Haiti Ülkesinde Maç Oynamadan Dünya Kupası'na Katıldı, Teknik Direktörü Haiti'yi Hiç Görmedi
Josué Saint-Vilus… Sizi temin ederiz ki bugün burada okuduktan sonra bu isim bir daha aklınıza bile gelmeyecek. Bu 11 yaşında gelecek vaat eden bir çocuğun ismi... Ama artık hayatta değil. Mayıs ayının 16'sında bir sokak çatışmasında arada kaldı ve yaşamını yitirdi. Geride acılı bir aile, kederli bir ülke kaldı. Günü geldiğinde o ülkenin de aklından bu isim çıkacak çünkü Josué Saint-Vilus gibi binlercesi var
2026 Dünya Kupası
Türkiye
A Milli Takımı
TürkiyeGelecek Maçlar
AUS
TUR
USA
AUS
TUR
PAR
Başkent artık çete savaşlarının da başkenti.
11 yaşındaki Josué Saint-Vilus'un tek hayali profesyonel bir futbol kalecisi olmaktı. Oyuna tutkuyla bağlı olan Saint-Vilus, Belçikalı yıldız kaleci Thibaut Courtois'nın hareketlerini takip ediyor ve günlerini antrenman yaparak, futbol sahasında bir gelecek hayal ederek geçiriyordu.
Ancak Haiti'nin Cul-de-Sac Plain bölgesinde tırmanan çete şiddeti bu hayale son verdi. Port-au-Prince'in hemen kuzeyindeki Sarthe mahallesinin ortasında, rakip çeteler ve polis arasındaki çatışmaların son haftalarda yoğunlaştığı bir yerde, babası çocuğu yoğun ateş altından çıkarmaya çalıştı. Ancak birkaç kurşun çocuğa isabet etti. Çocuk müdahalelere rağmen kurtarılamadı.
11 yaşındaki çocuk Dünya Kupası'nı izleyemeyecek ama halkının bir isteği var.
Ekim 2025’te Dünya Kupası bileti alan Haiti’de ülkedeki vatandaşların tek bir talebi var: #OuvèPeyiA
Ülkeyi açın!
2020’den beri çete savaşlarının merkezindeki ülkede iç savaş birçok insanın hayatına mal olurken geride kalanları da sürgünlerle baş başa bırakıyor. ABD'de büyük bir Haiti diasporası var ve başları tahmin etmesi güç değil, Trump'la belada. Haitililer vize alamıyor ve orada olanlar da sınır dışı edilecek. Bu gelişmelerle paralel şekilde ülke dışarıya olabildiğince kapanmaya devam ediyor.
Ülke milli takımı Dünya Kupası’na gitti ama iç saha maçlarının hiçbirini kendi ülkesinde oynayamadı.
Hatta takımın teknik direktörü olan Sebastien Migne, 1.5 yıldır takımın başında ve bir kez bile Haiti’ye adım atmadı.
En yoksul ülkelerden biri...
Haiti halkının böylesine ulusal bir kutlama ve birlik anında 'Ouvè Peyi A' mesajını dile getirmesi, Haiti'nin mevcut mücadelelerinin boyutunu ve Dünya Kupası maçlarına eşlik edecek olan artan küresel ilginin etrafında 'buradayız' mesajını göreceğiz.
Şu anda Haiti'nin başkenti Port-au-Prince'in %90'ı çetelerin kontrolünde ve bu bölgelerde ölümcül ve cinsel şiddet yaygın. Küresel Açlık Endeksi'ne göre, nüfusun yaklaşık %54,2'si yetersiz besleniyor ve Haiti, indirgemeci bir şekilde 'Batı Yarımküre'nin en yoksul ülkesi' olarak bilinmeye devam ediyor.
Bu Haitililerin birbirlerini boğazlamak istediği için kendiliğinden başlayan bir yoksulluk ve savaş değil; yine bir yerlerde ABD var.
Amerika Birleşik Devletleri, Haiti ile ilişkilerinin en başından beri düşmanca bir tutum sergiledi. Özgür bırakılmış kölelerin kendi cumhuriyetlerini yönetebilecekleri fikri, kölelik kurumuna katılan veya ondan kâr sağlayan güçlü Amerikalılar için doğal olarak korkutucu bir durumdu. Köle sahibi Güney Carolina Senatörü Robert Hayne'nin 1826'daki sözleri bu tutumun güçlü bir örneğidir: “ Kölelikle bağlantılı hiçbir şeyle diğer uluslarla anlaşmaya razı olamayız ve en azından kendi tarihleri huzurumuz için neredeyse aynı derecede ölümcül bir örnek teşkil eden Devrimci Hükümetlerle birlikte Haiti'nin bağımsızlığı meselesine değinmemeliyiz. Haiti ile ilgili politikamız açıktır. Bağımsızlığını asla tanımayız.”
ABD tüm gücü ve kudretiyle birlikte bu küçük ülkenin bile seçimleriyle çok yakından ilgileniyor ve belirleyici güç olabiliyor. Şu an ise adeta kendi kaderine terk ettikleri bir Haiti var.
Onlar, Josué Saint-Vilus gibi olmadı. Futbolla hayata tutunabildiler.
Haiti'nin İskoçya ile oynayacağı maçta sahada olacak iki isim dikkat çekiyor: Sağ kanat oyuncusu Louicius Deedson ve orta saha oyuncusu Leverton Pierre!
Deedson ve Pierre, bugün Haiti’de Port-au-Prince’in Tabarre banliyösünde, ülkenin büyük bölümünü etkisi altına alan ölümcül çetelerin gölgesinde büyüdü. Geçtiğimiz kasım ayında özellikle acımasızlığıyla bilinen “400 Mawozo” çetesi bölgeyi kontrol altına alarak yaklaşık 600 kişiyi evlerini terk etmek zorunda bıraktı.
Buna rağmen Haiti, 50 yılı aşkın bir aradan sonra ilk kez erkekler Dünya Kupası’na katılma hakkı elde etti. Bu tarihi başarıyı getiren gollerden biri, Nikaragua karşısında Deedson’un kaydettiği gol oldu.
O karşılaşmanın oynandığı gece Deedson ve Pierre, Curaçao’da Haiti milli takımının formasını giyiyordu. Bugün ise biri Amerika Birleşik Devletleri’nde, diğeri Portekiz’de profesyonel futbol kariyerini sürdürüyor. Bunu mümkün kılan en önemli etkenlerden biri, futbolun onları yıllar önce 400 Mawozo gibi çetelerin etkisinden ve çocukları kendi saflarına katma girişimlerinden uzak tutması oldu.
Kaderleri ve yolları birdi.
Her ikisi de Port-au-Prince’in Cité Soleil gecekondu bölgesinde faaliyet gösteren ve risk altındaki gençlere yönelik çalışan FONDAPS adlı futbol programının içinde yetişti. Bu kuruluş çocuklara yalnızca futbol oynayabilecekleri bir alan değil, aynı zamanda gıda desteği ve yaşam becerileri eğitimi de sağlıyor.
Haiti sayesinde, futbolun ruhunun çöküşünden geriye kalan enkazın altında hâlâ kurtarılabilecek bir şey olduğunu görebiliyoruz: İnsan hayatında gerçek anlam taşıyan bir oyun.
Cité Soleil’in Sarthe mahallesinde büyüyen Josué St. Vilus da FONDAPS’ın çocuklarından biriydi. Yetenekli bir kaleciydi. 16 Mayıs’a kadar onun da hayali profesyonel futbolcu olmak ve bir gün Haiti Milli Takımı formasını giymekti.
Haiti diasporası bir maçtan fazlası için Boston'da yerini alacak.
Futbol, Deedson, Pierre ve Josué St. Vilus için Haiti’nin mahallelerinde bir tür sığınak işlevi gördü. Aynı zamanda, çetelerin gölgesinde yaşam mücadelesi veren Haiti halkı için de giderek bir ahlaki kurtuluş hikâyesine dönüştü. Önce 2023’te kadın milli takımının Dünya Kupası’na katılmasıyla, şimdi de erkek milli takımının yükselişiyle bu anlatı daha da güçlendi.
Bir başka ifadeyle futbol, Haitililerin uzun zamandır bilinen dayanıklılığını görünür kılan en güncel araç haline geldi.
Bu nedenle Dünya Kupası’nın, Boston’da oynanacak Haiti–İskoçya maçı biraz da o 11 yaşındaki çocuğun ruhu için oynanacak. Haiti diasporası milli takımı yalnız bırakmayacağı maçta bir maçtan fazlasını oynayacaklarını biliyor.
Futbol Josué St. Vilus'u kurtaramamış olabilir. Ama onun futbolda gördüğü kurtuluşu hatırlamak ve onurlandırmak, belki de sporun kendisini biraz olsun iyileştirmeye dönük küçük ama anlamlı bir adım olabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın