İrlanda-İsrail Maçı Neden Kriz Yarattı? Boykot Çağrılarından Bazunu'nun Kararına Tüm Bilinenler
İrlanda ile İsrail, 2005'ten bu yana ilk kez bir erkekler futbol maçında karşı karşıya geliyor. UEFA Uluslar Ligi'nin sıradan görünen iki grup maçı, aylardır süren boykot çağrıları, diplomatik gerilim ve soyunma odasına kadar uzanan tartışmalarla bambaşka bir anlam kazandı. Peki bu maçlar hakkında neler biliniyor, kriz neden çıktı ve nasıl devam ediyor?
Maçlar ne zaman ve nerede oynanacak?
UEFA Uluslar Ligi B3 Grubu'ndaki ilk karşılaşma 27 Eylül Pazar akşamı Macaristan'ın Debrecen kentindeki Nagyerdei Stadyumu'nda oynanacak. İrlanda'nın ev sahibi olacağı rövanş ise 4 Ekim'de Sırbistan'ın küçük kasabası Backa Topola'daki TSC Arena'da yapılacak ve İrlandalı taraftarlara bilet satılmayacak. Macaristan, Gazze'deki savaşın başlamasından bu yana İsrail'in fiilî iç sahası konumunda.
İsrail, Euro 2024 elemelerinde İsviçre'yi Kasım 2023'te Budapeşte yakınlarındaki Felcsút'ta ağırlamış, 2026 Dünya Kupası elemelerindeki Estonya, Norveç ve İtalya maçlarını da Debrecen'de oynamıştı. Bu yıl başbakanlığı kaybeden Viktor Orban, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun uzun süreli müttefiki olarak biliniyordu. İrlanda'nın iç saha maçını Dublin'de oynaması ise yükselen muhalefet nedeniyle seyircisiz bile mümkün olmadı.
Federasyon 'operasyonel zorlukları' gerekçe gösterirken, maç haziran sonunda UEFA'nın onayıyla İsrail'le yakın ilişkileri olan Sırbistan'a taşındı. AP'nin aktardığına göre Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic geçen hafta İsrail yapımı insansız hava araçları için bir montaj fabrikasının açılışını yapmıştı.
Kriz neden çıktı?
Tartışma, şubatta yapılan 2026-27 Uluslar Ligi kurasında İrlanda'nın Kosova ve Avusturya'nın yanı sıra İsrail'le aynı gruba düşmesiyle başladı. İrlanda Futbol Federasyonu (FAI), bundan yalnızca dört ay önce 'işgal altındaki Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerde Filistin Futbol Federasyonu'nun onayı olmadan kulüp örgütlenmesi' gibi ihlaller nedeniyle UEFA'ya İsrail'i men etme çağrısı yapan önergeyi ezici çoğunlukla kabul etmişti.
Kuranın ardından siyasetçiler boykot çağrısı yaptı, mayıstaki İrlanda-Katar hazırlık maçı da sahaya Filistin bayraklı tenis toplarının atılmasıyla iki kez durdu. Buna rağmen FAI temmuzdaki olağanüstü genel kurulda maçları oynama kararını onayladı, boykot önerisi 75'e karşı 32 oyla reddedildi.
Federasyon, boykotun UEFA yaptırımları nedeniyle 'İrlanda futboluna ciddi ve kalıcı zarar vereceğini' savundu. FAI'nin gelecekteki kuralarda iki ülkenin ayrı tutulması talebi de reddedildi. FAI İcra Kurulu Başkanı David Courell, 'Aldığım cevap çok netti. İrlanda ve İsrail hiçbir zaman doğrudan çatışma içinde olmadığı için bu mümkün olmayacaktı' dedi.
Siyasi arka planda neler var?
İrlanda, savaşın başından bu yana Filistin halkına desteğini açıkça ortaya koyan ülkelerin başında geliyor ve 2024'te Norveç ve İspanya'yla birlikte Filistin devletini resmen tanıdı.
Başbakan Micheál Martin de geçen yıl İsrail'i 'soykırım' yapmakla suçlamıştı. Gazze'deki savaş, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te düzenlediği ve çoğu sivil yaklaşık 1200 kişinin öldüğü, 250 kişinin rehin alındığı saldırının ardından başladı. BM'nin de kullandığı Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre savaşta bugüne kadar 73 bin kişi hayatını kaybetti.
İki ülke arasındaki ilişkiler bu yıl da gerildi, iki İsrailli bakana haziranda seyahat yasağı getirilirken Dışişleri Bakanı Helen McEntee Batı Şeria'daki yerleşimlerle ticareti sınırlama niyetini açıkladı. Benzer bir tablo geçen ekim Norveç'te de yaşanmış, İsrail'in Oslo'ya geldiği ve 5-0 biten Dünya Kupası eleme maçı öncesinde binlerce kişi stada yürümüştü.
Maçlara kimler karşı çıktı?
İrlanda Filistin İçin Spor Grubu çatısı altında bir araya gelen 160'ı aşkın İrlandalı sporcu, milli takıma İsrail maçlarını boykot etme çağrısı yapan açık bir mektup imzaladı. 'Maçı Durdurun' kampanyasını da yürüten grup, pazartesi günü Dublin'deki takım otelinin önünde protesto düzenledi.
İrlanda formasıyla 110 maça çıkan Kevin Kilbane, Irish Times'taki köşesinde 'İrlanda, İsrail'le oynamamalı… İsrail güçleri soykırım yaparken değil' diye yazdı. Uluslararası Af Örgütü de UEFA'nın İsrail'in oynamasına izin vererek futbolun 'apartheid'ı onaylamasına' yol açtığını açıkladı.
İsrail Futbol Federasyonu sözcüsü bu açıklamaya 'İsrail'in bir devlet olduğu fikrine olan takıntıları ve ilgiye duydukları ihtiyaç iyileşmez' diye yanıt verdi. Son iki yıldır İsrail'in katılımı nedeniyle Eurovision'u boykot eden İrlanda devlet kanalı RTE de yayını sözleşmedeki asgari düzeye indirerek maçlara ne stüdyo programı ne de yorumcu göndereceğini açıkladı.
Hallgrimsson'un sözleri gerilimi nasıl artırdı?
Teknik direktör Heimir Hallgrimsson, kadroyu açıkladığı basın toplantısında oyuncuların futbola nasıl odaklanacağı sorulduğunda 'Soykırımla birlikte oynamıyoruz, soykırıma karşı oynuyoruz. İsrail'e karşı oynuyoruz, İsrail'le birlikte oynamıyoruz' dedi.
İsrail Futbol Federasyonu'nun sosyal medyadan verdiği yanıt gerilimi daha da tırmandırdı. Federasyon, 'Dünyaya ve insanlığa sayısız alanda katkıda bulunduk, bu yolda etkileyici sayıda Nobel Ödülü kazandık. Ne yazık ki İrlanda milli takımının teknik direktörünün sergilediği aptallık, cehalet ve ikiyüzlülüğe henüz bir çare bulamadık. Cehalet, ikiyüzlülük ve aptallıkla birlikte oynamıyoruz, bunları temsil eden teknik direktöre karşı oynuyoruz' ifadelerini kullandı.
BM Genel Kurulu için New York'ta bulunan Başbakan Martin ise 'Bunların kabul edilemez sözler olduğunu düşünüyorum. Geri alınmalılar. İsrail dünyanın bildiğini ve anladığını inkâr etmeye devam edemez' dedi. Hallgrimsson ise daha sonra aldığı destek için minnettar olduğunu belirterek 'Belki liderlik açısından dikkatleri bu şekilde üzerime çekmem akıllıca değildi. Bizim için zor bir dönem' dedi.
Son durumda neler yaşanıyor?
Kaptan Dara O'Shea, BBC'nin aktardığına göre oyuncuların cuma günü bir araya gelip maç öncesinde protesto seçeneğini 'açıkça tartışacağını' söylemişti. Toplantıda kaleci Gavin Bazunu, İsrail maçlarında forma giymeyeceğini takım arkadaşlarına iletti ve kararını sosyal medyadan 'Bu kararı almamın tek bir sebebi var: Masum insanların öldürülmesini yanlış buluyor olmam' sözleriyle kamuoyuna duyurdu. Bu gelişme nedeniyle cumartesi günkü antrenman ve basın toplantısı ertelendi, Debrecen'deki otelde yaklaşık dört saat süren toplantının ardından futbolcular 'açık bir çoğunlukla' maçlara çıkma kararı aldı. Eski teknik direktör Brian Kerr'in aktardığına göre oylama 14'e 8 sonuçlandı. FAI ayrıca oyuncuların maçta siyah kol bandı takacağını, İsrail ve Avusturya maçlarından elde edilecek gelirin yardım kuruluşlarına bağışlanacağını duyurdu. Bazunu'nun yerine ise kaleci James Talbot kadroya dahil edildi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
İrlandalı Kaleci Gavin Bazunu İsrail Maçına Çıkmayacağını Açıkladı
Yorum Yazın