Panda Diplomasisi Yeniden Sahnede: Çin'in Dünyaya Kiraladığı Pandaların 85 Yıllık Hikâyesi
Çin'in Chengdu kentinden yola çıkan iki dev panda, ABD'deki yeni evlerine doğru uzun bir yolculuğa başladı. Pandaların gönderilişi, iki ülke arasındaki ilişkilerde onlarca yıldır kullanılan ve 'panda diplomasisi' olarak bilinen geleneği yeniden gündeme taşıdı. Peki bu sevimli hayvanlar nasıl bir dış politika aracına dönüştü?
İki panda Atlanta yolunda.
Transferleri daha önce kararlaştırılan Ping Ping ve Fu Shuang, pazar günü Chengdu'dan ABD'ye doğru yola çıktı. İki pandanın hareket tarihi, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Washington ziyareti sırasında duyurulmuştu. Yaklaşık 15 saat süren uçuş için pandalara buharda pişirilmiş mısır ekmeği, bambu filizi ve havuç hazırlandı, ABD'nin görevlendirdiği deneyimli bakıcılar da yolculuk boyunca onlara eşlik etti. İkisi de 2020 doğumlu olan pandalardan erkek Ping Ping 6 yaşında, dişi Fu Shuang ise gelecek ay 6 yaşına girecek. Pandaların önümüzdeki 10 yıl boyunca yaşayacağı Atlanta Hayvanat Bahçesi, tesislerini yenileyip özel bir bakım ekibi kurdu, Chengdu'ya benzer iklimi sayesinde pandaların temel besini olan bambu da şehirde yerel olarak yetiştiriliyor.
Panda diplomasisi nedir?
Panda diplomasisi, Çin'in dev pandaları başka ülkelere göndererek bu hayvanları bir iyi niyet ve dostluk sembolü olarak kullanması anlamına geliyor. Modern dönemdeki ilk örnek 1941'de yaşandı, İkinci Çin-Japon Savaşı sırasında Çin Cumhuriyeti lideri Çan Kay-şek'in eşi Soong Mei-ling, ABD'nin yardımlarına teşekkür etmek için New York'taki Bronx Hayvanat Bahçesi'ne iki panda gönderdi. Pandaları taşıyan gemi yoldayken Pearl Harbor baskını yaşandığı için ABD'ye vardıklarında gazetelerin manşetleri savaşla doluydu. 1949'da kurulan Çin Halk Cumhuriyeti bu geleneği sürdürdü ve 1957-1983 yılları arasında Sovyetler Birliği, Kuzey Kore, ABD ve İngiltere'nin de aralarında bulunduğu 9 ülkeye toplam 24 panda hediye etti.
Nixon'ın pandaları her şeyi değiştirdi.
Panda diplomasisinin en bilinen örneği, ABD Başkanı Richard Nixon'ın 1972'deki tarihi Çin ziyaretinin ardından geldi. Mao Zedong'un söz verdiği Ling-Ling ve Hsing-Hsing, Nisan 1972'de Washington'daki Ulusal Hayvanat Bahçesi'ne ulaştı, Nixon da karşılığında Çin'e iki misk öküzü hediye etti. Pandaları ilk gün 20 binden fazla kişi, ilk yıl ise yaklaşık 1,1 milyon kişi ziyaret etti. Bu başarıyı gören İngiltere Başbakanı Edward Heath de 1974'te Çin'den panda istedi ve Londra Hayvanat Bahçesi'ne gelen Chia-Chia ile Ching-Ching, sonradan Dünya Doğayı Koruma Vakfı'nın (WWF) logosuna ilham verdi. 1984'te Deng Şiaoping döneminde politika değişti ve Çin pandaları hediye etmek yerine kiralamaya başladı. Bugün standart anlaşmalar genellikle 10 yıllık kira süresini, yılda 1 milyon dolara kadar ücreti ve yurt dışında doğan her yavrunun Çin'e ait olmasını öngörüyor.
Memphis krizi işleri karıştırdı.
ABD'deki Çin pandalarının bakım koşulları, 2023'te Memphis Hayvanat Bahçesi'nde yaşayan Le Le'nin 24 yaşında beklenmedik biçimde ölmesi ve Ya Ya'nın zayıf, tüyleri yer yer dökülmüş hâlde görüntülenmesiyle tartışma konusu oldu. Görüntüler özellikle Çin'de pandalara kötü bakıldığı yönünde yoğun tepkiye yol açtı. Hayvanat bahçesi suçlamaları reddederek Ya Ya'nın kronik bir deri ve tüy rahatsızlığı olduğunu açıkladı, ABD'ye giden Çinli uzmanlar da Le Le'ye kötü davranıldığına dair bulgu bulamadı ve ölümün kalp rahatsızlığından kaynaklandığını bildirdi. 20 yıllık anlaşması sona eren Ya Ya 2023'te Çin'e döndü, aynı yıl Washington'daki Ulusal Hayvanat Bahçesi de üç pandasını Çin'e iade etti. 1999'dan itibaren çeyrek asır boyunca pandalara ev sahipliği yapan Atlanta Hayvanat Bahçesi ise 2024'te son pandalarının ayrılmasıyla pandasız kalmıştı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yorum Yazın