Ülkeler Peş Peşe Acil Durum Çağrısı Yapıyor: Hangi Ülke Ne Açıkladı, Uzmanlar Ne Diyor?
Aralarında Birleşik Krallık, Almanya, Japonya ve Fransa'nın da bulunduğu 30'dan fazla ülke, vatandaşlarından evde en az üç gün yetecek su, dayanıklı gıda, ilaç ve nakit bulundurmasını istedi. Son olarak Avrupa Komisyonu 3 Kasım'da 72 saatlik hazırlık yönergelerini yayımladı. Çağrıların gerekçeleri elektrik ve internet kesintileri, siber saldırılar, aşırı hava olayları, depremler ve Avrupa'daki güvenlik ortamı olarak sıralanıyor; yetkililer bunun savaş sinyali değil, genel bir hazırlık olduğunu söylüyor. Uzmanlar ise artan afet, siber saldırı ve savaş riskinin birlikte değerlendirildiğine dikkat çekiyor.
Türkiye çağrı yapan ülkeler arasında yer almıyor, AFAD ise ilk 72 saat için hazırlanacak acil durum çantasında su, gıda, düdük, el feneri, ilaç ve ilk yardım malzemesi bulundurulmasını öneriyor.
[Newsweek, Insider Paper, Thairath, LADbible, AFAD]
Ülkeler neden peş peşe acil durum çağrısı yapıyor?
Son haftalarda dünyanın dört bir yanındaki hükümetler art arda vatandaşlarına benzer bir mesaj verdi: Evde, elektrik, su ve internet olmadan birkaç gün idare edebilecek kadar malzeme bulundurun.
Birleşik Krallık 22 Ekim'de 'Be Ready' (Hazır Ol) kampanyasını başlattı. Japonya Afet Bakanı Goshi Hosono, yeni kurulan Afet Önleme Ajansı'yla birlikte vatandaşlara en az üç gün, mümkünse bir hafta yetecek stok çağrısı yapılacağını duyurdu. Almanya ise ideal olarak 10 günlük hazırlık öneriyor. Son halka 3 Kasım'da Avrupa Komisyonu oldu: Komisyon, hanelerin bir krizin ilk 72 saatini dış yardım beklemeden geçirebilmesi için 'Nüfus Hazırlık Yönergeleri'ni yayımladı. Newsweek'in hazırladığı haritaya göre çağrı yapan ülke sayısı 33'e ulaştı.
Çağrıların gerekçesi ülkeden ülkeye değişiyor. Japonya'da asıl gerekçe deprem: Bakan Hosono, Nankai Çukuru depremi, Tokyo'yu vuracak büyük bir sarsıntı ve Fuji Yanardağı'nın olası patlaması gibi ulusal ölçekte afet senaryolarını gösterdi.
Birleşik Krallık, Hollanda ve Danimarka aşırı hava olaylarını, elektrik kesintilerini ve siber saldırıları öne çıkarıyor. Fransa'da Ekim ayında market zincirlerinin soğutma sistemlerine yönelik bir siber saldırı yaşandı ve çok sayıda mağazada gıdalar çöpe gitti; bu olay konuyu gündemde tuttu. Almanya, İsveç, Polonya ve İsviçre gibi Avrupa ülkelerinde ise Ukrayna savaşı ve kötüleşen güvenlik ortamı gerekçeler arasında yer alıyor.
Avrupa Komisyonu ve Birleşik Krallık hükümeti, çağrıların belirli ve yakın bir tehdide işaret etmediğini, genel bir hazırlık çağrısı olduğunu vurguluyor. Yönergeler yalnızca savaşı değil; sel, uzun süreli elektrik kesintisi, siber saldırı ve kritik altyapıya yönelik sabotajı da kapsıyor.
Hangi ülke hangi açıklamayı yaptı?
Avrupa Birliği: 72 saat, kişi başı yaklaşık 6 litre su
Avrupa Komisyonu 3 Kasım'da bağlayıcı olmayan Nüfus Hazırlık Yönergeleri'ni yayımladı. Metinle birlikte hazırlık eğitimi, 72 saatlik özyeterlilik, risk iletişimi ve engelli bireyleri kapsayan hazırlık başlıklarında dört rehber belge de açıklandı. Evde üç günlük ihtiyaç için tek seferde alınabilecek bir çanta öneriliyor: dayanıklı gıda, ilaç, hijyen malzemeleri, acil durum nakdi ve kişi başı yaklaşık altı litre içme suyu. Nakdin listede olmasının nedeni, elektrik ve ağ kesintilerinde kartlı ödemelerin çalışmayabilmesi. Komiser Hadja Lahbib'in sözleri şöyle: 'Her Avrupalı ne yapacağını, ailesini nasıl koruyacağını ve başkalarına nasıl yardım edeceğini bilmeli.'
Birleşik Krallık: 3 gün
Kabine Ofisi 22 Ekim'de üç yıl sürmesi planlanan 'Be Ready' kampanyasını başlattı. Hanelerden elektrik, su, telefon ve internet olmadan üç gün idare edebilecek hazırlık yapmaları isteniyor. Listede kişi başı günde 3 litre su, pişirme gerektirmeyen konserve gıdalar, pilli radyo, ilk yardım çantası, kritik ilaçlar ve nakit yer alıyor.
Almanya: 10 güne kadar
Federal Sivil Koruma ve Afet Yardım Dairesi (BBK), ideal olarak 10 güne kadar yetecek gıda, su, ilaç ve hijyen malzemesi öneriyor; üç günlük hazırlığı ise önemli bir asgari seviye olarak görüyor. Dairenin Başkan Yardımcısı Rene Funk, Aralık 2024'te her hanenin en az üç günlük erzak bulundurması gerektiğini söylemiş, kişi başı günde en az 1,5 litre su depolanmasını önermişti.
Fransa ve Hollanda: 72 saat
Fransa'nın 'Tous responsables' (Hepimiz Sorumluyuz) rehberi, vatandaşlardan su, gıda, temel ilaçlar ve radyodan oluşan 72 saatlik bir çanta hazırlamasını istiyor; rehber Ağustos 2026'da güncellendi. Hollanda hükümeti de 72 saatlik kit öneriyor: kişi başı günde 3 litre su, gıda, radyo, powerbank ve nakit para.
İskandinav ve Baltık ülkeleri: 3 gün ile 1 hafta arası
İsveç, Kasım 2024'te yenilenen 'Krizin ya da savaşın gelmesi halinde' broşürünü yaklaşık 5,5 milyon kopya halinde her haneye dağıttı ve 1 haftalık hazırlık istiyor. Norveç de 1 haftalık hazırlık öneriyor; Şubat 2026'daki güncellemeyle kişi başı su önerisini 9 litreden 20 litreye çıkardı. Danimarka 3 gün, Finlandiya 72 saat, Estonya ise en az 1 hafta yetecek stok istiyor.
Polonya, İrlanda, İsviçre ve Avusturya
Polonya, 3 günlük malzeme stokunun yanı sıra en yakın sığınağın yerinin bilinmesini istiyor. İrlanda 'Be Emergency Ready' kampanyasıyla gıda, su, ilaç, radyo, powerbank ve önemli belgelerin hazır tutulmasını öneriyor. İsviçre yaklaşık 1 haftalık, Avusturya Sivil Koruma Birliği ise 10-14 günlük stok tavsiye ediyor.
Japonya: en az 3 gün, mümkünse 1 hafta
Afet Bakanı Goshi Hosono, vatandaşlardan en az üç günlük, mümkünse bir haftalık su, gıda ve tuvalet malzemesi stoklamasını istedi. Bakan, kamu yardımı gelmeden de bu ihtiyaçların karşılanabilmesi gerektiğini söyledi.
ABD, Tayvan, Hindistan ve diğerleri
ABD'de Ready.gov, hanelerden birkaç gün yetecek gıda ve su bulundurmalarını istiyor. Tayvan'ın kamu güvenliği rehberi en az 7 günlük malzeme ve ayrı bir tahliye çantası öneriyor. Hindistan Ulusal Afet Yönetimi Otoritesi süre belirtmeden bir acil durum kiti hazırlanmasını tavsiye ediyor. Kanada ve Meksika da 72 saatlik kit önerenler arasında.
Uzmanlar ne diyor, çağrılar nereye kadar sürebilir?
Uzmanlar ve yetkililer, çağrıların bir savaş ilanı ya da yakın bir felaket uyarısı olmadığı konusunda hemfikir. Yine de tablo tek bir nedene bağlanmıyor.
Tayland'dan dış politika ve güvenlik uzmanı Doç. Dr. Panithan Wattanayakorn, yükselen hazırlık standartlarının üç alandaki artan risk değerlendirmesinden geldiğini söylüyor: daha şiddetli doğal afetler, siber tehditler ve Avrupa ile Asya'da büyük ölçekli savaş ihtimali. Uzman, bunu yakın bir tehlike olarak değil birbirini tetikleyebilecek risklerin bir araya geldiği bir 'çoklu kriz' olarak tanımlıyor. Panithan'a göre Rusya ve Çin kaynaklı büyük tehditlerin artması bekleniyor. Uzman, birçok ülkenin aynı anda harekete geçmesinin konuyu olduğundan büyük gösterebileceğini ve özellikle halkı uyarma sistemlerinin zayıf olduğu yerlerde paniğe yol açabileceğini de belirtiyor.
Tayland Ulusal Güvenlik Konseyi, yurt dışındaki 72 saatlik tavsiyelerin savaşla değil, genel afet ve acil durum hazırlığıyla ilgili olduğunu açıkladı. Konsey Genel Sekreteri General Chaipruk Duangprapat, 4 Kasım'da ilgili kurumlar ve uzmanlarla toplanılacağını söyledi. Başbakan Anutin Charnvirakul da halkın tetikte olması ama paniğe kapılmaması gerektiğini belirtti.
Birleşik Krallık Güvenlik Bakanı Dan Jarvis ise vatandaşların hazırlıklı olmasının acil durum ekiplerinin üzerindeki baskıyı azaltabileceğini söyledi. Avrupa Komisyonu'nun yaklaşımı da kriz yükünün yalnızca hükümetlerin değil; hane halkı, topluluklar ve kamu otoritelerinin ortak sorumluluğunda olması fikrine dayanıyor.
Bu çağrılar nereye kadar sürebilir?
Takvim, bunun kısa süreli bir dalga olmadığını gösteriyor. AB'nin Hazırlık Birliği Stratejisi Mart 2025'te kabul edildi ve üye ülkelerde adım adım uygulanıyor. Birleşik Krallık'ın 'Be Ready' kampanyası üç yıl sürecek. Komisyon, her yıl 23 Ekim'in AB Hazırlık Günü olarak kutlanmasını önerdi ve ilk etkinlik Ekim 2027'de planlanıyor.
Thairath'a göre son dönemdeki duyurular, doğal afetlerin artabileceği kış öncesine yetişmek için hız kazanmış olabilir. Yani çağrılar, kriz haberleri yatıştığında bile bir politika olarak devam edecek gibi görünüyor.
Türkiye'nin tavrı ne, acil durum çantasında neler olmalı?
Türkiye, hazırlık çağrısı yapan ülkeler arasında yer almıyor ve hükümetten bu dalgaya özel bir stok çağrısı gelmedi. Ancak AFAD'ın uzun süredir önerdiği 'Afet ve Acil Durum Çantası', ülkelerin 72 saatlik çerçevesiyle büyük ölçüde örtüşüyor. AFAD, çantayı afet sonrası ilk 72 saatte, yardım ekipleri ulaşana kadar acil ihtiyaçları ve önemli evrakları saklamak için hazırlanması gereken bir set olarak tanımlıyor.
AFAD'a göre acil durum çantasında şunlar olmalı:
Düdük ve el feneri
Yedek pil
Su
Yüksek kalorili, dayanıklı ve çabuk bozulmayan gıdalar (konserve, kuru meyve, tahin, pekmez gibi)
İlk yardım malzemesi ve düzenli kullanılan ilaçlar
Battaniye veya uyku tulumu
Hijyen malzemeleri
Önemli evrakların fotokopileri (su geçirmez bir koruyucu içinde)
Bir miktar nakit para
Kağıt, kalem ve çakı
Bebek, yaşlı, engelli ve evcil hayvan ihtiyaçlarının da hesaba katılması öneriliyor. Çantanın kolay ulaşılabilecek bir yerde durması, yalnızca evde değil iş yerinde ve araçta da bulundurulması tavsiye ediliyor. İçindekilerin altı ayda bir kontrol edilip yenilenmesi, çocukların da hazırlık sürecine dahil edilmesi ve evde tatbikat yapılması AFAD'ın önerileri arasında.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın