Gökyüzüne bakmak her birimize huzur veriyor. Sadece maviyken bile büyüleyici olan gökyüzü bazen öyle bir gösteri hazırlıyor ki, kendinizi bir bilimkurgu filminin ya da başka bir gezegenin tam ortasında hissedebiliyorsunuz. Bulutların kilometrelerce üzerinde, insan gözünün yakalamakta zorlandığı öyle anlar yaşanıyor ki, bir fotoğrafçının sabrı ve teknolojisiyle birleştiğinde ortaya muazzam görüntüler çıkıyor. 'Kırmızı Cin' (Red Sprite) adı verilen nadir hava olayı da tam olarak böyle bir etki yarattı.
Uzay fotoğrafçısı Dong Shuchang, Tibet'in o uçsuz bucaksız ve temiz gökyüzünde, fırtına bulutlarının hemen üzerinde beliren bu devasa kızıl ışık patlamalarını yakalamayı başardı. Sosyal medyada yayılan bu büyüleyici anlar, kısa sürede büyük beğeni topladı.
Peki, gökyüzünü bir anda kan kırmızısına boyayan ve devasa bir denizanasını andıran bu gizemli ışıkların ardındaki sır ne?
Birçoğumuz şimşek ve yıldırımı sadece bulutlar ile yeryüzü arasında gerçekleşen bir elektrik boşalması olarak biliriz. Ancak 'Kırmızı Cinler', bildiğimiz fırtınaların tam tersi yönünde, yani bulut tabanından yukarıya, uzayın sınırına (mezosfere) doğru hareket eder. Genellikle yeryüzündeki çok şiddetli pozitif yıldırım düşmelerinin hemen ardından, yaklaşık 80 km yükseklikte tetiklenirler ve sadece birkaç milisaniye sürerler. Onları bu kadar gizemli yapan şey de tam olarak bu: Doğru zamanda, doğru ekipmanla doğru yere bakmıyorsanız, orada olduklarını asla fark edemezsiniz.
İşin daha da heyecan verici kısmı, bu karede olduğu gibi bazen bu kızıl gövdenin en üst kısmında çok nadir görülen yeşil bir parıltı (green afterglow) kalmasıdır. Bilim insanları bu durumu üst atmosferdeki oksijen atomlarının yıldırımdan gelen enerjiyle uyarılmasına bağlıyor. Gece karanlığında bir anda beliren bu devasa ışık sütunları, antik çağlarda yaşansaydı muhtemelen bir mitolojiye ya da tanrıların öfkesine yorulurdu; bugün ise evrenin ne kadar büyüleyici sürprizlerle dolu olduğunu hatırlatıyor.
Bu doğa olayı Türkiye'de görülüyor mu?
Evet, bu büyüleyici doğa olayı Türkiye'de yaşanabiliyor ve daha önce de defalarca görüntülenmiş. 'Kırmızı Cin' (Sprite) adı verilen bu hadise, özellikle kış ve sonbahar aylarında Marmara, Karadeniz ve Ege denizleri açıklarında oluşan çok güçlü, yıldırımlı fırtına bulutlarının üzerinde, yani atmosferin yaklaşık 50-90 kilometre yukarısında meydana gelir. Ancak milisaniyeler içinde gerçekleşip bittiği ve fırtınanın kendisi değil, yüzlerce kilometre uzaktaki üst atmosfer katmanı gözlenmesi gerektiği için çıplak gözle fark edilmesi neredeyse imkansızdır. Şehir ışıklarından uzak, zifiri karanlık bölgelerde ve doğru kamera ekipmanlarıyla bakıldığında Türkiye semalarında da bu harika görsel şölene tanıklık etmek mümkündür.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu videolar da ilginizi çekebilir;
Yorum Yazın