Sonbaharın gelmesiyle birlikte ülkemizde ormanlar bir kez daha mantar mevsimine girdi. Yağmurların ardından nemlenen topraktan ağaç diplerinde pek çok farklı tür baş gösterirken, bu mantarların her biri yenilebilir olmadığı gibi bazıları ciddi zehirlenmelere de yol açabiliyor. Özellikle kırmızı şapkası ve üzerindeki beyaz benekleriyle masallardan tanıdığımız sinek mantarı, herkesin dikkatini çeken türlerin başında geliyor.
'serdarkilic_' isimli kullanıcı paylaştığı videoda, iğne yapraklı ağaçların gölgesinde, yan yana yetişen kırmızı şapkalı mantarları yakından gösterdi. Serdar Kılıç'ın tabiatın içinden selam gönderdiği görüntüler, ormanın sakin havasıyla izleyenlerin içini açarken kırmızı mantarların oluşturduğu görüntü çizgi film sahnelerini aratmadı.
Göründüğü kadar masum değil!
Bilimsel adı Amanita muscaria olan sinek mantarı, kırmızı şapkası ve üzerine serpilmiş gibi duran beyaz lekeleriyle dünyanın en kolay tanınan mantarlarından biri. Şapkadaki bu lekeler, mantar henüz genç ve yumurta biçimindeyken onu saran zarın kalıntıları. Yağmur yağdıkça lekeler dökülebiliyor ve kırmızı renk zamanla turuncuya doğru solabiliyor. Şirinlerin evlerinden Noel kartlarına kadar pek çok görselde karşımıza çıkmasının sebebi de bu eşsiz görünümü.
Adını ise Avrupa'da geçmişte süte batırılarak sinekleri uzaklaştırmak için kullanılmasından alıyor. İçerdiği ibotenik asit ve muskimol maddeleri sinir sistemini etkilediği için mantar zehirli kabul ediliyor. Yenmesi halinde mide bulantısı, baş dönmesi, zihin karışıklığı ve gerçeği algılamada bozulma gibi belirtiler görülebiliyor.
Mantara dokunmak ya da onu yakından incelemek zarar vermiyor, asıl risk yenmesi halinde ortaya çıkıyor. Sinek mantarı zehirlenmeleri çoğunlukla ölümcül seyretmese de belirtiler genellikle birkaç saat içinde ortaya çıktığı ve ağırlaşabildiği için mantarı yiyen birinin vakit kaybetmeden hastaneye götürülmesi gerekiyor. Aynı cinsin Amanita phalloides gibi bazı türleri ise karaciğere ciddi zarar verebiliyor ve ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Bu yüzden kırmızı olmayan mantarların da tanınmadan toplanması büyük bir risk taşıyor.
Sinek mantarı ormanda tek başına yaşamıyor. Ladin, çam ve huş gibi ağaçların kökleriyle kurduğu ortak yaşam sayesinde ağaca su ve mineral sağlarken, karşılığında ağacın ürettiği şekerlerden faydalanıyor. Ülkemizde de iğne yapraklı ve yapraklı ormanlarda görülebilen bu mantar, ayağımızın altında sandığımızdan çok daha büyük bir döngünün parçası olduğunu gösteriyor. Güzel görünse de ormanda tanımadığınız hiçbir mantarı toplamamak ve yememek gerekiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu videolar da ilginizi çekebilir;
Yorum Yazın