article/comments
article/share
Haberler
Bir Zamanlar Hepimizin Evinde Olan Ama Artık Kimsenin Yüzüne Bile Bakmadığı 12 Eşya

Bir Zamanlar Hepimizin Evinde Olan Ama Artık Kimsenin Yüzüne Bile Bakmadığı 12 Eşya

google-g-white cross-white onedio-o-white
Onedio’yu Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin plus-blue

Bir zamanlar her Türk evinde bir yerde duran tüplü televizyon, kasetçalar, çevirmeli telefon ve ansiklopedi takımı bugün alıcı bulmakta zorlanıyor. Bakır sahandan Singer dikiş makinesine, kristal bardaktan el dokuması halıya kadar 12 eşyanın raflardan, vitrinlerden ve çeyiz sandıklarından neden çekildiğini rakamlarla inceledik. Kimi tamamen unutuldu, kimi ikinci elde yeniden gözde.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

1. Tüplü televizyonun üretimi dünyada 2010'lu yıllarda tek tek durdu.

1. Tüplü televizyonun üretimi dünyada 2010'lu yıllarda tek tek durdu.

TRT ilk yayınını 31 Ocak 1968'de siyah beyaz yaptı. Renkli ekranlara geçiş 1980'lerde kısmen gerçekleşti, 1990'da Star 1 ilk özel kanal olarak yayına girince televizyon salonun asıl mobilyası haline geldi. O ekranların hepsi tüplüydü.

Dünyada tüplü televizyon satışı 2005'te 130 milyon adetle zirve yaptı. Samsung SDI 2012'de tüplü ekran üretimini bıraktı, 2015'te son büyük tüplü üreticilerden Videocon kapandı. Türkiye'de plazma ve LCD ekranlar 2000'li yılların başında tanıştı.

Tüplü televizyon kullanımı artık neredeyse hiç kalmadı...

2. Radyolu kasetçalarların yerini önce CD, sonra telefon aldı.

2. Radyolu kasetçalarların yerini önce CD, sonra telefon aldı.

Kompakt kaset 28 Ağustos 1963'te Berlin'de tanıtıldı. Türkiye'de kasetler 1980'lerde, CD'ler 1990'larda yaygınlaştı. Radyolu kasetçalar da bu dönemde mutfaktan salona her evin müzik merkeziydi.

ABD'de önceden kayıtlı müzik kaseti satışı 1990'da 442 milyon adetken 2007'de 274 bine kadar düştü. Sony, kasetli Walkman üretimini 22 Ekim 2010'da sonlandırdı. CD'ler 1990'ların başında kasetin önüne geçmişti.

Kaset tamamen kaybolmadı. ABD'de 2016'da satışlar yüzde 74 artışla 129 bin adede çıktı. Posta'nın 2019'da aktardığına göre İzmir Konak'taki bit pazarında bir satıcı haftada yaklaşık 150 kaset satıyor. Fiyatlar 5-10 TL arasında, en çok arabesk kasetler gidiyor ve alıcıların çoğu 30 yaş civarında.

3. Çevirmeli telefonu almak için yıllarca sıra beklenirdi.

3. Çevirmeli telefonu almak için yıllarca sıra beklenirdi.

Bir zamanlar telefon hattı için başvurduktan sonra hattın açılması 4 yıl sürüyordu. Hat sahibi olunca da ahizeyi kulağında bekleterek çevir sesi almaya çalışır, İzmit'i çevirirken Mersin ya da Adana'ya bağlanırdı.

Türk Telekom 1995'te PTT'den ayrıldı. Sabit hat abone sayısı 2013'te 15,2 milyona ulaştı. BTK verilerine dayanan haberlere göre sayı 2024 sonunda 9 milyonun üzerindeydi. Bakan Uraloğlu 2025'in dördüncü çeyreği için 8,4 milyon abone açıkladı.

Bu rakamlara göre sabit hat sayısı 12 yılda yaklaşık yüzde 45 azaldı. Çevirmeli telefon ise bugün ev dekorunda ve nostalji listelerinde yer alıyor.

4. Ansiklopedi takımlarının devi, basılı üretimi 2012'de bıraktı.

4. Ansiklopedi takımlarının devi, basılı üretimi 2012'de bıraktı.

Meydan Larousse, 1969-1973 arasında Meydan Gazetecilik tarafından 12 cilt olarak yayımlandı. Editörlüğünü Hakkı Devrim yaptı ve Grand Larousse Encyclopédique'e dayanıyordu. 1990'larda gazetelerin kupon kampanyalarında Sabah, tıpkıbasımını okurlarına dağıttı.

Encyclopaedia Britannica ise Mart 2012'de basılı üretimi bıraktığını açıkladı. 244 yıllık basılı geçmişin son baskısı 2010 tarihli 15. baskıydı. Satış zirvesi 1990'da 120 bin settir, 1996'da yıllık satış yaklaşık 40 bine düşmüştü. 2010 baskısı için 12 bin set basıldı, Mart 2012'ye kadar bunların 8 bini satıldı. Dünya gazetesinin yazısına göre son baskı setinin fiyatı 1.395 dolardı.

Başlıca rakip Wikipedia oldu. Britannica'nın ardından ciltli ansiklopedi takımları kitaplıkların vitrin eşyası olmaktan çıktı.

5. Dikiş makinesi çeyiz listesinden çıkıp hobi dükkânlarına taşındı.

5. Dikiş makinesi çeyiz listesinden çıkıp hobi dükkânlarına taşındı.

Singer 1851'de kuruldu. Türkiye'deki ilk bayiliğini 1904'te İstiklal Caddesi'nde açtı ve 2024'te Türkiye'de 120. yılını kutladı. Dikiş makinesi uzun yıllar boyunca çeyizin vazgeçilmezi sayıldı.

Singer Türkiye'nin Capital'e anlattığına göre bugün makine, çeyiz yerine hobi sektörünün önemli bir parçası. 2023'te ev tipi dikiş makinesi pazarında yaklaşık 160 bin adet satıldı ve en çok mekanik modeller tercih edildi. Singer Türkiye 2023'te yüzde 33 büyüdü, online satış cironun yüzde 40'ını oluşturdu.

Moda tasarım bölümlerinin son 15 yılda yaygınlaşması da alıcı kitlesini değiştirdi. Dikiş makinesini artık çeyiz listesindekiler değil, kendi tasarımını dikmek isteyenler arıyor.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

6. Doğal gaz geldi, soba evlerden çekilip dekora dönüştü.

6. Doğal gaz geldi, soba evlerden çekilip dekora dönüştü.

TÜİK'in 2025 hane enerji verilerine göre evlerde kullanılan enerjinin yüzde 52,1'i doğal gazdan, yüzde 19,3'ü elektrikten, yüzde 13,3'ü katı biyokütleden geliyor. Hane enerjisinin yüzde 62'si ısınmaya gidiyor, doğal gazın yüzde 74,2'si de ısınmada kullanılıyor.

Yine de soba tamamen bitmedi ama genel anlamda keyif için haftada bir iki kez yakılan sobalar artık ihtiyaçtan çok dekor.

7. Bakır kaplar çeyiz sandığından çıkıp lokanta mutfağına sığındı.

7. Bakır kaplar çeyiz sandığından çıkıp lokanta mutfağına sığındı.

Trabzon'da 54 yıldır kalaycılık yapan Muzaffer Göle, çeyizde eskiden 50-60 parça bakır eşya bulunduğunu anlattı. İHA'nın Ocak 2026'da aktardığı habere göre bakır kaplar bugün ne genç kızların çeyizinde ne de mutfaklarda yer alıyor.

Yerini çelik, krom ve alüminyum kaplar aldı. Evlerde yalnızca kuymak tavaları kalmış durumda, kalaycılar ise lokantalar sayesinde ayakta. 

Bakır tencere ve sahan sofradan çekildi ama dekoratif nesne olarak vitrinlerde ve sergilerde yer almaya devam ediyor.

8. Vitrinde bekleyen kristal bardaklar bugün vintage diye aranıyor.

8. Vitrinde bekleyen kristal bardaklar bugün vintage diye aranıyor.

Çoğu Çekoslovakya menşeli kristal bardak takımları 1980'lerde ve 1990'larda Türkiye'de evlerin vazgeçilmeziydi. Vitrinde sergilenir, misafir gelince çıkarılırdı.

Bugün aynı takımlar ikinci el ve antika piyasasında aranıyor.

9. Çay ve kahve takımları çeyiz sandığından antikacı vitrinine geçti.

9. Çay ve kahve takımları çeyiz sandığından antikacı vitrinine geçti.

Çeyiz, gelin için hazırlanan her türlü eşyaya verilen ad. Halı, dikiş nakış, yastık, yorgan ve havlunun yanında porselen çay ve kahve takımları da bu sandıkta yer alırdı. Takımlar gelin sandığında saklanır, misafirden misafire çıkarılırdı.

Çay takımı mutfaktan çekildi, ama sağlam ve mühürlü olanlar antikacı vitrininde yeniden değer kazandı.

10. Plak ve pikap tamamen bitmedi, yeniden raflara döndü.

10. Plak ve pikap tamamen bitmedi, yeniden raflara döndü.

Habertürk'ün 2011 tarihli haberine göre Türkiye'de plak üreten fabrikalar 1980'lerin ikinci yarısında tamamen kapandı. Kasetler 1980'lerde, CD'ler 1990'larda yaygınlaştı. ABD'de 2003-2008 arasında 3 binden fazla plakçı dükkân kapattı.

Plak sonra geri döndü. Gaziantepli bir antikacı NTV'ye son iki üç yıldır satışların arttığını, günde 8-10 kişinin plak ve kaset aradığını, yaklaşık 10 kişinin de gramofon sorduğunu söyledi. Alıcılar arasında koleksiyoncular, gençler, Almanya ve Kıbrıs'tan gelenler var.

ABD'de 2022'de vinil geliri yüzde 17 artarak 1,2 milyar dolara çıktı. Birim olarak vinil 44 milyon adetle 1987'den beri ilk kez CD'yi (33 milyon) geçti.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

11. Film makinesi dijital çağda koleksiyoncuların elinde yeniden doğdu.

11. Film makinesi dijital çağda koleksiyoncuların elinde yeniden doğdu.

Kodak'ın cirosu 1996'da yaklaşık 16 milyar dolarla zirve yaptı. Film satışları 2001'de düşmeye başladı, dijital kamera satışları 2007'de en yüksek seviyeye çıktı. Kodachrome 74 yıl sonra 2009'da üretimden kalktı ve Kodak 19 Ocak 2012'de iflas koruması için Chapter 11'e başvurdu.

Film makinesi bugün koleksiyoncuların elinde. Kodak 2018'de Ektachrome 100'ü 35 mm olarak yeniden çıkardı.

12. El dokuması halının yerini ucuz makine halısı aldı.

12. El dokuması halının yerini ucuz makine halısı aldı.

DHA'nın 2019 haberine göre Hereke'de halı dokuyan sayısı 50 binden 100-150 kişiye indi. Makine halı ucuz olduğu için hızlı satılıyor. Yeni dokuyucu yetişmiyor, 1 metrekare ipek halı yaklaşık 1 yılda dokunuyor.

Sözcü'nün derlemesinde el dokuması halı ve kilimlerin, makine halılar yaygınlaşınca eskidi denip kapı arkasına atıldığı anlatılıyor. Bugün bu parçalar müzayedelerde yüksek rakamlara satılıyor.

Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

category/test-white Test
category/gundem-white Gündem
category/magazin-white Magazin
category/video-white Video
Yorumlar ve Emojiler Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
2007 yılında başladı medya sektörü maceram, 2009 yılında İstanbul Aydın Üniversitesi İnternet Gazeteciliği ve Yayıncılığı bölümünden mezun olunca daha da perçinlendi. Türkiye’nin en büyük medya kuruluşlarında stajyer, editör, haber müdürü ve danışmanlık gibi görevler aldıktan sonra 2022 yılından bu yana Onedio’dayım. ‘Eşik bekçiliğidir’ diye ustalarımızdan öğrendiğimiz gazeteciliğin ‘etik’ değerlerine inanarak ve sadık kalarak Türkiye ve dünya gündemini en sıcak haliyle size iletmeye çalışıyorum.
Tüm içerikleri
right-dark
category/eglence BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
Yorumlar Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?
Yorum Yazın