Gecede 5 Saatten Az Uyuyanlar Dikkat: Tam 37 Farklı Hastalığın Riski Yükseliyor
Gece yarısını geçen ekran başı saatler sabahın erken alarmıyla birleşince pek çoğumuzun uykusu 5 saate kadar iniyor. Çin'deki Başkent Tıp Üniversitesi'nden araştırmacıların İngiltere'de 95 bin kişiyi yaklaşık 9 yıl izlediği yeni bir çalışma, bu alışkanlığın bedelinin sanılandan ağır olabileceğini ortaya koydu. Bileklik sensörleriyle ölçülen veriler, gecede 5 saatten az uyuyanlarda tam 37 farklı hastalığın riskinin yükseldiğini gösterdi. Peki hangi hastalıklar öne çıkıyor ve ideal süre gerçekten kaç saat?
Kaynak: EurekAlert!
Bileklik sensörü 95 bin kişinin uykusunu bir hafta boyunca kaydetti
Uyku araştırmalarının büyük kısmı katılımcıya 'Gecede kaç saat uyuyorsunuz?' diye sorar ve verilen cevabı esas alır. Oysa insanlar bu soruya çoğu zaman gerçekte olduğundan daha iyimser yanıt veriyor. Başkent Tıp Üniversitesi'nden Dr. Shengzhi Sun ve ekibi bu yüzden anket yerine doğrudan ölçüm yapmayı seçti.
Ekip, İngiltere'nin en kapsamlı sağlık veri tabanlarından UK Biobank'a kayıtlı 95.559 kişinin verilerini inceledi. Yaş ortalaması 56 olan katılımcılar yedi gün yedi gece boyunca bileklerinde hareket sensörü taşıdı. Toplanan veriler derin öğrenmeye dayalı bir algoritmayla çözümlendi; her kişinin toplam uyku süresi, uyku evreleri, gece uyanmaları ve uyku düzeni ayrı ayrı hesaplandı.
Ardından bu kişilerin hastane kayıtları ortalama 8,9 yıl boyunca takip edildi. Araştırmacılar tanıları 1.049 ayrı hastalık başlığına ayırdı ve her biri için uyku alışkanlıklarıyla bağlantı aradı. Çalışmanın sonuçları PLOS Medicine dergisinde yayımlandı.
Riskli çıkan 41 bağlantının 37'si 5 saatin altında uyuyanlarda görüldü
Araştırmacılar katılımcıları uyku sürelerine göre beş gruba ayırdı: 5 saatten az, 5-6 saat, 6-8 saat, 8-9 saat ve 9 saatten fazla. Karşılaştırmada 6-8 saat uyuyanlar referans alındı. Sıkı istatistiksel düzeltmelerin ardından bu gruba kıyasla daha yüksek hastalık riskine işaret eden 41 anlamlı bağlantı kaldı.
Bu 41 bağlantının 37'si gecede 5 saatten az uyuyan gruptan çıktı. Yani riskin büyük kısmı en kısa uyuyanlarda toplanıyor. Tekrarlayan düşmeler ve bir zatürre türü olan lober pnömoni ise hem 5 saatin altında hem de 5-6 saat uyuyanlarda yüksek bulundu.
Sınırı 6 saate çektiğinizde bazı hastalıklar daha net öne çıkıyor. 6 saatten az uyuyanlarda kalp yetmezliği riski yüzde 30, KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) riski yüzde 24, tip 2 diyabet riski ise yüzde 18 daha yüksek çıktı.
Araştırmacılara göre kısa uykuyla bağlantılı riskler özellikle kalp-damar, metabolizma ve sinir sistemi hastalıklarında yoğunlaşıyor. Ekip bunu vücudun stres sisteminin sürekli uyarılmasına, hormon dengesinin bozulmasına ve vücutta iltihabın artmasına bağlıyor.
En düşük risk 6-8 saatte, fazla uyumak ise depresyonla ilişkili çıktı
Uyku süresiyle hastalık riski arasındaki ilişki düz bir çizgi değil. Çalışmada 86 hastalıkta bu ilişkinin U harfine benzeyen bir eğri çizdiği görüldü: Hem çok az hem çok fazla uyumak riski artırıyor. Bu hastalıkların 69'unda en düşük risk 6 ile 8 saat arasında uyuyanlardaydı; tip 2 diyabet, KOAH ve demans için en güvenli nokta 7,3 ile 7,5 saat arasına denk geliyordu.
Araştırmacılar bu nedenle orta yaş ve üzerindeki yetişkinler için ideal aralığın 6-8 saat olduğunu belirtiyor. Bu, sık önerilen 7-9 saatten biraz daha kısa bir aralık.
Uzun uyku tarafında öne çıkan tek belirgin sonuç majör depresyon oldu. 8 saatten fazla uyuyanlarda depresyon riski yüzde 60 daha yüksek bulundu. Ancak ekip, aşırı uykunun depresyonun belirtilerinden biri olabileceğini, yani ilişkinin tersine işliyor olabileceğini hatırlatıyor.
Çalışmanın bir sınırı da var. Bu bir gözlem araştırması olduğu için az uyumanın bu hastalıklara doğrudan yol açtığını kanıtlamıyor, yalnızca güçlü bir bağlantıya işaret ediyor. Yine de sonuçlar, kısa uykunun 'bir şey olmaz' diye geçiştirilecek bir alışkanlık olmadığını gösteriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Bilim İdeal Uyku Süresini Açıkladı: 6 ve 8 Saat Detayına Dikkat!
Kaybettiğiniz Uykuyu Geri Kazanmanın En Doğru Yolu Açıklandı
Yorum Yazın