600 Yıldır Hiçbir Kriptografın Çözemediği Kitap: Voynich El Yazması Neden Çözülemiyor?
15. yüzyıldan kalma Voynich El Yazması, 600 yıldır tarihin en büyük kriptografik gizemi! Günümüzde yapay zeka (AI) ve makine öğrenmesi algoritmaları da dahi, hiçbir kriptograf el yazmasında ne yazdığını çözemedi. El yazması, tanımlanamayan bitki çizimleri ve bilinmeyen bir alfabe ile dolu. ABD Ordusunun en yetenekli kriptografı William Friedman ve ekibi de Voynich El Yazması üzerinde 30 yıl çalıştı. İkinci Dünya Savaşı'nın seyrini değiştiren kriptograf bile bu dili çözemedi. Peki, Voynich El Yazması hakkında neler biliyoruz?
Voynich El Yazması: 600 Yıldır Hiçbir Kriptografın Çözemediği Kitabın Sırrı Ne?
Yale Üniversitesi Beinecke Kütüphanesi'nde Beinecke MS 408 koduyla saklanan bu el yazması, 15. yüzyıldan günümüze dünyanın en zeki kriptograflarını alt etmeyi başardı.
240 sayfalık eser; bilinmeyen bir alfabe, dünyada eşi benzeri olmayan bitki çizimleri ve karmaşık şifrelerle dolu. Modern yapay zeka teknolojileri bile metnin derinliklerindeki anlamı henüz gün yüzüne çıkaramadı.
Voynich El Yazması Nedir ve Nasıl Keşfedildi?
Voynich El Yazması, 1912 yılında antik kitap satıcısı Wilfrid Voynich tarafından İtalya'daki bir Cizvit koleksiyonunda gün ışığına çıkarıldı. Karbon-14 analizleri, parşömenin 1404-1438 yılları arasına ait olduğunu kesinleştirdi.
Eser; botanik, astronomi, biyoloji, kozmoloji, farmakoloji ve tarifler olmak üzere altı ana bölümden oluşuyor. Ancak en ilginç nokta, çizilen bitkilerin hiçbirinin bilinen dünya florasıyla tam olarak eşleşmemesidir.
İkinci Dünya Savaşı Kod Kıranları Neden Başarısız Oldu?
ABD Ordusunun efsanevi kriptografı William Friedman, Japonya'nın 'Purple' şifresini kırdıktan sonra odağını bu kitaba çevirdi. Friedman ve ekibi 30 yıl boyunca istatistiksel analizler yürüttü ancak sonuç alamadı.
1950'lerde NSA uzmanları tarafından yapılan bilgisayar destekli incelemeler, metnin gerçek bir dil yapısına (Zipf Yasası'na uygunluk gibi) sahip olduğunu kanıtladı fakat bu dil, bilinen hiçbir dil ailesine mensup değildi. Yale Üniversitesi Dilbilim Bölümü'nden Dr. Stephen Bax'ın 2014 araştırması, bazı kelimelerin bitki adları olabileceğini öne sürdü.
Modern AI Teknolojileri Voynich El Yazmasını Çözebilir mi?
2018-2019 yıllarında Alberta Üniversitesi'nden Dr. Greg Kondrak, yapay zeka algoritmaları kullanarak metni analiz etti. Google Translate benzeri algoritmalar 400 farklı dilde 'pattern matching (desen eşleştirme)' yaptı. Örüntü eşleştirme sonuçları metni %85 oranında İbranice ile ilişkilendirse de elde edilen çeviriler gramatik bir bütünlükten yoksundu.
MIT'den araştırmacılar ise 2020'de makine öğrenmesi yöntemleriyle el yazmasını inceledi. Transformer modelleri ve neural network analizleri bile tutarlı bir çeviri üretemedi. 2021'de Stanford Üniversitesi'nden Prof. Dan Jurafsky'nin çalışması ve MIT'den gelen son çalışmalar, metnin matematiksel olarak doğal dil özelliklerini taşıdığını ancak 'anlamsız' bir veri yığını olmadığını bir kez daha teyit etti.
Son Teoriler: Proto-Romence ve Kayıp Lehçeler
2019 yılında Dr. Gerard Cheshire, kitabın proto-Romence bir lehçeyle yazıldığını iddia ederek büyük ses getirdi. Cheshire'a göre bu, Orta Çağ'da yaygın olan ancak yazılı kaydı kalmayan bir tıp el kitabıydı. Ancak Ancak Yale Üniversitesi'nden Prof. Lisa Fagin Davis başta olmak üzere birçok Orta Çağ tarihçisi bu tezi reddetti. Zira iddia edilen çeviri yöntemleri bilimsel olarak tutarsız ve spekülatif bulundu.
Hoax mı Yoksa Bilimsel Bir Eser mi?
Bazı araştırmacılar, kitabın dönemin zengin koleksiyonerlerini etkilemek için hazırlanmış sofistike bir sahtecilik (hoax) olduğunu savunuyor. Ancak karbon tarihleme testlerinin doğruluğu ve metnin dilbilimsel karmaşıklığı, bu kadar detaylı bir sahteciliğin 15. yüzyıl imkanlarıyla yapılmasını oldukça zor kılıyor.
Voynich araştırmacısı Dr. Rafal Prinke gibi uzmanlara göre eser, simya veya tıp alanında gizli kalması gereken çok özel bir bilgi birikimini temsil ediyor olabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Antikythera Mekanizması: Antik Yunan'ın 2000 Yıllık Analog Bilgisayarı
Yorum Yazın