Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Serdar Ekrem Şirin Yazio: Merak İnsan’a Ne Yapar?

4PAYLAŞIM
Yazio Banner

“Merak”ın kediyi öldürdüğüne inananlar var. Özlü sözün orijinalinde kediyi öldüren “dikkat” ama merak kelimesinin olumsuz çağrışımları arttıkça kedinin ölümünden bile sorumlu tutulmuş. Mevzu öyle değil ve zaten dokuz canı var birini “merak”ına verse ne olur? Daha keyifli bir hayatı olur o kesin. Peki insanlarda durum ne?

Merakla doğar ve etrafımızı keşfetmeye sınırsız bir istek duyarız ama yaşımız ilerledikçe odağımız dağılır, zihnimiz müdahalelere açık hâle gelir ve endişelerimiz artar.

Kaygı, “merak”ın zıttıdır ve dikkati ortadan kaldırır.  Modern hayat bize hep daha fazlasını istemeyi öğütler. Elde edememe endişesi nice yaşamları mutsuzluk denizlerine mahkûm eder ve merak için kulaç atma ihtimalleri kalmaz. Herkes böyle değil tabi.

Öncelikle tarihte büyük keşiflerin merak sonucunda ortaya çıktığı konusunda hemfikiriz sanırım. M.Ö 3500’lerde insanlar alıştıkları taşıma sistemini sorgulamasalardı, başka türlü olabilir mi diye merak etmeselerdi tekerlek bulunamazdı. Eski Roma’da metallere şekil vermeyi denemeseler, sadece kap kacakla yetinseler, cisimleri birbirine bağlamak için bu metalleri çok daha inceleştirip birbirine bağlanır mı diye merak etmeseler çivi bulunamayacaktı. Birçok bilim adamına göre medeniyetlerin büyümesinin en önemli sebebi çivi. Öyle bir meraktan çıkmış buluş. Matbaayı, ampulü, penisilini, telefonu hiç saymıyorum. Hangi devirde ortaya çıkarsa çıksın bunlar bir nevi entelektüel merak. Tekerleğin dingilini bulan adam en büyük bilim adamı sonuçta ismini bilmesek de ve muhtemelen o devirde arkadaşları da ona çok meraklısın başına bir şey gelmesin diyorlardı.

Yukarıdaki örneklerden yola çıkarsak “merak”ı iyi kabul edebiliriz. Herkes meraklı olmak ister, kültürümüzde merak tavsiye edilen bir şeydir bile diyebiliriz belki. Ama öyle değilmiş. Akademiysen Sevilay Yılmaz’ın araştırmasına göre ülkemizde merakla ilgili 108 atasözünün sadece 2 tanesinde olumlu vurgu var. Yazıyla iki. Yani halk arasında pek tasvip edilen bir davranış değilmiş. Dolayısıyla çevremizde meraklı bilinen insanlar için de pek olumlu ifadeler kullanmamamız şaşırtıcı değil. Gerçi dünyada merak felsefesi üzerine yazılmış tek kitabın sahibi de bir Türk; İlhan İnan ve insanı insan yapan şeyin merak olduğunu söylüyor. Ben şanslıydım ama çoğumuzun çocukluğu merak kelimesinin üstümüzde olumsuz kullanılmasıyla geçti öyle de devam ediyor anlaşılan.

Bak ne var; merak aslında baya iyi bir şey, kendin için, çevren için, toplum için.

— Merak geliştirilebilir ve beslenebilir. İş hayatında da günlük rutinlerinde de kullanılabilir. 

— Merak kültürünün olduğu ofisler daha keyifli, evler daha neşeli olur. 

— Merak ettiğimizde daha çok soru sorar, sorunları çözme olasılığımızı artırırız.  

— Merak edenler denemeye daha istekli olurlar.  

— Araştırmalara göre, meraklı insanlar daha mutludur.  

— Merak olumlu duyguları tetikleyip kaygıyı azaltır. 

— Yenilikler meraktan da çıkar ve iyi hissettirir. 

— Başarıyı arttırır. Pek de eğlenceli olmayan okul hayatı merakla daha zevkli hale gelir. 

— Akademide başarılı olan insanların biricik ortak noktası meraktır. 

— Bencilliğin arttığı dünyada merak empatiyi genişletir. Başkalarını merak ettiğimizde, yaşamları, dünyaya farklı açıdan bakanları daha iyi anlayabiliriz. 

— İnsanlar arasındaki ilişkiyi güçlendirir. İlgili insanlar çevresindekilerin hâlini, durumunu merak eder ve bu bir yakınlık doğurur. 

— Doktorların bile hatalarının ne düşündüğünü merak etmesinin iyileştirmeyi hızlandırdığını gösteren araştırmalar mevcut. 

— Meraklıların ön yargıları az olur. Gizli ajandaları yoktur.  

— İnsanları dinlerken varsayımlardan kaçınır ve anlamaya çalışırlar. 

— İşbirliğine en elverişli tipler meraklılardır. 

— Sürekli sorarlar. Evet/hayır cevaplarından uzak dururlar. 

— Sohbet esnasında elindeki telefonu bırakıp anlatılanlara odaklananlar meraklılardır. 

— Yanılmaktan korkmazlar, bir de “bilmiyorum” demekten. 

— Geçmişe takılmazlar, an’da kalıp odaklanarak vakitlerini harcarlar.  

— Yeni şeyler için duydukları heyecan motivasyonlarını kolaylaştırır.  

— Yine araştırmalara göre meraklı kişiler sosyal ortamlarda daha ilgi çekici bulunup daha geniş bir network’e sahip olmaya yatkın oluyorlar. 

— Her tür reddedilmeyle daha kolay başa çıkarlar.  

— Daha az saldırganlardır. 

— Daha pozitiftirler. Kolay pes etmezler.

Bir de söylemeden edemiycem; başkalarının hayatlarını merak edip stalklayanlara meraklı değil kaygılı denir.

Tolstoy da insanın sevgiyle yaşadığına inanıyordu biz yanına "merak"ı da koyalım. 

Şimdi sen söyle meraklı olmak kötü bir şey mi ve sen ne kadar meraklısın?

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
melson

boşuna dememisler insanın başına ne gelirse ya meraktan yada yaraktan diye

Görüş Bildir