Klinik Nöroloji Profesörü Hafızayı Güçlendirmenin Yolunu Anlattı
Yeni tanıştığınız bir insanın ismini unuttuğunuz oluyor mu? Ya da markete gittiğinizde asıl alınması gereken şeyleri almayı unutup döndüğünüz? Merak etmeyin yalnız değilsiniz. Mesela ben, yeni tanıştığım oda arkadaşımın ismini 'anında' unutmuş ve onun bir şekilde ismini yeniden söylemesini beklemiştim. O zamana kadar da isimsiz bir şekilde seslenmiştim. (Bebeğim, çiçeğim gibi kelimeler imdadınıza koşuyor!)
Peki hafızamızı güçlendirmek için yapabileceğimiz bir şey var mı?
Klinik Nöroloji Profesörü Richard Restak 'Dinamik Bir Hafıza Oluşturmanın Yolları' başlıklı yazısında hafızamızı nasıl geliştirebileceğimizi anlatıyor.
Gelin, ona kulak verelim.
Sizin açınızdan tüm taşlar yerine ne zaman oturuyor?
Marketten eve gelip de aldıklarınızı yerleştirirken 'haaa' deyip almayı unuttuğunuz o şey aklınıza geldiğinde olabilir mesela. Ya da gün içerisinde yapmanız gereken o önemli şeyi, gece başınızı yastığa koyduğunuzda hatırladığınız zaman olabilir. İşte o zaman tüm taşlar yerine oturuyor.
Fakat biraz geç oluyor tabii.
Hafızanızı güçlendirmek için yapabileceğiniz bazı şeyler var. Örneğin düzenli fiziksel egzersiz yapmanın, sağlıklı ve dengeli (Akdeniz tipi) beslenmenin, kaliteli uyumanın, yeni beceriler öğrenmenin (dil, enstrüman) ve zihni aktif tutacak bulmaca gibi aktivitelerin yapılmasının hafızayı güçlendirdiği söyleniyor. Tabii vitaminlerinizin ve kan değerlerinizin de yeri olması gerekiyor.
Ancak tüm bunlar, hafızanızı 'uzun vadede' güçlendirecek olan şeyler. Yani evet, hafızanızı destekleyebilirsiniz ancak bu öneriler bir anda sizin her şeyi hatırlamanızı sağlamayacaktır.
İşte burada farklı bir yöntem karşımıza çıkıyor.
İnsanların kısa süreli hafızasının üst sınırı nedir?
Gelin, öncelikle yöntemi incelemeden önce Dr. Richard Restak'ın anlattığı deneye göz atalım.
1940'larda psikolog George Miller, Alman radyo iletişimini bozabilecek bir sinyal tasarlarken bir sınırlama keşfetti. Bu önemli savaş görevinde çalışırken Miller, insanların çeşitli uyaranların gücünü nasıl değerlendirdiğini ölçtü. Ne kadar sesli? Ne kadar parlak? Ne kadar sürdü? Bu çeşitli uyaranların tümüne verilen yanıtların '7 tanınabilir durum' olduğu ortaya çıktı. Daha sonra deneklerle bir sayı oyunu oynandı ve burada da 7 değişkenin hatırlandığı görüldü.
Elbette, bazı insanlar biraz daha kötü performans gösterdi (en fazla 5 rakam hatırlayabildiler), diğerleri ise 9 rakamı da hatırladı. Nadir istisnalar ise 10 rakamı başarıyla tekrarlayabildi.
Aşağıdaki sayı dizisini inceleyin ve 1 dakika sonra kaç tanesini sesli veya sessizce tekrar edebildiğinizi görün:
3,8,2,1,6,0,6,5,4,8,4,9,3,7,4,8,5,0,5,8
Eğer 10 sayı hatırladıysanız, Miller'ın bahsettiği nadir istisnalar arasındasınız demektir.
Miller'ın 'sihirli sayı 7' olarak adlandırdığı bu sayı, rakamlar, kelimeler, resimler ve hatta karmaşık fikirler için geçerli. Yani ortalama bir insanın kısa süreli hafızasıyla hatırlayabileceği '7' farklı değişken var.
İşte kısa süreli hafızanızı güçlendirmenin yöntemi!
Klinik Nöroloji Profesörü Richard Restak, Hafıza Sarayı yöntemini öneriyor ve bu yöntemi uygularken dikkat edilmesi gereken noktaları belirtiyor.
Öncelikle hatırlamak istediğiniz şeyi belirleyin (örneğin alışveriş listesi) Ardından evinizin, iş yerinizin içinde veya dışarıda her gün sık sık karşılaştığınız on nesne veya yer seçin. Temel şart aşinalıktır. Bu yöntemin işe yaraması için bu yerleri düzenli olarak görmeniz gerekiyor.
Bu hafıza yönteminin ilk adımı, seçtiğiniz mekanın her birinin zihninizde net bir resmini oluşturmak. Böylece ilişkilendireceğiniz nesnelerle arasında bir bağlantı kurabileceksiniz.
Restak, kendi zihnindeki görüntünün evinden başladığını, ardından evine yakın kafeye gittiğini, markete uğradığını, iş yerine gittiğini, aşina olduğu yollardan geçtiğini hatta havalimanına kadar uzandığını söylüyor. Restak, oldukça detaylı bir şekilde kurduğu bu düzende, evinden çıkıyor ve hep yaptığı gibi adımları takip ederek havalimanına kadar ulaşıyor.
Peki bu resmi oluşturduktan sonra ne yapacağız?
Listemizi belirledik, alışık olduğumuz yerlerin de bir haritasını çıkardık. Şimdi sıra ikisini birleştirmekte.
'Şu örnek alışveriş listesini ele alalım: Ekmek, süt, yumurta, kahve, zeytinyağı, şeker, çay, tarçın, kurabiye ve elmalı turta. Bu noktada, her bir öğeyi 10 yerden birine yerleştirmenin dramatik, tuhaf veya sadece abartılı yollarını düşünüyorum. Örneğin, evimin bacasından süt aktığını düşünüyorum. Kütüphane rafları kitap yerine ekmek somunlarıyla dolu. Kahve dükkanının önünde, elbette, kocaman kahve fincanlarının servis edildiği küçük masalar var.
Yaratıcılığınızı konuşturup oluşturduğunuz görselleri daha kolay hatırlayacaksınız ve artık sıkıcı listeleri hatırlamaya çalışmak zorunda değilsiniz.
Ayrıca merak etmeyin, bu yöntemi birçok kez kullanabilirsiniz. Birkaç gün sonra yeniden alışverişe gitmeniz gerektiğinde yeni bir görsel oluşturmanız yeterli. Zihniniz, bu kez önceki görseli unutacak ve yeni görsele odaklanacaktır.
1920'lerde Sovyet psikolog Bluma Zeigarnik tarafından ilk kez tanımlanan insan beyninin bir özelliği sayesinde, bir görev tamamlandığında aktif hafızadan kaybolur. Ancak bir görev tamamlanmadan bırakılırsa, sonraki bir hafızanın oluşturulmasını engelleyebilir. Yani listenizi tamamlamadan, yeni bir liste oluşturmayın.
Bu yöntemi elbette her alanda kullanabilirsiniz. Örneğin okulda öğrenmeniz gereken kelimeler varsa, gün içinde yapmayı unutmamanız gereken şeyler varsa ve bir tarife koymanız gereken malzemeler varsa...
Emin olun bu yöntem epey eğlenceli! :)
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın