Düz Bozkırın Ortasında 165 Metrelik Dev Pasta: Şimdi Banknotun Üzerinde
Kilometrelerce dümdüz bozkırda gittiğinizi, sonra bir anda ufukta renkli katmanları olan bir dağla karşılaştığınızı düşünün. Kazakistan'ın batısındaki Mangıstau bölgesinde yer alan Bokty Dağı, 165 metrelik yüksekliği ve üst üste dizilmiş kızıl, beyaz, kahverengi tabakalarıyla dev bir pastayı andırıyor!
Bu renklerin hikâyesi ise çok eskiye dayanıyor: burası bir zamanlar Tethys Okyanusu'nun tabanıydı. Okyanus çekildikten sonra rüzgâr ve yağmurun milyonlarca yıl süren işi, dağı bugünkü hâline getirdi. Bokty artık ülkenin sembollerinden biri sayılıyor ve 1000 tenge banknotunun üzerinde yer alıyor.
İşte kaybolmuş bir denizden geriye kalan bu sıra dışı oluşumun hikâyesi.
Düz Bozkırın Ortasından 165 Metre Yükseliyor: Kızıl, Beyaz ve Kahverengi Katmanlar Üst Üste
Bokty'yi çarpıcı kılan ilk şey bulunduğu yer. Çevresinde onu gölgeleyecek başka bir yükselti yok; kilometrelerce uzanan düz ve kurak bozkırın ortasında tek başına duruyor. Bu yalnızlık 165 metrelik yüksekliği olduğundan çok daha etkileyici gösteriyor.
İkinci şey ise renkler. Dağın yamaçlarında kızıl, beyaz ve kahverengi tabakalar üst üste diziliyor ve bu yüzden Bokty'ye çoğunlukla 'dev bir pasta' benzetmesi yapılıyor. Kazakçada 'Bokty' kelimesinin börek ya da turta anlamına gelmesi de bu görüntüyle ilişkilendiriliyor.
Bokty tek başına da değil. Yaklaşık 7 kilometre kuzeyindeki Kızılkup vadisi benzer katmanlı yapısıyla tanınıyor ve buradaki renkli tepeler 'Tiramisu' lakabıyla anılıyor. Yani bölgede aynı jeolojik hikâyeyi paylaşan birden fazla oluşum var.
Renkler Kaybolmuş Bir Okyanustan Kalma: Tethys'in Tabanı 40 Milyon Yılda Aşındı
Bugün kilometrelerce çöl olan bu bölge, milyonlarca yıl önce su altındaydı. Mangıstau, kadim Tethys Okyanusu'nun tabanını oluşturuyordu. Okyanusun dibine zamanla kil, kireçtaşı ve demir bakımından zengin tortular çöktü. Her dönem farklı bir malzeme biriktiği için de bugün gördüğümüz renk farkları ortaya çıktı: Demirin yoğun olduğu katmanlar kızıla, kireçtaşının baskın olduğu katmanlar beyaza döndü.
Okyanus çekildikten sonra iş rüzgâra ve yağmura kaldı. Yumuşak kayacı yaklaşık 40 milyon yıl boyunca aşındıran bu iki güç, tabakaları tek tek açığa çıkardı ve dağa bugünkü kıvrımlı, katmanlı görüntüsünü verdi. Yani Bokty aslında yükselerek değil, çevresi aşınarak 'dağ' hâline gelmiş bir oluşum.
Çevresi de bu hikâyenin parçası. Gri kil ovaları, kurumuş tuz düzlükleri ve yerel adıyla 'sor' denen tuzlu bataklık kalıntıları bölgeye Mars yüzeyini andıran bir hava katıyor. Bu manzara Bokty'yi hem jeologlar hem de fotoğrafçılar için bir cazibe merkezi hâline getirmiş durumda.
1000 Tenge Banknotunda Yer Alıyor: Aktau'ya 280 Kilometre, Ulaşım Arazi Aracıyla
Bokty, Kazakistan için turistik bir durak olmanın ötesinde bir anlam taşıyor. Dağın silüeti 1000 tenge banknotunun tasarımında yer alıyor; yani ülkenin günlük hayatında dolaşan bir simge. Taşıdığı doğal değer nedeniyle Mangıstau Devlet Tarihi ve Kültürel Koruma Alanı sınırları içinde koruma altında bulunuyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Dünyanın En İyi Adaları Seçildi: Türkiye'den Bozcaada da Listeye Girdi!
Yorum Yazın