Ödülü Aldığı Gün Gelen Yapay Zekâ İddiası: Orélien'in Romanı Goncourt Listesinden Çıkarıldı
Haiti asıllı Kanadalı yazar Thélyson Orélien, ilk romanı C'était ça ou mourir ile bu sonbaharın Fransız edebiyat dünyasında en çok konuşulan ismi olmuştu. Kitap yirmiden fazla ülkede yayınevlerine satılmış, Fransa'nın en prestijli ödüllerinin listelerine girmişti. Ancak aldığı bir ödülün hemen ardından sosyal medyada ortaya atılan bir iddia, yazarın hızlı yükselişini bir anda tartışmaya açtı.
İddia bir yapay zekâ dedektöründen çıktı.
Tartışma 21 Eylül'de, Orélien'in 400 kitapçı ve 400 okurdan oluşan bir jürinin seçtiği Prix du Roman Fnac'ı kazandığı gün başladı. Yapay zekâ ürünü metinleri ifşa ettiğini söyleyen ve X'te yalnızca bir avuç takipçisi bulunan 'Balance ton Claude' adlı anonim hesap, kitaptan aldığı bölümleri ABD merkezli Pangram yazılımından geçirdiğini ve romanın neredeyse tamamen yapay zekâyla yazıldığını ileri sürdü. CBC News aynı denemeyi kitabın başka bölümleriyle tekrarladığında aynı sonuca ulaştı, AFP'nin farklı araçlarla yaptığı testlerde ise metnin büyük olasılıkla bir insan tarafından yazıldığı sonucu da çıktı. Fransız ulusal araştırma merkezi CNRS'ten doğal dil işleme uzmanı Thierry Poibeau, bu programların üçlü cümle kuruluşları ve uzun tireler gibi dil alışkanlıklarının peşine düştüğünü anlatarak 'Araç yazıda tekrar eden, kendine özgü bir şey yakalayabilir ama bu tam da bir yazarın üslubunu oluşturan şey olabilir' dedi. Concordia Üniversitesi'nden Florent Michelot ise Pangram'daki yüzde 100 sonucunun, yazarın her seferinde bir yapay zekâ modelinin seçeceği kelimeyi seçmesi anlamına geldiğini ve bir insanın böyle yazmasının pek mümkün olmadığını söyledi.
Orélien suçlamaları kesin bir dille reddetti.
Orélien 22 Eylül akşamı Boréal yayınevi aracılığıyla yaptığı açıklamada, kitaptaki yoğun benzetme ve metaforların yapay zekâ izi olarak okunmasına itiraz etti ve 'Şiirin, imgenin, tekrarın ve ritmin canlı bir ses taşıdığı Haiti ve Karayip edebiyat geleneğinden geliyorum. Üslubum tartışılabilir ama bu teknikleri yapay zekâ kanıtı saymanın edebiyat eleştirisiyle hiçbir ilgisi yok' dedi. Mart ayında Quebec'te, ağustosta ise Grasset etiketiyle Fransa'da yayımlanan roman, Port-au-Prince'teki çete şiddetinden kaçıp Amerika kıtasını aşarak Kanada'ya ulaşan bir tarih öğretmenini anlatıyor. Orélien hikâyeyi 2010 depreminin ardından Haiti'den ayrılışı ve Montreal'de tanıştığı göçmenlerin anlattıkları üzerine kurduğunu daha önce söylemişti, Boréal da el yazmasının yıllar önce kaleme alındığını ve editörle yapılan çok sayıda yazışmayla bugünkü hâlini aldığını açıkladı. Montreal Üniversitesi'nden Fransız edebiyatı hocası Emeline Pierre, metindeki tekrarların Karayip yazı üslubunun bir özelliği olduğunu belirterek 'Bir kez daha iz bırakan siyah bir insanın yolculuğunu görüyoruz. O kişi belki fazla ileri gittiğinde, fazla takdir topladığında sonunda bir rahatsızlık kaynağına dönüşüyor gibi geliyor bana' dedi.
Eski yazıları da mercek altına alındı.
Yapay zekâ tartışması sürerken La Presse, 23 Eylül'de Orélien'in 2012'den itibaren farklı yayınlarda çıkan köşe yazılarında olası intihal örnekleri bulduğunu duyurdu, ödünç alındığı ileri sürülen metinler arasında Fransız yazar Louis Pauwels'in satırları ve Filipin gazetesi The Philippine Star'da çıkmış bir makale de vardı. Bulgular Radio-Canada'nın doğrulama ekibi Décrypteurs tarafından da teyit edilirken La Presse'in haberden sorumlu başkan yardımcısı François Cardinal, yapay zekâ konusunda hiçbir zaman kesin bir yanıt olmayacağını ama intihal iddiaları nedeniyle gazetenin Orélien'e bundan sonra muhtemelen yer vermeyeceğini söyledi. Ertesi gün Sherbrooke'taki Salon du livre de l'Estrie yazarı onur konuğu listesinden çıkardı, birkaç saat sonra da Boréal son günlerdeki nefret mesajlarını kınayarak yazarın sağlığını korumak gerekçesiyle Fransa'daki basın turunu askıya aldı. Yayınevi, Orélien'le birlikte el yazmasından önceki çalışma sürecini belgeleyen ayrıntılı bir dosya hazırladığını, yine de iddiaları bu aşamada ne doğrulamanın ne de çürütmenin mümkün olduğunu açıkladı. Orélien ise Libération'a verdiği röportajda, okurlardan gelmeyen ve yalnızca zarar vermek isteyen dışarıdaki kişilerden kaynaklanan çok sayıda ırkçı saldırının hedefi olduğunu anlattı.
Goncourt Akademisi kararını verdi.
Akademi 25 Eylül'de C'était ça ou mourir'i 16 kitaplık ilk seçkisinden çıkardı ve kararını intihal iddiaları ile birçok araştırmacı ve gazetecinin, kitabın büyük olasılıkla yapay zekâ ürünü olduğuna işaret eden analizlerine dayandırdı. Akademi CBC'ye yaptığı açıklamada 'Mesele net bir mesaj vermek. Yapay zekâyla üretilen metinlerin yaratılmasını hiçbir şekilde onaylamadığımızı söyleyen bir mesaj' dedi. Radio-Canada'nın aktardığına göre karar oybirliğiyle alınmadı, jüri üyesi Pierre Assouline listenin hemen ertesi gün Goncourt des lycéens ve Goncourt des détenus gibi seçkilere aktarılacağını hatırlatarak neden acele edildiğini anlatırken Pascal Bruckner romanı yine de sezonun en iyisi saymaya devam etti. Orélien bir gün önce Manosque'taki edebiyat festivalinde kitabını yüzlerce kişinin önünde anlatıp alkış almıştı, kararın ardından ulaşılan yazar ise yalnızca 'Bunun hakkında konuşamam' demekle yetindi. Akademi ikinci listesini 6 Ekim'de açıklayacak, Kanada Yazarlar Vakfı'nın direktörü David Leonard ise kuruluşun şimdilik yazarların kendi beyanına güvendiğini ve yanlış pozitif veren bir araca da işe yaramayan bir araca da yaslanmak istemediklerini söyledi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
10 Soruda Yapay Zeka Film Yönetmenleri Tüm Ödülleri Toplar mı?
Victor Hugo: Vatanına Dönemezken, Dünyanın En Büyük Romanını Yazdı
Yorum Yazın