Elektriksiz Çalışan Buzdolabı Yaptı: Sebzeleri 20 Gün Boyunca Taze Tutuyor
Modern dünya elektrikli buzdolaplarına bağımlı yaşarken, Afrika’nın kırsal kesimlerinde gıdaların bozulmasını önlemek her zaman büyük bir hayatta kalma mücadelesi oldu.
Çömlekçi bir aileden gelen Nijeryalı mucit Mohamed Bah Abba, bu sorunu çözmek için tarihin derinliklerine indi ve tamamen elektriksiz çalışan, doğayla uyumlu bir soğutma sistemi geliştirdi. Arapçada 'kil kap' anlamına gelen Zeer (iç içe buzdolabı), kırsal bölgelerde hem gıda israfını önlüyor hem de ekonomiyi canlandırıyor.
Arkeologlara göre, buharlaşmalı soğutma yönteminin geçmişi Kuzey Afrika’da MÖ 2500'lü yıllara kadar uzanıyor.
Antik fresklerde kölelerin ve hizmetkarların, içindekileri soğutmak amacıyla su kaplarını yelpazelediği görülüyor. Modern buzdolaplarının icadıyla unutulan bu kadim bilgi, Abba tarafından 1995 yılında yeniden keşfedildi.
Abba, hem çiftçilerin ürünlerinin bozulmasını engellemek hem de bölgedeki işsiz yerel işgücünü değerlendirmek amacıyla kolları sıvadı. Yetenekli çömlekçileri işe alarak ilk etapta 5.000 adet Zeer’in seri üretimini gerçekleştirdi.
Tamamen fizik kurallarına dayanan bu dâhice sistem, oldukça basit ama etkili bir çalışma prensibine sahip:
Aynı şekle sahip ancak farklı boyutlarda iki kil kap iç içe yerleştiriliyor.
İki kap arasında kalan boşluk, suyla nemlendirilmiş kumla dolduruluyor.
Dıştaki sıvının buharlaşması, içteki kabın içindeki ısıyı dışarı çekiyor.
Yiyecekler içteki kaba konulup üzeri nemli bir bez veya kapakla örtülüyor. Sistemin çalışması için kuru ve havalandırılmış bir yerde tutulması ve kuma günde iki kez su eklenmesi yeterli oluyor.
Mohamed Bah Abba, bu icadını Nijerya'nın kuzeyindeki 11 eyalette yaygınlaştırmayı başardı.
Kısa sürede sınırları aşan proje; Kamerun, Nijer, Çad ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi diğer Afrika ülkelerine de taşındı.
Üstelik Zeer sadece gıdaları korumakla kalmıyor. Eritre, Hindistan, Haiti ve Honduras gibi ülkelerin uzak kırsal bölgelerinde, diyabet hastaları için hayati önem taşıyan insülin şişelerini, ilaçları ve aşıları soğuk tutmak amacıyla da güvenle kullanılıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın