Bir Arabanın Üretimi 17,5 Saatte Tamamlanıyor: 30 Bin Parça Birleştiriliyor
Bir otomobilin üretimi dışarıdan bakıldığında birkaç saatlik hızlı bir süreç gibi görünse de işin perde arkasında devasa bir operasyon yürütülüyor. Modern araçlar yaklaşık 30 bin parçadan oluşurken, üretim hattındaki her aşama milimetrik hesaplarla ilerliyor. Pres atölyesinden boyahaneye, robot kollardan test pistlerine kadar uzanan süreçte bir otomobilin tamamlanması günler sürebiliyor.
Bir otomobilin üretimi dışarıdan bakıldığında birkaç robot kolun çalıştığı hızlı bir süreç gibi görünüyor olabilir.
Ancak modern bir aracın ortaya çıkması için binlerce parçanın milimetrik hassasiyetle bir araya gelmesi gerekiyor. Üstelik iş sadece montajla da bitmiyor; boyahane, kalite kontrol ve test süreçleri üretimin en kritik aşamalarını oluşturuyor.
Bugün fabrikadan çıkan sıradan bir otomobil bile yaklaşık 30 bin parçadan oluşuyor. Bu nedenle bir aracın bant üzerindeki yolculuğu sanıldığından çok daha karmaşık ilerliyor.
Modern bir otomobil ortalama 30 bin parçadan oluşuyor
Otomotiv endüstrisindeki üretim verilerine göre günümüzde üretilen standart bir otomobilde vida, klips ve elektronik bileşenler dahil yaklaşık 30 bin farklı parça bulunuyor. Bu parçaların montajı üretim bandında ortalama 17 ila 25 saat sürüyor. Ancak presleme, kaynak, boya, montaj ve son test aşamaları birlikte düşünüldüğünde toplam üretim süresi 3 ila 5 günü bulabiliyor.
1913 yılında Henry Ford’un Highland Park tesisinde bir Model T yaklaşık 12,5 saatte tamamlanıyordu. Fakat o dönemki araçlarla bugünkü modeller arasında ciddi bir teknoloji farkı var. Günümüzde güvenlik sistemleri, sensörler, elektronik donanımlar ve kalite kontrol süreçleri üretim zincirini çok daha karmaşık hale getiriyor.
Üretim hattının temposunu “takt time” belirliyor
Modern fabrikalarda üretim hızını belirleyen temel kavramlardan biri “takt time” olarak adlandırılıyor. Toyota’nın geliştirdiği Toyota Production System’ın temel taşlarından biri olan bu sistem, üretim hattındaki araçların istasyonlar arasında geçiş süresini ifade ediyor.
Birçok büyük otomotiv tesisinde bu süre yaklaşık 60 saniye civarında tutuluyor. Yani teorik olarak her dakika bandın sonundan yeni bir araç çıkıyor. İşin çılgın tarafı burada başlıyor: Siz kahvenizi karıştırırken bir otomobil daha üretilmiş oluyor.
Bir otomobil dört ana aşamada ortaya çıkıyor
Üretim süreci ilk olarak pres atölyesinde başlıyor. Dev çelik rulolar burada kapı, tavan, çamurluk ve kaput gibi parçalara dönüştürülüyor. Daha sonra kaynak hattında yüzlerce robot kol gövdeyi birleştiriyor. Ortalama bir araç gövdesinde 4 ila 5 bin arasında nokta kaynak bulunuyor.
En uzun aşama ise boyahane. Çünkü araç sadece boyanmıyor; astar, renk ve vernik katmanları arasında defalarca fırınlama işleminden geçiyor. Bu süreç tek başına 8 ila 10 saat sürebiliyor.
Son aşamada motor, şanzıman, elektronik sistemler, koltuklar ve iç trim parçaları monte ediliyor. Araç üretim bandından çıktıktan sonra fren testleri, yol simülasyonları ve emisyon kontrolleri gerçekleştiriliyor.
Tesla yeni üretim tekniğiyle süreyi azaltmaya çalışıyor
Elektrikli otomobil üreticisi Tesla, Model 3 için yaklaşık 22 saatlik montaj süresi açıklamıştı. Şirketin yeni nesil Gigafactory tesislerinde kullandığı “gigacasting” yöntemi ise üretim süreçlerini daha da hızlandırmayı hedefliyor.
Bu sistemde aracın arka şasisi onlarca küçük parçanın birleşimi yerine tek parça alüminyum döküm olarak üretiliyor. Böylece hem kaynak noktaları azalıyor hem de montaj süresi kısalıyor.
Dünyanın en büyük otomotiv fabrikalarından biri Wolfsburg
Almanya’daki Volkswagen Wolfsburg tesisi dünyanın en büyük otomotiv komplekslerinden biri olarak gösteriliyor. Yaklaşık 6,5 milyon metrekarelik alana yayılan fabrikada 70 bine yakın çalışan bulunuyor. Tesisin kendi tren hattı, limanı ve enerji altyapısı bile var.
Burada günde yaklaşık 800 araç üretilebiliyor. Fabrikanın ölçeği o kadar büyük ki, bazı çalışanlar tesis içinde işe gitmek için bisiklet kullanıyor. Küçük şehir değil resmen otomobil evreni.
Türkiye’de üretimin merkezlerinden biri Bursa
Türkiye’de ise otomotiv üretiminin en önemli merkezlerinden biri Bursa. Tofaş fabrikasında Fiat Egea başta olmak üzere birçok model üretiliyor ve araçların büyük bölümü Avrupa’ya ihraç ediliyor.
Bir Egea’nın üretim bandındaki toplam süresi yaklaşık 20 saat civarında. Sabah pres hattına giren bir gövde, ertesi gün test pistine çıkabiliyor. Sürecin uzamasındaki en büyük etkenlerden biri yine boyahane aşaması oluyor.
Ford Otosan’ın Kocaeli fabrikası ise özellikle ticari araç üretiminde Avrupa’nın en büyük tesisleri arasında gösteriliyor. Transit Custom modelinin global üretim merkezi de burada yer alıyor.
Otomobiller neden eskisinden çok daha karmaşık?
1908’de üretilen Ford Model T yaklaşık 700 parçadan oluşuyordu. Bugünün sıradan bir sedanında ise bu sayı 30 bine kadar çıkabiliyor. Bunun temel nedeni gelişmiş güvenlik sistemleri, dijital ekranlar, sensörler ve elektronik altyapılar.
Elektrikli araçlarda içten yanmalı motor ve şanzıman sistemi ortadan kalktığı için toplam parça sayısı düşebiliyor. Ancak bu kez de dev batarya paketleri ve yazılım sistemleri üretim sürecinin yeni merkezine dönüşüyor.
Örneğin bir Bugatti Chiron’da yaklaşık 1.800 farklı vida kullanıldığı belirtiliyor. Yani bazı otomobiller gerçekten mühendislik seviyesi olarak küçük bir uzay mekiğine yaklaşmış durumda.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın