Ege'nin efe geleneğinden bugüne uzanan en özgün zanaatlardan biri olan körüklü çizme, zeybek kıyafetinin vazgeçilmez parçalarından biri. Ülkemizde bu çizmeyi hala el emeğiyle üretebilen usta sayısı ise çok az.
İzmir'in Tire ilçesinde yıllardır körüklü çizme üreten 76 yaşındaki usta Hasan Öter, mesleğinin inceliklerini ve kazancını anlattı. Bitmeye yüz tutmuş bir meslek olmadığını, hala para kazandırdığını söyleyen Öter, 'Yani yüz bin lira para kazanmak mesele değil bu işte' diyerek, işi seven birinin çalışıp kazanabileceğini vurguladı. Gençliklerinde çok çalıştıklarını ancak kazandıklarını 'har vurup harman savurduklarını' söyleyen usta, bugün mesleği tek başına sürdürürken yanında birkaç kişi olsa üretimin çok daha hızlı yapılabileceğini belirtti. Ustanın samimi itirafları, mesleğin geleceği üzerine de düşündürdü.
Günümüzde artık her şey seri üretim ürünü ve el emeğinden çok markaya önem veriliyor. Fakat bu dönemde bile bu zanaat hala önemini koruyor.
Tire'nin atölyelerinde deri kokusu ve çekiç sesleri eşliğinde şekillenen körüklü çizme, Efelerin ve Yörük Türkmenlerinin yüzyıllardır süregelen mirası olarak biliniyor. Bacak boyunca uzanan körük kıvrımları çizmenin en dikkat çeken özelliği. Bir ustanın maharetini en iyi gösteren de bu kıvrımlar.
Çizmenin bir diğer imzası ise yürürken çıkardığı ses. Kaliteli deri katmanlarının ve körük kıvrımlarının birbirine temasıyla oluşan bu ses, geçmişte efenin geldiğini haber verirken düşmanı da ürkütüyordu. Tarihte körüklü çizmenin 34 farklı çeşidi olduğu biliniyor.
Hasan Öter, 1961'de bir potin ustasının yanında çırak olarak başladığı mesleğe 1970'te kendi dükkanını açarak devam etti. Dana ve keçi derisini işleyen usta, bugün Antalya, İstanbul ve Ege'deki Yörük Türkmen şenlikleri için özel siparişle çizme üretiyor. Ürettiği çizmelerden biri Cumhurbaşkanlığı Müzesi'nde sergileniyor.
Öter'e göre kendisinden sonra bu tekniği sürdürecek bir usta ya da çırak bulunmuyor. Bu yüzden ustanın yanında bir yardımcı olsa işlerin hızlanacağını söyleyen sözleri, bir zanaatın geleceğinin yalnızca ustasına değil, onu devralacak ellere de bağlı olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu videolar da ilginizi çekebilir;
Yorum Yazın