Kimya ile Altın Yapılır mı? Bir Kimyager "Kimyagerlerin Altını" Olarak Bilinen Kurşun İyodür Yapımını Gösterdi

Sıradan maddeleri altına çevirmek, insanlığın yüzyıllardır peşinden koştuğu hayallerden biri. Simyacılar bu uğurda ömürler harcadı, bugün ise aynı hayal bir kimya masasında çok daha kısa sürede ve çok daha güvenli yöntemlerle sahnelenebiliyor.

'asitmen' isimli hesabıyla kimya deneyleri paylaşan Yasin Aydın, evde altın yaptığı anları videoya aldı. Şeffaf bir sıvıdan canlı sarı bir çökelti çıkarıp onu ısıtan Aydın'ın beherinin içi, soğumayla birlikte altın gibi parlayan pullarla doldu. Ortaya çıkan görüntü izleyenleri büyüledi.

Kaynak

1. İlk olarak bir behere 200 ml su ekleniyor. Bütün deney bu temiz sıvının üzerinde kuruluyor.

2. Suyun üzerine bir çay kaşığı potasyum iyodür konuyor ve karışım iyice karıştırılıyor. Böylece ilk çözelti hazırlanmış oluyor.

3. Sonra ayrı bir behere bir çay kaşığı kurşun nitrat ekleniyor. Aydın bu adımda 'Dikkatli olmalıyım' uyarısını düşüyor, çünkü kurşun bileşikleri zehirli. Ardından çözeltiye sirke ekleniyor.

4. İki çözelti birleştiği anda sarı bir çökelti oluşmaya başlıyor. Damlalıkla çözeltiye eklenen sıvı sarı bir iz bırakıyor, birbirine karışınca da canlı sarı bir kütle halinde dibe çöküyor.

5. Çöken sarı kütleye bir miktar daha su ilave ediliyor ve beher ısıtma düzeneğine alınıyor.

6. Behere ısı verilirken sarı çökelti çözünmeye başlıyor. Yükselen sıvıda önce bulutsu parçalar, sonra pullar oluşuyor.

7. Son aşamada ısıtma bitiyor, beher bekletiliyor. Sıvı soğurken içindeki kurşun iyodür tekrar kristallenip 'altın yağmuru' gibi aşağı doğru süzülüyor.

Deneyin sihri sıcaklıktan geliyor. Kurşun iyodür soğuk suda çok az çözünüyor, sıcak suda ise çok daha iyi çözünüyor. Sıvı soğurken çözünmüş madde fazlalığı küçük, altıgen biçimli, parlak pullar halinde yeniden katılaşıyor. Bu pullar sıvının içinde yavaşça düşerken ışığı yansıtıyor ve altın tozu yağıyormuş gibi görünüyor. Aydın da videonun sonunda 'Bunlar altın!' diyor ama oluşan madde 'kurşun iyodür'. Buna kimyagerlerin altını deniyor. Bu deney, evde ya da kontrolsüz ortamda denenecek bir şey değil. Kurşun nitrat ve kurşun iyodür zehirli maddeler. Videoda da eldiven kullanılıyor ve her aşamada dikkatli olunması vurgulanıyor. Atıkların da özel bir şekilde toplanması gerekiyor. Ayrıca bu yöntemle altın üretmek aynı miktarda altın satın almaktan çok daha maliyetli.