Ömür Boyu Sigara Yasağı Teklifi Meclis'e Geliyor: 2015'ten Sonra Doğanlara Hayat Boyu Sigara Satılmayacak
Türkiye'de tütünle mücadelede bugüne kadarki en kapsamlı düzenleme kapıda. Ekim ayında Meclis'e gelmesi beklenen kanun teklifiyle 1 Ocak 2015'ten sonra doğanlara tütün ürünlerinin satışı ve kullanımı ömür boyu yasaklanacak. Taslakta bununla da kalmayıp 2040'tan sonra tütün üretimini ve satışını tamamen bitirecek bir madde yer alıyor.
Taslağın ayrıntılarını paylaşan Prof. Dr. Toker Ergüder, düzenlemenin ilk hedefinin çocuklar olduğunu söyledi.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi öğretim üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, teklif hazırlığında yer alan isimlerden biri. AA'ya konuşan Ergüder, taslaktaki en dikkat çekici maddenin yaşa bağlı yasak olduğunu vurguladı: 'Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor.'
Yani bugün 11 yaşında ve daha küçük olan hiç kimse, yetişkin olduğunda da yasal olarak sigara alamayacak. Ergüder, benzer bir modelin İngiltere başta olmak üzere bazı ülkelerde hayata geçirildiğini hatırlattı.
Teklifin ikinci büyük maddesi ise daha uzun vadeli: 2040'tan sonra Türkiye'de tütün üretimi ve satışı tamamen sona erecek.
'2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor' diyen Ergüder, bu tarihin aslında iddialı bile sayılmadığını ifade etti. İrlanda, Finlandiya ve Avustralya gibi ülkeler, sigarasız hedefleri için Türkiye'den daha erken tarihler açıkladı.
Ergüder'in sözleri şöyle: 'Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz. Bununla ilgili pek çok ülke bizden daha erken tarihleri açıkladı.'
Kanun teklifinin ekim ayında TBMM'ye getirilmesi bekleniyor. Maddelerin komisyon ve Genel Kurul aşamasında değişip değişmeyeceği ise henüz belli değil.
Lokantaların açık alanlarında sigara içme dönemi de bitiyor.
Taslağa göre lokantaların yalnızca kapalı bölümlerinde değil, açık alanlarında da sigara içilemeyecek. Parklarda, bahçelerde ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde tasarlanmış sigara içme alanları oluşturulacak.
Ergüder bu maddenin mantığını tek cümleyle özetledi: 'En önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek.'
Türkiye'de kapalı alan yasağı 19 Ocak 2008'de çıkan düzenlemeyle başlamış, Temmuz 2009'da lokanta ve kafeleri de kapsayacak şekilde tam olarak yürürlüğe girmişti. 2013'te taşıtların içinde sigara içmek de yasaklanmıştı.
Slim sigaralar raflardan kalkıyor, 18 yaş altına satışın önü de kredi kartıyla kesilecek.
Aralık 2019'da başlayan düz paket uygulaması genişletiliyor. Tüm sigaralar standart boyutta paketlerle satılacak ve özellikle kadınları hedef aldığı belirtilen 'slim' yani ince sigaralar tamamen ortadan kalkacak.
Satış noktasında da yeni bir kontrol geliyor: Kredi kartıyla yapılacak doğrulama sayesinde 18 yaşından küçüklerin tütün ürünü satın alması engellenecek.
Taslaktaki bir diğer madde de sigara paketlerine getirilmesi planlanan 'sağlık vergisi'. Ergüder, bu vergiden toplanacak paranın daha çok koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılacağını kaydetti.
Rakamlar düzenlemenin neden bu kadar sert olduğunu gösteriyor: Türkiye'de her 4 dakikada bir kişi sigara yüzünden hayatını kaybediyor.
AA'nın 'Bir Nefes Bin Zehir' dosyasındaki verilere göre Türkiye'de her yıl yaklaşık 125 bin kişi tütün nedeniyle hayatını kaybediyor; bunların 25 bini hiç sigara içmemiş, pasif içiciliğe maruz kalmış kişiler. Sigara kaynaklı akciğer kanserinden ölenlerin sayısı ise yılda 35 bine yaklaşıyor.
Dünyada 1,2 milyar kişi tütün kullanıyor ve her yıl 7 milyonu aşkın kişi bu yüzden ölüyor.
Satış rakamları da tablonun kötüleştiğini gösteriyor. 2012'de 91 bin ton, yani 4,5 milyar paket sigara satılan Türkiye'de bu rakam 2025'te yaklaşık 160 bin tona ve 8 milyar pakete çıktı. Ergüder'e göre kadınlarda sigara içme oranındaki artış yüzde 40-50 civarında; 15-24 yaş arasındaki genç kadınlarda ise bu oranın yüzde 90'ı aştığı belirtiliyor.
Yasağa beklenmedik destek ise sigara içenlerin kendisinden geldi.
Yeşilay'ın 7 bin kişiyle yaptığı saha araştırmasında düzenlemeye verilen destek yüzde 90'ın üzerinde çıktı. Dikkat çeken detay ise sigara kullananlar arasında bile destek oranının yüzde 60 civarında olması.
Kamuoyu desteği bu kadar yüksekken gözler şimdi ekim ayına çevrildi. Teklifin Meclis'e sunulmasının ardından 2015 sonrası doğanlara yönelik ömür boyu yasağın hangi takvimle uygulanacağı ve denetimin nasıl yapılacağı netlik kazanacak.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Dünyada Bir İlk: Bir Ülkede ‘Nesiller Boyu Süren’ Sigara Yasağı Başladı!
Yorum Yazın