Boşanma Davalarında Yeni Dönem: Süresiz Nafaka Resmen İptal Edildi, 9 Ay Sonra Yürürlüğe Giriyor
Boşanmanın ardından yoksulluğa düşen eşe ömür boyu nafaka bağlanmasının önü kapanıyor. Anayasa Mahkemesinin, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki 'süresiz olarak' ibaresini iptal eden kararı bugün Resmi Gazete'de yayımlandı. İptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek; yoksulluk nafakasının kendisi ise kalkmıyor, sadece süresi artık hakimin takdirine bırakılıyor.
Yüksek Mahkemeye göre hiçbir ölçüte bağlanmadan ömür boyu süren nafaka, ödeyen taraf için "aşırı ve olağanüstü bir külfet" yaratıyordu.
Dosya, Antalya 12. Aile Mahkemesinin itiraz başvurusuyla (E. 2025/156) Anayasa Mahkemesinin önüne geldi. Genel Kurul 4 Haziran 2026'daki toplantısında düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etmiş, gerekçe ise sonradan yazılmıştı. Bugün yayımlanan gerekçeli kararda 'süresiz olarak' ibaresinin Anayasa'nın 2, 5 ve 17. maddelerine aykırı olduğu belirtildi.
Mahkeme, boşanan eşi yoksulluktan korumanın meşru bir amaç olduğunu kabul etti. Ancak kategorik olarak ve hiçbir kriter aranmadan hükmedilen süresiz nafakanın, kusuru bulunmayan eşe bile ömür boyu ağır bir yük bindirdiğini ve haklar arasındaki makul dengeyi bozduğunu vurguladı. Kanunun, bazı durumlarda nafakanın süresini sınırlayan, özel hallerde ise ömür boyu sürmesine imkan tanıyan açık ve öngörülebilir ölçütler içermesi gerektiği kaydedildi.
Karar, AYM'nin kendi geçmişine göre de bir dönüş anlamına geliyor. Süresiz nafaka sistemi 1988'de eski Medeni Kanun'daki 1 yıllık sınırın kaldırılmasıyla başlamış, 2001'de yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda da korunmuştu. Yüksek Mahkeme 2012'de aynı itirazı sosyal devlet ilkesine dayanarak 17'ye 1 oyla reddetmişti.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, yeni nafaka modelinin yargı paketiyle Ekim ayında Meclis'e getirileceğini açıkladı.
Hukuki boşluk oluşmaması için Mahkeme, iptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu süre, Meclis'e nafakanın hangi koşullarda sınırlı, hangi koşullarda uzun süreli ya da ömür boyu bağlanacağını belirleyen yeni bir düzenleme yapması için tanındı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, boşanma süreçlerini ve nafaka sistemini köklü şekilde değiştirecek düzenlemenin Ekim ayında Meclis'e sunulacak yargı paketinde yer alacağını açıkladı. Bakanlığın üzerinde çalıştığı modelde sabit bir süre formülü yerine, hakime somut olayın şartlarına göre nafakanın süresini belirleme ya da sınırlama yetkisi verilmesi öngörülüyor.
Gürlek, AYM'nin kararı ilk açıklandığında NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetmişti: 'AYM'nin tanıdığı yasal süreci de dikkate alarak, bir tarafı ömür boyu adil olmayan bir yükümlülük altında mağdur etmeyen, hakkaniyete uygun yeni yasal düzenlemeyi yüce Meclisimizin takdirine sunacağız.'
Masadaki modellerden birinde nafakanın süresi doğrudan evlilik süresine bağlanıyor.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, uygulamada çok kısa süren evliliklerin ardından bile yıllarca devam eden nafaka yükümlülüklerinin hakkaniyet, ölçülülük ve öngörülebilirlik açısından tartışma yarattığını hatırlattı. Yüksel'e göre üzerinde çalışılan modellerden birinde yoksulluk nafakası evlilik süresiyle bağlantılı olarak belirlenecek. Yaşı, sağlık durumu ya da çalışma imkanı bulunmaması nedeniyle özel korumaya ihtiyaç duyan kişiler için ise daha uzun süreli koruma mekanizmaları öngörülebilecek.
Yüksel, Meclis yeni bir düzenleme yapmadan iptal hükmü yürürlüğe girerse hakimlerin evlilik süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, çocuk sayısı, yaş ve sağlık gibi unsurlara bakarak karar vereceğini belirtti. Bu durumda bazı dosyalarda belirli süreli, bazılarında yine süresiz nafakaya hükmedilebileceğini, bunun da içtihat farklılıklarına yol açabileceğini dile getirdi.
'Mesele kadın ile erkek arasında bir tercih yapmak değildir, mesele adalet meselesidir.' diyen Yüksel, hedeflerinin korunmaya muhtaç kişileri güvenceye alırken ölçüsüz ve süresiz yükümlülükleri de önleyen bir sistem kurmak olduğunu vurguladı.
Mevcut nafakalar ise kendiliğinden sona ermiyor, çocuklar için ödenen iştirak nafakası da karardan etkilenmiyor.
Kararın en çok merak edilen tarafı, halihazırda ödenen nafakaların ne olacağı. Kesinleşmiş nafaka kararları otomatik olarak sona ermiyor; 30 Haziran 2027'ye kadar mevcut düzenleme aynen uygulanmaya devam edecek. İptal yalnızca yoksulluk nafakasını ilgilendiriyor, iştirak ve tedbir nafakası kapsam dışında kalıyor.
Yoksulluk nafakası bugün olduğu gibi, alan tarafın yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölmesi, nafaka alanın başka biriyle fiilen birlikte yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi durumunda sona erebiliyor.
TBMM Adalet Komisyonu Üyesi ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şengül Karslı da karara ilişkin değerlendirmesinde, 'Bu karar, nafakanın ortadan kalktığı anlamına asla gelmiyor. Mevcut davalarda ve görülecek davalarda herhangi bir değişiklik olmayacak. Nafakalar iptal edilmeyecek, birikmiş borçlar silinmeyecek, icralara da olumsuz etkisi olmayacak.' ifadelerini kullandı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Süresiz Nafaka Kalkıyor: 13. Yargı Paketi'nde Boşanmalarda Yeni Dönem
Anayasa Mahkemesi'nden Tarihi Karar: Süresiz Nafaka İptal Edildi
Yorum Yazın