Onedio Köşe Yazarları Yazio

Tuhaf bir paradoksun içinde yaşıyoruz. Adına “insan hakları” dediğimiz kavram, teoride doğuştan gelir. Hiç kimsenin lütfu değildir. Hiçbir iktidarın bağışı değildir. Hiçbir bürokrasinin hediyesi değildir.  Ama pratikte öyle mi?Hayır.

Herkes aynı yerden söyleniyor:“Rus romanları niye bu kadar kalın?”Soru masum gibi duruyor ama tonunda hafif bir sabırsızlık var. Sanki biri Tolstoy’u eline almış, üç yüzüncü sayfada bir çay koymaya gitmiş ve geri döndüğünde hâlâ karakterin düşünmekte olduğunu fark etmiş gibi. Sanki Dostoyevski bir cinayeti anlatmak yerine katilin zihninde dolaşmayı tercih ettiği için kişisel bir hakarete uğramışız gibi.Oysa mesele “bu adamlar niye uzatıyor” basitliğinde değil. Mesele, 19. yüzyılın yayıncılık ekonomisiyle, kamusal tartışma alanıyla ve edebiyatın o dönemde üstlendiği işleve kadar uzanan daha karmaşık bir hikâye. Rus romanı kalın çünkü öyle yazılmak zorundaydı. Ve bunu romantize etmeden söylemek gerekiyor.Bugün roman dediğimiz şey kapaklı, ciltli, tek parça bir nesne. Kitapçıya gidiyorsunuz, raftan alıyorsunuz ve hikâye baştan sona sizin elinizde. Ama 19. yüzyıl Rusya’sında roman çoğu zaman böyle bir nesne değildi.Roman önce bir dergi deneyimiydi.Ay ay yayımlanıyordu. Okur bir sonraki sayıyı bekliyordu. Hikâye yazılırken yayımlanıyor, yayımlanırken tartışılıyordu. Okur romanı tek seferde tüketmiyordu; romanla birlikte yaşıyordu.Bu sistemin merkezinde The Russian Messenger gibi dergiler vardı. Hem Tolstoy hem Dostoyevski romanlarını burada tefrika etti. Bir başka güçlü mecra Sovremennik idi. Roman, yayınevinin vitrini değil, derginin nabzıydı.Bugün bir dizinin yeni bölümünü beklemek nasıl bir ritim yaratıyorsa, o dönemin roman okuru da aynı ritmi yaşıyordu.

Maalesef etrafımız ateş çemberi ve sıklıkla bu oluyor, gündem buna odaklanıyor ve de bitecek gibi değil.Yıllardır bir sanatçı sorumluluğuyla sosyal ve inanç gibi durumları irdelemek ve düşüncelerimi yazmaktayım. Hemen her ramazanda “Ülkemize Hiç Gelmeyen Ramazan” temasını üç bölümde yazıyorum. Bugün de rutin sorumluluğumu paylaşıyorum.Oruç insanlığın neredeyse ilkel dönemlerinden beri çeşitli nedenlerle ve şekillerde uyguladığı ritüelistik bir davranıştır. Ben burada yalnızca günümüzdeki Müslüman toplumların durumuyla ilgili yazıyorum.

Pandeminin getirdiği kaos, insan ruhundaki kırılmalar ve absürt gerçeklikler… Tüm bunları bir araya getiren “Delilik Salgını”, Covid-19 döneminin toplumsal ve bireysel yansımalarını hem gerçekçi hem de gerçeküstü bir bakışla ele alıyor. Yazar Mevlüt Soysal ile gerçekleştirdiğimiz bu röportajda, romanın doğuş sürecinden karakterlerin psikolojik derinliklerine, distopik unsurlarından pandemi deneyiminin kurguyu nasıl şekillendirdiğine kadar kapsamlı bir sohbet gerçekleştirdik.

Türk futbolunun vicdanı, algısı ve büyük illüzyonu üzerine 5 bölümlük bir yazı dizisiBu bir maç yazısı değil.Bu, topun nereye gittiğinden çok bizim neden bu kadar kolay savrulduğumuzu konuşan 5 bölümlük bir yazı dizisi.Beş bölüm boyunca sahanın görünen yerine değil, arka bahçesine bakacağız.Yani skordan çok karaktere, pozisyondan çok algıya, karardan çok o kararın bizde neye dönüştüğüne.Çünkü bu ülkede futbol sadece futbol olmuyor.Biraz öfkeye dönüşüyor.Biraz kimliğe.Biraz bahaneye.Biraz da herkesin kendi vicdanını takım rengine göre yeniden düzenlediği dev bir simülasyona.Bugün ilk durak, belki de her şeyin başladığı yer:Kendi lehimize olunca “oyun aklı”, aleyhimize olunca “ahlaksızlık” dediğimiz o büyük ahlaki esneklik.

Günümüzde artık yapay zeka tam anlamı ile hayatımıza girmiş, pozitif yönünden bakmak gerekir se işlerimizi kolaylaştıran, aradığımız bilgiyii mümkün mertebe en çabuk ve en doğru şekilde bizlere sunan bir yapı haline geldi. Neler yapılıyor? Nasıl ilerleniyor? Yapay zeka destekli nasıl işlere imzalar atılıyor diye biraz araştırma yapmak istediğimde, özellikle Turizm sektöründe uzun yıllar tecrübeye sahip, seyahat teknolojileri, yazılımlar ve özellikle yapay zeka üzerine çeşitli firmalara danışmanlık hizmeti veren sevgili dostum Uğursal UĞUR’a sormak istedim. Kendisi ile yaptığım söyleşiden bu konu ile ilgili leb’I derya bilgiler edindim ama en çok dikkatimi çeken ve yazıya dökmeten keyif aldığım konuyu sizlerle bu yazımda paylaşacağım. Antalya merkezli geliştirilen yapay zekâ destekli CRM sistemi, Guest Relation süreçlerinde devrim yaratıyor. Turizm, sağlık, restoran ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için geliştirilen bu sistem; müşteri ilişkileri yönetimini otomatikleştirerek hem verimliliği artırıyor hem de satış performansını güçlendiriyor.Özellikle yoğun sezonlarda artan çağrı merkezi yükünü azaltmayı hedefleyen sistem, Call Center verimliliğini %150 oranında artırmayı başarıyor. Antalya’dan doğan bu teknoloji girişimi, kısa sürede Türkiye genelinde yayılmaya başladı.

Savaş çağında kültürel tarafsızlık mümkün mü, yoksa kurgu mu?*Kültür eleştirmeni ve yazar Susan Sontag, “Regarding the Pain of Others” adlı kitabında şöyle diyor: “Konu başkalarının acısına bakmak olduğunda hiçbir 'biz' kendiliğinden varsayılmamalı”. Kısa ama huzursuz edici bir cümle. Çünkü kültür kurumlarının en hızlı kurduğu şey tam da bu “biz” duygusu... Biz seyirciyiz. Biz sanatseveriz. Biz evrenseliz. Biz politik değiliz. O “biz”de kimlerin yası görünüyor, kimlerin yası gölgede kalıyor?*

Bu hafta gökyüzü zihin, iletişim ve kalp enerjisini aynı anda hareketlendiren güçlü bir frekans taşıyor. Merkür retrosu düşünceleri ve iletişimi hassaslaştırırken, Venüs ve Jüpiter enerjisi kalp alanını büyütüyor. Böyle dönemlerde enerjiyi dengeleyen, zihni sakinleştiren ve kalp frekansını yumuşatan kristaller büyük destek sağlar.

Bu hafta gökyüzü ve sayı frekansları aynı mesajı veriyor. Zihin, kalp ve kader kapıları aynı anda aktive oluyor. Merkür’ün düşünce alanını harekete geçirmesi, Jüpiter’in fırsat enerjisini büyütmesi ve Venüs’ün kalp enerjisini güçlendirmesi nedeniyle bu haftanın numerolojik titreşimi bolluk, aşk ve başarı alanlarını aynı anda çalıştırıyor.Bu nedenle 9 – 15 Mart haftasının numereskobu için belirlenen sayı sekansı 3 – 6 – 9 – 12 – 21 – 33; bolluk, bereket, aşk ve şans enerjisini aktive eden güçlü bir titreşim dizisidir. Bu sayı dizisi aynı zamanda zihin açıklığı, kalp uyumu ve kader fırsatlarını bir araya getiren bir enerji mühürüdür.

Doğum haritasında Güneş, kişinin yaşam merkezidir. İrade, özgüven, yaşam enerjisi, sağlık ve başarı Güneş’in gücüyle doğrudan bağlantılıdır. Bir insanın hayatta parlaması, kendini ifade edebilmesi ve emeğinin karşılığını alabilmesi büyük ölçüde doğum haritasındaki Güneş’in gücüyle ilgilidir.Eğer Güneş doğum haritasında zayıf çalışıyorsa kişi çoğu zaman aynı döngüleri tekrar yaşar. Çok emek verir ama karşılığını alamaz. Başlamak ister fakat cesaret bulamaz. Parlamak ister fakat görünmez kalır. Hayatında sanki görünmeyen bir fren varmış gibi hisseder.İşte bu nedenle 9 – 15 Mart 2026 haftasının yantrası Güneş enerjisini aktive eden güçlü bir frekans kapısıdır. Haftanın yantrası Surya Jyoti Yantra’dır.