Uyumaya Çalıştıkça Uykunuz Kaçıyorsa Sebebi Bu Olabilir
Uykuya dalmakta zorlanıyor, yatağa her uzandığınızda 'Ya yine uyuyamazsam?' diye endişeleniyorsanız bunun nedeni uyku anksiyetesi olabilir. Uykusuz kalma korkusunun zamanla uyku kalitesini daha da bozabildiğini belirten uzmanlar, bu kısır döngünün doğru yöntemlerle kırılabileceğini söylüyor. Peki uyku anksiyetesi nedir, belirtileri nelerdir ve nasıl kontrol altına alınabilir?
Uyuyamama korkusu bazen uykusuzluğun kendisinden daha yorucu olabilir.
Gece yatağa yattığınız anda zihniniz hızlanıyor, 'Ya yine uyuyamazsam?' düşüncesi peşinizi bırakmıyorsa yalnız değilsiniz. Uzmanların 'uyku anksiyetesi' olarak tanımladığı bu durum, fark edilmediğinde hem uyku düzenini hem de günlük yaşamı olumsuz etkileyebiliyor.
Uyku Anksiyetesi Nedir?
Uyku anksiyetesi, kişinin uykuya dalamama ya da yeterince dinlenememe ihtimali nedeniyle yoğun kaygı yaşaması olarak tanımlanıyor. Aslında sorun çoğu zaman yalnızca uykusuzluk değil; uykusuz kalma korkusunun kendisi oluyor. Kişi yatağa yattığında zihni sürekli çalışıyor, ertesi gün yaşayabileceği olumsuzlukları düşünüyor ve bu kaygı, uykuya dalmayı daha da zorlaştırıyor.
Her ne kadar 'uyku anksiyetesi' tek başına resmi bir psikiyatrik tanı olmasa da uzmanlar, bu durumun özellikle kronik uykusuzluk ve anksiyete bozukluklarıyla yakından ilişkili olduğunu belirtiyor.
Uyku Anksiyetesi Belirtileri Neler?
Belirtiler kişiden kişiye değişse de en sık görülen işaretler şunlar:
Yatağa gitme saati yaklaştıkça huzursuz hissetmek
'Bu gece de uyuyamayacağım.' düşüncesinin zihinden çıkmaması
Uyumaya çalışırken kalp çarpıntısı yaşamak
Sürekli saati kontrol etmek
Uykuya dalmanın uzun sürmesi
Gece sık sık uyanmak
Sabah dinlenmemiş hissetmek
Ertesi gün kötü performans göstereceğini düşünerek daha da kaygılanmak
Bu belirtiler zamanla bir kısır döngüye dönüşebiliyor. Kişi uyuyamayacağını düşündükçe daha çok stres yaşıyor; stres arttıkça da uyku daha da zorlaşıyor.
Uyku Anksiyetesi Neden Olur?
Tek bir nedeni yok. Genellikle birkaç faktör aynı anda etkili oluyor.
Yoğun iş temposu, maddi kaygılar, aile içi sorunlar veya önemli yaşam değişiklikleri zihni sürekli meşgul ederek gece rahatlamayı zorlaştırabiliyor. Bunun yanında birkaç gece üst üste kötü uyuyan kişilerde 'Yine aynı şeyi yaşayacağım.' korkusu gelişebiliyor ve bu korku zamanla başlı başına bir probleme dönüşebiliyor.
Uzmanlar ayrıca yaygın anksiyete bozukluğu yaşayan kişilerde uyku sorunlarının daha sık görüldüğünü belirtiyor. Akşam saatlerinde fazla kahve tüketmek, nikotin kullanmak, düzensiz uyku saatleri ve yatmadan hemen önce uzun süre telefon ya da bilgisayar ekranına bakmak da uyku kaygısını artırabilen etkenler arasında yer alıyor.
Uyku Anksiyetesi Nasıl Geçer?
İlk adım, uykuyla ilgili baskıyı azaltmak. Sürekli 'Uyumam lazım.' diye düşünmek çoğu zaman tam tersi etki yaratıyor.
Uzmanlar her gün mümkün olduğunca aynı saatte yatıp kalkmayı, akşam saatlerinde kafein tüketimini sınırlandırmayı ve yatmadan en az bir saat önce ekran kullanımını bırakmayı öneriyor. Ayrıca derin nefes egzersizleri, meditasyon ve gevşeme çalışmaları da zihnin sakinleşmesine yardımcı olabiliyor.
Bir diğer önemli öneri ise saati sürekli kontrol etmemek. Saat ilerledikçe kaygı da arttığı için uzmanlar, gece boyunca zamanı takip etmenin uykusuzluğu daha da kötüleştirebileceğini söylüyor.
Tedavisi Var mı?
Evet. Üstelik uzmanlara göre kronik uykusuzlukta en etkili yöntemlerden biri ilaç değil. Bilimsel kılavuzlar, ilk basamak tedavi olarak Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT-I) yöntemini öneriyor. Bu terapi, kişinin uykuyla ilgili olumsuz düşünce kalıplarını değiştirmeyi ve sağlıklı uyku alışkanlıkları kazanmasını hedefliyor.
Bazı durumlarda psikiyatri uzmanı gerekli görürse ilaç tedavisi de uygulanabiliyor. Ancak uyku ilaçlarının uzun süre ve kontrolsüz şekilde kullanılmaması gerektiği vurgulanıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yorum Yazın