Yunanistan Parthenon Heykellerini Geri İstiyor: "Kendi Anıtımızın Parçalarını Ödünç Alamayız"
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, British Museum'daki Parthenon heykelleri için yeniden harekete geçti. The Guardian'a yazdığı makalede İngiltere'den 'siyasi irade ve cesaret' istedi. Bayeux Halısı örneğindeki gibi bir ödünç anlaşmasını ise kesin bir dille reddetti. İki yüzyılı aşan tartışma, halı Londra'da sergilenirken yeniden alevlendi.
İşte detaylar.
Miçotakis Bayeux Halısını Örnek Gösterdi
Miçotakis makalesinde İngilizlere kendi tarihlerinden bir örnekle seslendi. Fransa'nın Bayeux kentinde bulunan yaklaşık 70 metrelik Bayeux Halısı, Eylül 2026'da British Museum'da sergilenmek üzere İngiltere'ye ödünç verildi. Yaklaşık bin yıllık eser, yapılışından bu yana ilk kez İngiltere'de sergileniyor. Miçotakis'e göre kimse Bayeux Halısı'nı ikiye kesip bir yarısını Londra'da, diğerini Bayeux'da sergilemeyi düşünmez. Parthenon heykelleri de anıtla birlikte, bir bütün olarak görülmeli. Miçotakis, Akropolis Müzesi'nin tam da bunun için tasarlandığını hatırlattı.
Miçotakis'in örneğiyle vermek istediği mesaj şu:
Bayeux Halısı Fransa'ya ait bir kültürel miras olarak korunurken geçici bir sergi için İngiltere'ye gönderilebiliyor. Ona göre Parthenon heykelleri için de benzer şekilde geçici bir ödünç anlaşması yerine, eserlerin kalıcı olarak Atina'ya dönmesini sağlayacak bir çözüm bulunmalı.
Ayrıca makalede geçen yıl yayımlanan bir ankete de yer verildi. Buna göre İngilizlerin çoğunluğu heykellerin iadesini destekliyor. Katılımcıların yüzde 72'si ise heykellerin Parthenon'la bir bütün olarak daha iyi anlaşıldığını düşünüyor.
Burnham Başbakan Olunca Topu Müzeye Attı
Çağrının muhatabı, Temmuz 2026'da Keir Starmer'ın yerine gelen Başbakan Andy Burnham. Burnham 2023'te, henüz başbakan değilken heykellerin 'koşulsuz' iade edilmesini istemişti. 'Kültürü, İngiltere'nin dünyadaki imajını değiştirmek için kullanalım' demişti.
Ağustosta ise hükümetin alışılmış çizgisine döndü. Financial Times'a konuşan Burnham, kararın British Museum'a ait olduğunu söyledi. Miçotakis, Burnham'ın geçmişteki iade çağrılarını da makalesinde hatırlattı.
Müzenin Elini 1963 Tarihli Yasa Bağlıyor
British Museum, 1963 tarihli British Museum Yasası'na tabi. Yasa, müzenin koleksiyonundaki eserleri birkaç istisna dışında kalıcı olarak elden çıkarmasını yasaklıyor. Bu nedenle heykellerin kalıcı olarak iadesi için mevcut hukuki çerçevenin değiştirilmesi gündeme geliyor. Müze bu yüzden yalnızca ödünç verme seçeneğinden söz ediyor ve anlaşmaya açık olduğunu tekrarlıyor.
Müzede şu sıralar Fransa'dan ödünç alınan 70 metrelik Bayeux Halısı sergileniyor. Halı, yaklaşık bin yıl önce yapıldığından beri ilk kez İngiltere'de.
Miçotakis ise bu kapıyı kapattı. 'Yunanistan, British Museum'un heykeller üzerindeki mülkiyetini tanımasını gerektiren hiçbir düzenlemeyi kabul edemez' diye yazdı. Müzeye göre henüz resmi bir ödünç talebi de gelmiş değil.
Elgin'in Fermanı Hâlâ Tartışılıyor
Heykelleri Atina'dan söken isim, İngiltere'nin Osmanlı'daki büyükelçisi Lord Elgin'di. British Museum'a göre Elgin 1801-1805 arasında, yerinde kalan heykellerin yaklaşık yarısını söktürdü. İngiliz Parlamentosu 1816'da koleksiyonu 35 bin sterline satın aldı. Günümüze ulaşan heykellerin yaklaşık yarısı Londra'da, yarısı Atina'da.
Yunanistan eserlerin yağmalandığını, İngiltere ise Elgin'in Osmanlı makamlarından aldığı bir izinle hareket ettiğini savunuyor. Bu iznin kapsamı ve heykellerin Britanya'ya götürülmesine ne ölçüde izin verdiği ise hâlâ tartışmalı. Türkiye'nin UNESCO'daki temsilcisi Zeynep Boz ise 2024'te Elgin'in eserleri götürmesini meşrulaştıran bir belgeden haberdar olmadıklarını söyledi.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Hattuşa'da 3.000 Yıllık Kadeş Barış Antlaşması Parçası Bulundu
Göbeklitepe'de Bir İlk: Dağınık İnsan Kemiklerinin Gizemi Aydınlandı
Yorum Yazın