Kimler Kurban Kesmeli? Kurban Kesmek Farz mıdır? Şartları ve Dinen Hükmü Nedir?
Kurban Bayramı yaklaşırken, milyonlarca Müslümanın aklında “Kurban kesmek farz mı, dinen hükmü nedir ve kimler kurban kesmekle yükümlüdür?” soruları yer alıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın güncel takvimine göre 2026 Kurban Bayramı, 26 Mayıs Salı arife gününün ardından 27 Mayıs Çarşamba günü başlıyor ve 30 Mayıs Cumartesi günü sona eriyor.
Peki, Diyanet İşleri Başkanlığı'na göre kimler kurban kesmelidir? Kurban yerine sadaka verilir mi? Kurban kimlere farz, kimlere değil?
İşte detaylar
Kurban Ne Demektir?
Kurban, kelime anlamı olarak 'Allah'a yaklaşmaya vesile olan şey' demektir. Dini bir terim olarak ele alındığında ise bu anlamının dışında, Allah'ın rızasına kavuşmak amacıyla, belirli şartları taşıyan hayvanı usulüne uygun olarak kesmeyi ve yine aynı amaçla kesilen hayvanı ifade eder.
Kurban Bayramı'nda Kesilen Kurbana Ne Ad Verilir?
Kurban Bayramı'nda kesilen kurbana fıkıhta 'udhiyye' denir. Kişinin hac ibadeti esnasında kestiği kurban ise 'hedy' olarak adlandırılır.
Kurban Kesmek Farz mı, Vacip mi?
Dini referanslar, âlimler ve İslam hukuku kaynaklarına göre kurban ibadeti farz değildir. Kurban kesmek, geleneksel fıkha göre mezhepler arasında farklı hükümlere sahiptir. Hanefi mezhebine göre kurban kesmek vacip kabul edilirken, Şafiî ve diğer bazı mezheplere göre ise sünnet-i müekkede (kuvvetli sünnet) olarak kabul edilir.
Toplumumuzda kurban ibadeti farz bir ibadet gibi algılanmaktadır. Ancak mali bir ibadet olan kurban, dinen zengin sayılan kimseler tarafından yerine getirilmelidir. Kurban kesecek kişinin, bu ibadetle sorumlu olması için mali açıdan zekat verebilecek veya hacca gidebilecek durumda olması gerektiği belirtilebilir.
Kimler Kurban Kesmekle Yükümlüdür?
Mali bir ibadet olan kurbanı kesmekle yükümlü olmak için kişinin belirli şartları taşıması gerekir. Akıl sağlığı yerinde, ergenlik çağına ermiş, dinen zengin sayılacak kadar mal varlığı bulunan ve mukim (yolcu olmayan) olan her Müslüman kurban kesmekle yükümlüdür.
Kurban Kesmek İçin Gereken Nisap Miktarı Nedir? (2026)
Kurban ibadetini yerine getirecek kişinin mal varlığı ölçüsü, Diyanet İşleri Yüksek Kurulu tarafından şu şekilde ifade edilmiştir:
Temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka 80.18 gram altın veya değerinde para ya da eşyaya sahip olan kimselerin kurban kesmesi gerekir. (Mevsılî, el-İhtiyâr, IV, 252-256; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, IX, 452-453)
Kurban mükellefiyeti için aranan bu nisap miktarının üzerinden, zekatın aksine bir yıl (havelan-ı havl) geçmiş olması şart değildir. Bayram günlerinde bu zenginliğe sahip olmak ibadetin vacip/sünnet olması için yeterlidir.
Kurban İbadetinin Dini Dayanağı Nedir?
Kurban ibadetinin meşru bir ibadet olduğuna dair deliller Kur'an-ı Kerim’de yer almaktadır. Kurban ibadetine dayanak olan Sâffât Suresi'nde, Hz. İbrahim'in oğlu Hz. İsmail'in sadakatine karşılık Allah tarafından bir kurbanın fidye olarak gönderildiği ifade edilmiştir.
Saffat Suresi (37) 107-111. Ayetlerin Diyanet Vakfı Meali şu şekildedir:
Biz, oğluna bedel ona büyük bir kurban verdik. Geriden gelecekler arasında ona (iyi bir nam) bıraktık: “İbrahim’e selam olsun!” dedik. Biz iyileri böyle mükafatlandırırız. Çünkü o, bizim mümin kullarımızdandır.
Rivayetlere göre Hz. Muhammed (s.a.s.) de kurban ibadetini kabul etmiş ve bizzat kendisi de kurban kesmiştir. Hadis kaynaklarında bulunan rivayetlere göre vefat edinceye kadar her yıl kurban kestiği bilinen Hz. Peygamber (s.a.s.),
Kurban Bayramı'nda yapılan kurban kesme ibadetinin Allah katında en sevimli ibadet olduğuna değinmiş ve kurbanın kesildiği anda Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın boynuzu, tırnağı da dahil olmak üzere her şeyinin kişinin sevap hanesine yazılacağını açıklamıştır. Bu ibadetin Allah rızası için yapılmasını da tavsiye etmiştir (Tirmizî, Edâhî, 1; İbn Mâce, Edâhî, 3).
Kur'an-ı Kerim'de Kurban: Kurban Kesmek ile İlgili Ayetler
Kurban ibadetinin meşruiyetine işaret eden diğer ayetler ise şu şekildedir:
'Kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanlar üzerine belirli günlerde Allah’ın adını ansınlar. Artık onlardan siz de yiyin, yoksula fakire de yedirin.' (Hac, 22/28)
'Her ümmet için, Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği hayvanlar üzerine ismini ansınlar diye kurban kesmeyi meşru kıldık.' (Hac, 22/34)
'Kurbanlık büyükbaş hayvanları da sizin için Allah’ın dininin nişanelerinden kıldık. Sizin için onlarda hayır vardır. Onlar saf saf sıralanmış dururken kurban edeceğinizde üzerlerine Allah’ın adını anın. Yanları üzerlerine düşüp canları çıkınca onlardan yiyin, istemeyen fakire de istemek zorunda kalan fakire de yedirin. Şükredesiniz diye onları böylece sizin hizmetinize verdik. Onların etleri ve kanları asla Allah’a ulaşmaz. Allah’a ulaşacak olan ancak, sizin O’nun için yaptığınız, gösterişten uzak amel ve ibadettir.' (Hac, 22/36-37)
Kur'an-ı Kerim'de yer alan bu ayetlerde, bahsi geçen hayvan kesiminin sadece bir et ihtiyacını karşılamak için değil, doğrudan ibadet amaçlı yapıldığı açıkça vurgulanmıştır.
Kurban Kesmek Yerine Bağış Yapılabilir mi? Sadaka Verilir mi?
İslamiyet'teki her ibadetin kendine has şekil, şart ve rükünleri vardır. İbadetler ancak emredildikleri usulle yerine getirildiğinde geçerli olur. Kurban ibadeti de ancak kurban olmaya uygun bir hayvanın usulüne göre kesilmesiyle yerine getirilebilir. (el-Fetâva'l-Hindiyye, 5/360)
Ayrıca, Hz. Peygamber'in (s.a.s.) de kurban meşru kılındıktan sonra her yıl bizzat kurban kestiği dini kaynaklarda yer almaktadır.
Kısacası, kesim olmadan hayvanı ya da bedelini sadaka olarak bir kişiye vermek kurban yerine geçmez. Yoksullara ya da hayır kurumlarına yardım etmek de kurban ibadetinin yerini tutmaz.
Kurban Bağışı Dinen Uygun mu?
Kurban bağışı yapmak dinen uygundur. Ancak burada dikkat edilmesi gereken temel kural, bağışlanan parayla kurbanın mutlaka kesilmesidir. Bağışçı, parayı ilgili kuruma vererek vekâlet vermiş olur. Kesim ve dağıtım işlemlerinin İslami usullere uygun yapılması şarttır.
Vekâlet Yoluyla Kurban Kesilebilir mi? Kurban Vekâleti Nedir?
Kurban ibadetini kişi bizzat kendisi yerine getirebileceği gibi, kesim işlemi için bir başkasını vekil tayin etmesi de mümkündür. İslam fıkhına göre; hac, zekat ve kurban gibi mal ile yapılan ibadetlerde vekâlet vermek caizdir. (Kâsânî, Bedâi', 5/67; Mevsılî, el-İhtiyâr, 5/21)
Dini kaynaklardaki rivayetlere göre Hz. Ali (r.a.) şöyle buyurmuştur:
'Resulullah (s.a.s.), (kendisi adına) develer kesilirken başında durmamı, derilerini ve sırtlarındaki çullarını paylaştırmamı emretti ve onlardan herhangi bir şeyi kasap ücreti olarak vermeyi bana yasakladı ve 'kasap ücretini biz kendimiz veririz' buyurdu.' (Müslim, Hac, 348-349; bkz. Buhârî, Hac, 120-122)
Kurban vekâleti sözlü veya yazılı olarak verilebileceği gibi; günümüzde telefon, internet, faks ve mobil uygulamalar aracılığıyla da verilebilir. Vekâlet alan kişi veya kurum, kesim işlemini İslami kurallara uygun olarak tamamlamakla yükümlüdür.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi Çekebilir
Yorum Yazın