Bir Turnuvaya Değil Futbola Damga Vuran "Tanrı'nın Eli" Olayında Neler Yaşandı?
Estadio Azteca'da geçen beş saniye, futbol tarihinin en çok konuşulan anlarından birini doğurdu. 22 Haziran 1986, Arjantin İngiltere çeyrek finali, Falkland Savaşı'nın izleri hâlâ tazeyken oynandı. İlk yarı sert ama golsüz geçti. İkinci yarının altıncı dakikasında her şey değişti.
Steve Hodge geri pas denemesinde topu kötü vurdu, top kendi ceza sahasına doğru yükseldi. Jorge Valdano ofsayt pozisyonundaydı ama İngiliz oyuncuya çarpan top kuralı geçersiz kıldı. Boyu bir seksen beşi bulan kaleci Peter Shilton'la hava topunda buluşan bir altmış beşlik Maradona, sol kolunu havaya kaldırdı ve yumruğuyla topu ağlara gönderdi.
Peki bu sadece bir gol müydü yoksa yıllar sonra bile hatırlanacak ikonik bir an mı?
Hile de sanat da aynı adamdan çıktı.
22 Haziran 1986, Mexico City, öğle güneşi tam tepede. Azteca'nın tribünleri dolarken sahaya çıkan yirmi iki kişinin üzerinde dört yıl önce kapanmış bir savaşın gölgesi vardı. İlk yarı gergin ama golsüz geçti.
İkinci yarının altıncı dakikasında Steve Hodge geri pas denemesinde hata yaptı, top kendi kalesine doğru yükseldi. Maradona, boyca çok daha uzun Peter Shilton'la aynı anda havaya sıçradı ve kolunu uzatarak topu yumruğuyla ağlara gönderdi. Hakem Ali Bin Nasser'in görüşü kapalıydı, yardımcı hakem bayrak kaldırmadı. Artık Arjantin 1-0 öndeydi.
Stadyum bu şoku atlatmadan, Maradona topu bu kez kendi yarı sahasından aldı. Döndü, hızlandı, Beardsley'i, Reid'i, iki kez Butcher'ı ve Fenwick'i geçti, son olarak Shilton'ı da çalımlayarak topu boş kaleye yolladı. Elli metrelik bir koşu, futbol tarihinin en çok izlenen gollerinden biri. Benzerini bir kez de Messi attı ama Maradona'nın ikonikliğini kırmak yerine güçlendirmeye yaradı bu gol.
İngiltere pes etmedi, Lineker seksen birinci dakikada farkı bire indirdi ama eşitlik gelmedi. Maç 2-1 Arjantin'in galibiyetiyle bitti.
Düdük çaldığında geriye tuhaf bir ikilik kaldı: Bir yanda hileyle atılmış bir gol, öbür yanda futbolun gördüğü en saf bireysel performanslardan biri, ikisi de aynı adamdan çıkmıştı. Arjantin finale yürüdü, ama Azteca'da o öğleden sonra yaşanan şey uzun süre yalnızca bir maç sonucu olarak kalmadı.
Peki hakem gerçekten göremedi mi?
İngiliz oyuncular anında hakeme koştu, eller havada koşuş anları da gol kadar akılda kalıcıydı.
Tunuslu hakem Ali Bin Nasser'in görüş açısı kısmen kapalıydı ve yardımcı hakem Bogdan Dotchev'in bayrak kaldırmasını bekledi. Dotchev bir şeyler gördüğünü ama emin olamadığını sonradan kabul etti, üstelik dönemin FIFA kuralları yardımcı hakemin sahada hakemle konuşmasına izin vermiyordu. İki hakem arasındaki bu iletişimsizlik golü geçerli kıldı.
Bugün VAR varken bu pozisyon saniyeler içinde iptal edilirdi, o günkü prosedür boşluğu tarihe geçti.
4 yıl önceye gidiyoruz: Falkland Savaşı
1982'de Arjantin ile Birleşik Krallık arasında, Güney Atlantik'teki Falkland (Malvinas) Adaları'nın egemenliği üzerine yaşanan kısa ama kanlı bir savaştı, yetmiş dört gün sürdü.
O dönem Arjantin'i, Leopoldo Galtieri liderliğindeki askeri cunta yönetiyordu. Cunta 1976'dan beri iktidardaydı, muhalifleri kaybettiren, işkenceye ve gözaltına dayanan 'Kirli Savaş' dönemi sürüyordu, ekonomi çökmüş, enflasyon ve işsizlik tavan yapmıştı, halk desteği gitgide eriyordu. Adalar üzerinde onlarca yıldır süregelen egemenlik iddiasını, 2 Nisan 1982'de askeri bir işgalle hayata geçirmeleri büyük ölçüde bu iç basınçtan kaynaklandı. Milliyetçi bir zafer, halkın gözünü ekonomik çöküşten ve insan hakları ihlallerinden kaçırmanın bir yolu olarak görüldü, en azından tarihçilerin çoğunluğu bu okumada birleşiyor.
Margaret Thatcher yönetimindeki İngiltere beklenmedik bir sertlikle karşılık verdi, deniz aşırı bir askeri harekâtla adalara donanma gönderdi. Savaş, Arjantin'in yenilgisiyle 14 Haziran 1982'de sona erdi, yaklaşık 650 Arjantinli ve 255 İngiliz asker hayatını kaybetti.
Yenilgi, cuntanın sonunu getirdi. Galtieri birkaç gün içinde istifaya zorlandı, ülke 1983'te sivil yönetime ve demokrasiye döndü. Yani Arjantin için savaş, milliyetçi bir gurur kaynağı olmaktan çok, çöküşün ve ardından gelen hesaplaşmanın miladı oldu, tam da bu yüzden dört yıl sonra Azteca'daki maç, birçok Arjantinli için sahadaki bir intikam fırsatına dönüştü.
Malvinas için sembolik bir çarpışma...
Sahadaki karşılaşma birçok Arjantinli için farklı bir intikamın zemini oldu. Maradona yıllar sonra bunu açıkça dile getirdi, golü Malvinas için sembolik bir karşılık olarak tanımladı ve İngilizleri yenerek kendilerinden çalınanları geri alıyormuş gibi hissettiklerini söyledi.
'Malvinas'ta çocuklarımızı öldürdüler, onların intikamını alacaktık' demişlerdi.
Bu çerçeve golü basit bir kural ihlalinden çıkarıp Arjantin'de neredeyse vatansever bir simgeye dönüştürdü. Maradona da o imgenin ete kemiğe bürünmüş hali oldu.
İtiraflar ve tepkiler...
Maç sonrası röportaj alanında söylediği cümle efsaneyi doğurdu, 'kısmen kendi kafamla kısmen Tanrı'nın eliyle' dedi. Bu bir itiraf değildi, gazetecilerle oynadığı zekice bir kaçamaktı. Gerçek itiraf ancak 2005'te Arjantin televizyonunda geldi, elimle vurdum dedi ve bunu 2019'daki belgeselde tekrarladı. Golü en yakından gören isim olan Shilton, bu özrü hem çok geç hem de yetersiz bulduğunu söyledi.
Bobby Robson ise İngiltere'nin teknik direktörü olarak 'Tanrı'nın eli mi? Bu ancak ahlaksızlığın eli olabilir. Ben bundan başka bir şey görmedim' demişti.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Mussolini'nin Kupası: 1934'te Futbolun Diktatörün Eline Geçtiği Gün
Yorum Yazın