Bir binanın depremde ayakta kalıp kalmayacağını belirleyen şey yalnızca kullanılan beton ve demirin kalitesi değil, o demirlerin nasıl bükülüp yerleştirildiği gibi gözle görülmeyen detaylar da oluyor. Deprem kuşağında yer alan ve bu konuda defalarca sınanmış ülkemizde, kolonların içinde kalan küçücük bir demir parçasının bile hayati önem taşıyabildiği ortaya çıkıyor.
'gelisimsahasi' isimli kullanıcı, şantiyede çektiği videoda etriye kancalarının 135 derece yerine 90 derece bükülmesinin sonuçlarını anlattı. 'Binanızı yıkan şey elimde gördüğünüz bu 90 derece bükülmüş olan ufacık demir olabilir mi?' sorusuyla başlayan video izleyenleri düşündürdü.
Peki etriye kancası nedir ve neden 135 derece olmalı?
Binaları ayakta tutan düşey taşıyıcı elemanlara kolon deniyor. Kolonların içinde boydan boya uzanan kalın demirlere boy donatısı, bunları bir arada tutan ve belli aralıklarla çevresine sarılan daha ince demirlere ise etriye adı veriliyor. Etriyeler deprem sırasında boy donatılarını bir arada tutarak kolonun içindeki betonu adeta bir kafes gibi sarıyor.
Etriyelerin uçları beton içinde kalacak şekilde kıvrılıyor ve bu kıvrımlara etriye kancası deniyor. Deprem yönetmeliklerimizde yıllardır bu kancaların 135 derece açıyla bükülmesi isteniyor. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği de kanca uzunluğunun en az 6 donatı çapı kadar olmasını ve 80 milimetreden kısa olmamasını şart koşuyor. Kanca bu şekilde betonun çekirdeğine gömüldüğünde etriye kolayca açılmıyor.
Kanca 90 derece bükülürse işler tamamen değişiyor. Bu durumda kanca betonun çekirdeğine değil dış kabuğa yakın kalıyor. Deprem anında dış kabuk dökülünce kancalar açılıyor ve etriye boy donatılarını artık tutamıyor. Boy donatılar burkuluyor, beton dağılıyor ve kolonun göçmesiyle birlikte bina yıkılıyor.Üstelik bu hatanın arkasında ne maliyet ne de süre yatıyor. Kancanın biraz fazla bükülmesi ek bir masraf çıkarmıyor, dikkate değer bir zaman da almıyor. Asıl sebepler cehalet, umursamazlık ve tembellik.
Depremle iç içe yaşayan bir ülke olarak bina alırken ya da kiralarken gözümüzle göremediğimiz bu tür detayların ne kadar hayati olduğunu bir kez daha hatırlamak gerekiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu videolar da ilginizi çekebilir;
Bir Vatandaş Depremde Büyük Zarar Gören Malatya'nın Son Halini Paylaştı
Yorum Yazın