötülük de insanın bir parçası, şiddet de. Eğitim bunun için var, bunun için öğrenmekten ve öğretmekten asla vazgeçmemek gerek. İnsana evrimden hediye bu vahşi yönlerini törpülemek için.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
pazartesi

deneyi maalesef yanlış yorumlamışsınız. kendisinden farklı şeyi seçeni cezalandırmıyor. kendisiyle aynı seçen bebeğe yöneliyor çünkü bitişiklik kuramıyla krakerle o oyuncak artık ona aynı şeyi yani kraker yeme zevkini çağrıştırıyor. yani çocuk onu görünce kendi sevdiği yiyecek aklına geliyor. keşke nötr olarak uygulansaymış deney. zira nötr değil içinde koşulsuz uyarıcı ile özdeşlesmiş koşullu uyarıcı var. ya da deney doğru uygulandı ancak pek de doğru yorumlanmadı.

yenidunyaduzeninetukuren

sadece olaya birey olarak bakmamak gerekiyor, devlet, toplum ve toplumun parçası olan insana ayrıca insanın genlerine bakmalıyız.

alperen-karapinar

John Locke ve Tabula Rasa' sı çürüyor böylelikle. Gerçi Sokratesin bir köleye geometri problemi çözdürmesi bilginin doğuştan geldiğini ve doğrultulmaya muhtaç olduğunu pekala kanıtlıyordu. Tabi Modern felsefenin temeli olan cogitoya da selam olsun.

ramcolim

Okudugum en guzel iceriklerden biri Tesekkurler :)

kursat-solmaz

Küçük Bir Araştırma Yapmıştım Tartışılır. Soru Şuydu İnsan Neden Öldürür ? Uzatmadan Araştırmanın Özetini Söyleyeceğim :) Bir Kız Düşünün Bebekleri İle Oynuyor Bir Hayvanın Öldüğünü Görünce Ağlıyor Üzülüyor İyi Kalpli Biraz daha Olgunlaşınca Hayvan Besliyor Hayvana Çok İyi Davranıyor İnsanlarla Çok İyi Geçiniyor Herkes Onu Seviyor Herkes Onun İçin İyi Şeyler Söylüyor Ve Sonunda Evleniyor Ve Nihayet Bebekleri Oluyor. Çocuğu Dünyaya Geliyor O Artık Bir Anne Çocuğu İçin Herşeyi Yapa Bilecek Bir Anne Bir Gün Yaşadıkları Eve Hırsız Giriyor Kadın Yatağından Su Almak İçin Kalkıyor ve Hırsız Kadından Saklanmak İçin Bebeğin Odasına Giriyor Kadın Hırsızı Fark Ediyor Ve Oda Bebeğin Odasına Giriyor. Hırsız Canını Kurtarmak İçin Kadını Bebekle Tehtid Ediyor Kadın Eline Aldığı İlk Şeyle Hırsızın Kafasını Patlatıyor. -Şiddet Her İnsanın İçinde Vardır Ve Ortaya Çıkmak İçin Doğru Anı Bekler.

Başlıklar

Mısır
Görüş Bildir