Hayata Bakış Açınızı Değiştirecek ve Geliştirecek, Okumanız Gereken 25 Felsefe Kitabı

 > -

Bir düşünce edimi olarak felsefe, siyasetten, sanata; dinden bilime değin her olguyu ve kavramı kendine nesne edinebilir. Bu yüzden felsefenin ve felsefî düşünme biçiminin gelişmediği toplumlarda birçok başka alanın daha zayıf kalacağı öne sürülebilir. 

Dolayısıyla sorgulayan, irdeleyen, araştıran, felsefî bakış açısını edinmiş bir zihne ulaşmak hem birey hem de toplum hayatı için son derece önemlidir. 

Bu bakış açısını edinmede en önemli yöntemlerden başlıcası da hayatı, dünyayı, insanı ve kendine nesne edindiği olgu ya da kavramı bu biçimde değerlendirebilen yazar ve düşünürlerin metinleriyle doğrudan temas kurmaktır. 

Liste felsefe ile ilgilenen ve bahsettiğimiz bakış açısına ulaşmayı hedefleyen herkesin mutlaka okuması gereken 25 kitabı içeriyor. İnsan, hayat ve dünya üzerine düşünmek ve söz söylemek isteyen herkesin okuması gereken kitapları... Kitabınız  bol olsun, iyi okumalar diliyorum ! 

Not 1: Kitapların sıralaması kronolojik olarak yapılmıştır; kitapların niteliğine ilişkin değildir!

1. "Devlet", (M. Ö. 380) Platon

Alfred North Whitehead, “Felsefe tarihi Platon’a düşülen dipnotlardan ibarettir”
diyor. Diyaloglarında hocası Sokrates’i konuşturan Platon’un meşhur kitabı “Devlet” yüzlerce yıldır siyaset ve devlet felsefesi üzerine kafa yoranların, "ideal devlet, toplum nasıl olmalı?”, diye soranların tekrar tekrar okuduğu bir kitap. “Devlet” okunmadan siyaset üzerine söylenen her şey eksik kalacaktır…

2. "Nikomakhos'a Etik", (M.Ö. 350) Aristoteles

Felsefe tarihinin en verimli filozoflarının başında gelen, yüzlerce yıl felsefî paradigmaları belirlemiş olan Aristoteles'in oğlu Nikomakhos'a adadığı etik kitabıdır.

3. "Prens", (1532) Niccolò Machiavelli

Bugün Makyavelist sözcüğünü duyduğumuzda akla siyasî iktidar ve menfaat uğruna her şeyi yapabilecek, hiçbir etik değeri olmayan şeytanî bir tip gelmektedir. İşte bu sözcük İtalyan siyaset felsefecisi Niccolo Machiavelli’nin adından gelmektedir. 

Machiavelli, başka kitaplar da yazmış olsa da kötü şöhretini esas olarak “Prens” isimli kitabından kazanmıştır. Machiavelli, bu kitabında iktidar sahiplerine çeşitli öneriler getirmektedir. Ancak çoğunlukla kötücül diyebileceğimiz bu öneriler, aslında Machiavelli’nin ideal yönetim tasarımında yoktur. 

O “Prens”de olması gerekeni değil, olanı anlatmıştır. Machiavelli bu eseriyle kimilerince siyaset biliminin kurucusu kabul edilmiştir ve denilebilir ki Marx’tan sonra dünya siyasetini en çok etkileyen isim olmuştur.

4. "Meditasyonlar", (1641) Rene Descartes

Tam ismi "Tanrı'nın Varlığının ve Ruhun Ölümsüzlüğünün Açımlandığı İlk Felsefe Üzerine Düşünceler" olan "Meditasyonlar"da Descartes "ilk felsefe" olarak  Tanrı'nın varlığı başta olmak üzere en geniş hatlarıyla metafiziği konu edinir.

Descartes'ın "cogito ergo sum" (düşünüyorum o hâlde varım) önermesini temellendirdiği yapıtıdır.

5. "Leviathan", (1651) Thomas Hobbes

"Leviathan" Thomas Hobbes tarafından yazılmış siyaset, devlet ve hukuk felsefesinin temel metinlerindendir. Leviathan kavramı bu eserde mutlak güç ve yetkilere sahip egemen devleti ifade etmek için kullanılır. Kitap, toplum sözleşmesi teorisinin en eski örneklerinden biri olarak değerlendirilir.

6. "Etika", (1677) Baruch Spinoza

Etika, Ethica veya Törebilim gibi isimlerle Türkçeye çevrilmiş olan Baruch Spinoza'nın ünlü eseridir. 

Latince yazılmış olan kitap, Spinoza vefat ettikten sonra basılmıştır ve onun en ünlü eseri olmuştur. 

Spinoza yaşadığı sırada birçok baskıyaa ve dışlanmalara maruz kalmış, "Etika" henüz yayımlanmadan belirli çevrelerde okunup, tartışmalara vesile olduğundan dolayı, bizatihi kendisi tarafından yayımlatılmak istenmemiştir. Bugün yazarın başyapıtı olarak da anılır.

7. "İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme", (1690) John Locke

"İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme" yüzyıllar boyunca Batı felsefesinin başyapıtlarından biri olma niteliğini korumuştur. 

Locke yapıtında bilgilerin kaynağının deneyde ve duyumlarda olduğunu, ruhun da bunlara dayanarak düşünceyi geliştirdiğini ileri sürmektedir.

8. "İnsan Bilgisinin İlkeleri Üzerine", (1710) George Berkeley

"İnsan Bilgisinin İlkeleri Üzerine" dünyada yalnızca ruhların ve bu ruhların idelerinin varolduğunu, buna karşılık maddenin varolmadığını öne süren İngiliz düşünür George Berkeley'nin en önemli yapıtıdır.

9. "İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma", (1748) David Hume

"İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma" isimli eserinde David Hume'un insan aklının sınırları konusunda düşündürücü kavramları ve sorunları irdeler. Modern felsefenin en etkili nedensellik kuramlarından birini ortaya koyar.

10. "Toplum Sözleşmesi", (1762) Jean-Jacques Rousseau

Ünlü Fransız Aydınlanma filozofu Jean-Jacques Rousseau tarafından yazılan "Toplum Sözleşmesi"nde siyasî bir sistemin kurulabilmesi için en iyi yöntemin toplumsal sözleşme olduğu açıklanmaktadır.

11. "Saf Aklın Eleştirisi", (1781) Immanuel Kant

"Saf Aklın Eleştirisi" ya da "Arı Usun Eleştirisi" olarak Türkçeye çevrilen kitap, tüm felsefe tarihinin en büyük filozoflarından biri olarak kabul edilen Immanuel Kant'ın en önemli eserleri arasında kabul edilmektedir.

12. "Tinin Görüngübilimi", (1807) Georg Wilhelm Friedrich Hegel

"Tinin Görüngübilimi", Felsefenin en çok tartışılan ve sürekli kendisine dönülen isimlerinden olan büyük Alman filozof Hegel'in temel metinlerinden biri.

13. "İsteme ve Tasarım Olarak Dünya", (1819) Arthur Schopenhauer

"İsteme (veya İstenç) ve Tasarım olarak Dünya" veya Alman filozof Arthur Schopenhauer'in ilk kez 1819 basılmış eseridir. 

Schopenhauer'in felsefî düşüncelerinin temelini ve odağını oluşturan bu eser aynı zamanda onun başyapıtı olarak değerlendirilir.

14. "Korku ve Titreme", (1843) Soren Aabye Kierkegaard

Varoluşçuluğun öncülerinden Danimarkalı filozof ve teolog Soren Kierkegaard'un önemli kitaplarından "Korku ve Titreme" de okunması gereken metinlerden...

15. "Komünist Manifesto", (1848) Karl Marx - Friedrich Engels

"Komünist Manifesto" Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından ilk yazılan Komünizmin ilk bildirgesidir.

Marx ve Engels, "Komünist Manifesto"da, proletaryanın burjuva düzenini ve üretim araçlarının özel mülkiyeti bir devrimle ortadan kaldırarak sınıfsız bir toplum düzenini gerçekleştirmesi gerektiğini söyler.

16. "Faydacılık", (1863) John Stuart Mill

Faydacılığın önde gelen savunucusu İngiliz filozof, mantıkçı ve iktisatçı Mill, kitabında faydacılık düşüncesini serimlemiştir.

17. "Böyle Buyurdu Zerdüşt", (1883) Friedrich Wilhelm Nietzsche

Tam adı "Böyle Buyurdu Zerdüşt: Herkes ve Hiç kimse için Bir Kitap" olan eser, dâhi Alman filozof Friedrich Nietzsche'nin felsefesini anlattığı en önemli eserdir.

Nietzsche'nin felsefî görüş ve kavramları açısından çok önemli bir yer tutmaktadır. Eser aynı zamanda çokça eleştirilmiş ve yanlış anlaşılmıştır.

18. "Tractatus Logico-Philosophicus", (1921) Ludwig Wittgenstein

"Tractatus Logico-Philosophicus", Avusturyalı dâhi filozof Ludwig Wittgenstein'ın ölümünden önce yayımlanan ilk ve tek yapıtıdır. 

Tractatus'un Wittgenstein'in dünya, gerçeklik, bilim, etik, mantık, din, mistisizm, felsefe, dil ve düşünce alanında yaptığı önermeler ve bu önermeleri açıklamak için kullandığı alt-önermelerden oluşan bir biçimi vardır.

19. "Varlık ve Zaman", (1927) Martin Heidegger

"Varlık ve Zaman" Alman filozof Martin Heidegger'in 1927 yılında yayımlanmış eseridir. Varoluşçuluğun ilk ve en önemli metnidir.  20. yüzyıl felsefesinde bir hayli etkili olmuştur.

Heidegger'in külliyatı içinde felsefesinin ana fikirlerini açımladığı temel yapıtı olarak görülür.

20. "Varlık ve Hiçlik" (1943) Jean - Paul Sartre

"Varlık ve Hiçlik" , Jean Paul Sartre'ın ilk olarak 1943 yılında yayınlanan ve "Fenomenolojik Ontoloji Denemesi" altbaşlığını taşıyan eseridir. Bu metin de varoluşçuluğun en önemli metinlerinden biri olarak görülmektedir.

21. "Açık Toplum ve Düşmanları", (1945) Karl Popper

"Açık Toplum ve Düşmanları", 20. Yüzyıl'ın en etkili felsefe kitaplarından biridir. Bertrand Russel'ın "demokrasinin kuvvetli ve derin bir savunusu" olarak gördüğü yapıt, Platon, Hegel ve Marx'ın felsefelerinin merkezden planlanmış siyasî sistemlerine yönelik bir eleştiridir.

22. "İkinci Cins", (1949) Simone de Beauvoir

Feminizmin önde gelen düşünürlerinden Simone de Beauvoir'nın yapıtında Freudyen yönleri ağır basan feminist bir varoluşçuluk görülür.

Varoluşçulukta olduğu gibi Beauvoir temel prensip olarak var oluşun özden önce geldiğini kabul eder ve “kadın doğulmaz kadın olunur.” önermesine ulaşır.

23. "Minima Moralia", (1951) Theodor W. Adorno

asitoughttobe.files.wordpress.com

"Minima Moralia", filozof, sosyolog, müzikolog ve besteci Theodor W. Adorno'nun başyapıtı olarak kabul edilir. 

Adorno bu kitapta bir anlamda ilgilendiği tüm konuları -felsefi meseleler, gündelik yaşam, siyaset, edebiyat ve müzik, faşizm, ırkçılık, tahakküm, işçi hareketinin tarihi ve sorunları vb.- ele almış ve değerlendirmiştir. Kitap kimileri uzun, kimileri kısa fragmanlar şeklinde yazılmıştır.

24. "Kelimeler ve Şeyler", (1966) Michel Foucault

Fransız filozof, sosyolog ve tarihçi Foucault’nun en önemli eserlerinden biri olan "Kelimeler ve Şeyler" 1966’da yayımlanan karşılaştırmalı bir ekonomi, doğa ve dil bilimleri çalışmasıydı ve yazarına büyük ün kazandırdı.

25. "Gramatoloji", (1967) Jacques Derrida

www.critical-theory.com

Yapısökümcülük olarak bilinen eleştirel düşünce yönteminin kurucusu olan Fransız filozof Jacques Derrida'nın yapıtı "Gramatoloji" de okunması gerekenlerden...

Not 2: Her liste gibi bu liste de kusurlu ve eksik. Siz de önerilerinizi ihmal etmeyin, ileride listeyi sizin de görüş ve önerileriniz doğrultusunda güncelleyebiliriz!

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
doctus

Zaten kitap okumayan insanlar bu listedeki kitaplardan okumaya başlarsa, kitap okumaktan, özellikle de felsefeden vazgeçeceklerdir. Listedeki kitaplar ağır. Eğer başlıkta da dendiği gibi "hayata bakış açınızı değiştirecek ve geliştirecek" bir kitap okumak istiyorsanız, bu işe Sofie'nin Dünyası adlı kitapla başlayabilirsiniz. Özellikle gençlere yönelik bir kitap olduğundan, felsefeyi sevmeseniz bile hoşunuza gidecektir.

nikomakhos

listedeki bazı filozofların daha temel eserleri yerine, anlaşılması güç ve daha ileri seviyedeki eserleri konulmuş

felsefehayat

Yeryüzüne fırlatılmış bir insan çığlığıdır felsefe. Neden mi? Çünkü insan varlığı ihtiras ve intiharlara gebedir her zaman. Günahkâr her insanın fısıldadığı her dua felsefenin kalbine iner ve oradan da yaşama sızar. Bu sızma esnasında yaradılış ise başlı başına bir serüvendir. Tanrı ne isterse olur. Bu yüzden kendini hiçe saymalısın. Varlığınla alay etmelisin. Zayıflığınla gurur duymalısın. İrkilme! Felsefe hep yanında olacaktır. Çünkü o bir kadındır. http://www.felsefehayat.net/felsefi-sorular-ve-insan-varligi.html

kubra-evcil

Sofinin dünyası bence bu listeye giriş için ideal olabilir

gurkan_arslan

böyle bir liste var ve Tanrılar Okulu bu listede yok!? Büyük kayıp...

Başlıklar

BilimİngiltereKitapmüzik
Görüş Bildir