Çölün Ortasındaki Cam Fanusta Yıllarca Kilitli Kaldılar: Hayatlarına Mal Oluyordu
Arizona’da inşa edilen devasa kapalı ekosistemde iki yıl boyunca dış dünyadan tamamen izole yaşamayı hedefleyen sekiz araştırmacı, atmosferdeki gaz dengesinin bozulmasıyla hayatta kalma mücadelesi verdi. İçerideki oksijenin beklenmedik şekilde tükenmesi üzerine bilim tarihine geçen bu sıra dışı projeye dışarıdan müdahale edilmek zorunda kalındı.
Detaylar 👇
Doğanın Farklı Ekosistemleri Tek Bir Cam Kubbe Altında Bir Araya Getirildi
ABD’nin Arizona eyaletindeki Sonora Çölü’nde 1991 yılında hayata geçirilen Biyosfer 2 projesi, insanlık tarihinin en iddialı kapalı yaşam alanı deneyi olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık iki bin metrekarelik devasa çelik ve cam yapının içerisine yağmur ormanı, okyanus, mercan kayalığı, savan, mangrov bataklığı ve çöl olmak üzere beş farklı doğal biyom yerleştirildi. Dış dünyayla hava, su ve besin bağı tamamen kesilen tesiste sekiz araştırmacı, kendi ürettikleri gıdalarla ve geri dönüştürdükleri kaynaklarla iki yıl boyunca yaşamayı amaçladı.
Tesis İçindeki Oksijen Oranı Hayati Tehlike Yaratacak Seviyelere Geriledi
Ancak zaman ilerledikçe kapalı sistem içerisinde beklenmedik bir gaz dengesizliği baş gösterdi. Normal şartlarda %21 seviyesinde olması gereken oksijen oranı, 16 ay gibi bir sürede %14,2 seviyesine kadar düştü. Deniz seviyesinden dört bin metre yükseklikteki havaya denk gelen bu durum, araştırmacılarda kronik yorgunluk, nefes darlığı ve uyku bozukluklarına yol açtı. Tüketilen oksijenin karbondioksite dönüşerek havada birikmesi beklenirken gazın ortadan kaybolması bilim insanlarını şaşkına çevirdi.
Kaybolan Gazın Gizemi Topraktaki Bakteriler ve Beton Duvarlarda Çözüldü
Yapılan detaylı incelemeler, oksijen kaybının arkasında yatan iki ana nedeni gün yüzüne çıkardı. Bitkilerin hızlı yetişmesi amacıyla toprağa eklenen yüksek miktardaki organik gübre, mikroorganizmaların aşırı çoğalmasına ve kontrolsüz şekilde oksijen tüketmesine yol açtı. Açığa çıkan yoğun karbondioksit ise havada kalmayarak yapının beton duvarlarındaki kalsiyum maddesiyle tepkimeye girdi. Karbonatlaşma süreci sonucunda gaz kireç taşına dönüşerek betonun bünyesine hapsoldu. Oksijen seviyesinin kritik eşiğe inmesi üzerine Ocak 1993’te kapalı sistem kuralı esnetildi ve içeriye dışarıdan saf oksijen takviyesi yapıldı. Bu sayede ekibin süreyi tamamlaması sağlandı. Tesisten 26 Eylül 1993’te çıkan araştırmacıların ardından Biyosfer 2, günümüzde Arizona Üniversitesi bünyesinde iklim ve yer bilimleri alanında uluslararası bir araştırma laboratuvarı olarak hizmet vermeyi sürdürüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Dev Çukur Durdurulamıyor: Her Yıl 1 Milyon Metreküp Toprak Yok Oluyor
Yorum Yazın