Yapay Ortamda Üretilemiyor: Dünyanın Dört Bir Yanından Milyarderler Bu Kasabaya Akın Ediyor
İtalya'nın Piemonte bölgesinde, toprak altında büyüyen Tuber magnatum, kilogram fiyatı 12.000 avroya kadar çıkan bir mantardır. Eylül-Aralık ayları arasında yalnızca dört aylık bir pencerede hasat edilir. Bu kısa sezon ve sınırlı coğrafya, fiyatını lüks otomobil seviyesine çıkaran iki faktördür. Alba kasabası çevresindeki ormanlarda yetişir; başka yerde aynı kalitede bulunmaz.
Fiyat dalgalanır.
2007'de Macao'da bir açık artırmada 1,5 kilogram trüf 330.000 dolara satıldı. Alıcı Çinli bir yatırımcıydı. Ortalama sezonda kilogram 3.000-5.000 avro aralığında; kuraklık veya düşük rekolte olduğunda 12.000 avroyu geçer. Tokio'da bir Michelin yıldızlı restoran, tek bir servis için 10 gram Alba trüfü tıraş ediyor — tabağa 120 avro ekleniyor.
Tuber magnatum, meşe, fındık, söğüt gibi ağaçların köklerinde mikoriza adı verilen simbiyotik bir yapı kurar.
Mantar karbon alır, ağaç fosfat ve su verir. Toprak 5-10 santimetre derinlikte gelişir. Yapay ortamda üretilemez; laboratuvar denemelerinde kök enfeksiyonu başarıldı ama olgun trüf oluşmadı. 2019'da Turin Üniversitesi bir araştırmada, kontrollü simbiyoz ile 18 ay sonra 2 gram ağırlık elde etti — ticari değer yok.
Hasat geleneksel şekilde yapılır. Eğitilmiş köpekler (genellikle Lagotto Romagnolo ırkı) toprakta kokuyu yakalar. Geçmişte dişi domuzlar kullanılıyordu — trüfün androstenon bileşeni cinsel çekicilik uyandırıyor. Domuzlar bulunca yemeye çalışır, zarar verir. Köpekler antrenman sonrası ödülle çalışır. Bir köpeğin satış fiyatı 5.000-10.000 avro.
Alba kasabasında her Ekim ayında Fiera Internazionale del Tartufo Bianco d'Alba düzenlenir.
1929'dan beri yapılıyor. 2023'te 300.000 ziyaretçi geldi. Stantlar açık pazar şeklinde; hasat yapanlar (trifulau denir) doğrudan satış yapıyor. Fiyat günlük değişiyor; rekolte düşükse sabah 6.000 avro, akşam 7.500 avro olabilir. Festivalde canlı açık artırma var — en büyük parça genellikle Hong Kong veya Dubai'ye gidiyor.
Piyasa kayıtsız. Küçük üreticiler vergi dışı satış yapabiliyor. İtalyan hükümeti 2021'de 'trüf kimlik kartı' sistemi getirdi; her hasat edilen parçanın kodu, bulunduğu yer, ağırlık ve tarih kaydediliyor. Uygulama zor. Tarlada bulan kişi kayıt yaptırmazsa, restoranda sahte menşe ile satılabiliyor.
Son 30 yılda üretim %30 düştü.
Piemonte bölgesinde ortalama sıcaklık 1,2 derece arttı; ilkbahar yağışları azaldı. Trüf oluşumu için toprak neminin Eylül-Ekim'de yüksek olması gerekiyor. 2022 yazında kuraklık oldu, sonbahar rekoltesi neredeyse sıfırdı. Kilogram fiyatı 15.000 avroya çıktı.
Türkiye'de Alba beyaz trüfü yetişmiyor ama Tuber aestivum (yaz trüfü) Antalya, İstanbul ve Bursa ormanlarında bulunuyor. 2018'de Kastamonu Üniversitesi bir örnekleme yaptı; 12 farklı lokasyonda kara trüf tespit edildi. Kilogram fiyatı 200-500 avro — Alba'nın %5'i. Yurt içi restoran talebi düşük. Hasat yapanlar ürünü İtalya'ya satıyor; orada 'Avrupa trüfü' etiketiyle paketlenip satılıyor. 2023 Nisan'da Sakarya'da 400 gram trüf bulan bir orman işçisi, 180 avroya sattı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yorum Yazın