En Sağlıklı Bal Hangisi? Ne Anzer Balı Ne de Çam Balı: Bilim İnsanları Manuka Balının Gücünü Kanıtladı
Dünyanın en çok tüketilen doğal tatlandırıcılarından bal, 'hangisi daha sağlıklı' sorusunu yıllardır gündemde tutuyor. Bilim bu soruya hâlâ tek bir cevap vermiyor, çünkü konuyu doğrudan insanlarda test eden büyük bir çalışma yok. Ama son altı ayda yayımlanan araştırmaların çoğu aynı bala işaret ediyor: manuka balı. İngiltere'deki Aston Üniversitesi'nden mikrobiyologlar, manuka balının antibiyotiğe dirençli MRSA dahil dört bakteriye karşı gücünün sadece şekerden gelmediğini deneylerle gösterdi; aynı haftalarda yayımlanan başka bir çalışma da manuka balının mide bakterisi Pylori'yi laboratuvar ortamında saatler içinde öldürdüğünü ortaya koydu.
Kaynak: Aston University, BMC Complementary Medicine and Therapies
Araştırmacılar, Manuka Balının Bakterilere Karşı Gücünün Sadece Şeker ve Metilglioksalden Gelmediğini Kanıtladı.
Aston Üniversitesi'nden mikrobiyolog Dr. Jonathan Cox'un ekibi, Yeni Zelanda merkezli bal üreticisi Comvita ile birlikte farklı derecelerde (UMF) manuka balını dört bakteriye karşı test etti: metisiline duyarlı ve dirençli Staphylococcus aureus (MRSA dahil), Klebsiella pneumoniae ve Pseudomonas aeruginosa. Balın derecesi yükseldikçe bakterileri öldürme gücü de arttı; en yüksek dereceli bal, MRSA'yı yüzde 3'lük bir seyreltmede bile durdurabildi.
Ekip, aynı miktarda şeker ve metilglioksal (balın bilinen antibakteriyel bileşeni) içeren yapay bir karışım hazırlayıp aynı testi tekrarladı, ancak etkiyi tekrar üretemedi. Cox, bulguyu 'Manuka balı genelde metilglioksal gibi tek bir bileşiğe bakılarak değerlendiriliyor, oysa bulgularımız işin çok daha karmaşık olduğunu gösteriyor' sözleriyle özetledi. Araştırmaya göre balın gücünü, fenolik bileşikler ve henüz tam tanımlanmamış küçük moleküller birlikte oluşturuyor. Bulgular ağustos ayında Microbiology dergisinde yayımlandı. Cox ile Comvita'nın iş birliği daha önce, manuka balından daha güçlü bir antibakteriyel formül için patent başvurusuna da uzanmıştı.
Manuka balının bakteri karşısındaki bu gücü mideye de uzanıyor. Mısır'daki bir araştırma ekibi, aynı balın mide bakterisi Helicobacter pylori üzerindeki etkisini hem tüpte hem sıçanlarda test etti. Sonuçlar, bal özütünün bakterileri 3 saat içinde tamamen öldürdüğünü, bu etkinin bazı antibiyotiklerle kıyaslanabilir düzeyde olduğunu gösterdi. Sıçan deneylerinde ise mide dokusundaki iltihap belirteçleri geriledi. Araştırmacılar bu etkiyi, balın içindeki doğal bitkisel bileşiklere bağladı.
Öte Yandan Türkiye, Dünya Çam Balı Üretiminin Neredeyse Tamamını Karşılıyor.
Manuka balı laboratuvarlarda test edilirken, dünyanın çam balı ihtiyacının yaklaşık %90'ını karşılayan Türkiye'de hasat mevsimi sürüyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, mayıs ayında yaptığı açıklamada Türkiye'nin koloni sayısı ve bal üretiminde dünyada ilk üçte, Avrupa Birliği'nde ise 1. sırada olduğunu belirtti. Bakanlığın 2025 verilerine göre ülkede 96 bin 646 arıcılık işletmesi, 8 milyon 817 bin 155 kovan bulunuyor ve toplam 97 bin 253 ton bal üretiliyor; bu üretimin yüzde 70-80'i Muğla'da yapılıyor.
Muğla'nın Yatağan ilçesine bağlı Kozağaç bölgesinde bu ay çam balı hasadı başladı. 71 yaşındaki Sabri Akkır, 50 yılı geride bırakan arıcılardan; yaklaşık 400 kovanından günde 25-30 teneke bal alıyor, bu uğurda da günde ortalama 150 arı sokması yiyor. Dalaman'dan gelen gezgin arıcı 43 yaşındaki Muhammet Çepel de 300 kovanla bölgede; onun günlük arı sokması sayısı ise 200'e çıkıyor. 2008'den beri arıcılık yapan Ziya Aslanpay ise bu yılki rekolteden memnun olduklarını söylüyor.
Üretimdeki bu büyüklük ihracat rakamlarına da yansıyor. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği'nin verilerine göre Türkiye, 2026'nın ilk yarısında 37 ülkeye 3 bin 615 ton bal satarak 15 milyon 764 bin 889 dolar kazandı; en büyük alıcılar ABD, Birleşik Krallık ve Almanya oldu. Diyetisyenler ise günlük tüketimde hangi balın seçileceği sorusuna daha sade bir cevap veriyor: Academy of Nutrition and Dietetics sözcüsü Kristen Smith'e göre bütün ballar birbirine yakın besin değerine sahip, sadece koyu renkli ve filtrelenmemiş ballar biraz daha yüksek antioksidan taşıyor. Elli yılını kovanların başında geçiren Akkır için ise mesele daha basit: hava soğumadan, sağım bitmeden dinlenmeyi düşünmüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Antibiyotiklerin Bakterilere Karşı Etkisi Mikroskop Altında İncelendi
Yorum Yazın