Çölün Ortasına Koydukları Kutu 1200 Hektarı Ormana Dönüştürdü
Fas Ulusal Su ve Ormanlar Ajansı (ANEF), kuraklıkla mücadelede devrim niteliğinde bir başarıya imza attı. 'Waterbox' (Su Kutusu) adı verilen akıllı su depoları sayesinde Souss-Massa bölgesinde 1.200 hektardan fazla çöl alanı yeniden ağaçlandırılırken, fidanların hayatta kalma oranı %95'in üzerine çıktı.
İklim değişikliği ve üst üste yaşanan kuraklık yıllarıyla mücadele eden Fas, çölleşmeyi durdurmak için teknolojiyi sahaya sürdü.
Fas Ulusal Su ve Ormanlar Ajansı (ANEF), biyomimetik (doğayı taklit eden) bir tasarıma sahip olan ve pasif su toplama prensibiyle çalışan 'Waterbox' sistemini büyük ölçekte hayata geçirerek kurak ekosistemlerin restorasyonunda tarihi bir dönüm noktasına ulaştı.
Geleneksel sulama yöntemlerinin getirdiği kısıtlamaları tamamen ortadan kaldıran Waterbox, otonom bir cihaz olarak çalışıyor. Gece oluşan çiği, ortamdaki nemi ve nadir yağan yağmur sularını bünyesinde toplayan sistem, suyu buharlaşmaktan koruyarak depolar. Akıllı bir kılcal sulama mekanizması sayesinde, depolanan su bitkinin köklerine kademeli ve hedefli bir şekilde aktarılır. Bu durum, genç fidanların en hassas olduğu erken büyüme döneminde derin kök gelişimini destekler ve bitkiye hayati bir su özerkliği sağlar.
ANEF tarafından paylaşılan verilere göre, 2018-2022 yılları arasındaki denemeler çarpıcı sonuçlar ortaya koydu:
Hayatta Kalma Oranı: Korumasız fidanlarda %50-75 olan hayatta kalma oranı, Waterbox ile %95'in üzerine çıktı.
Gelişim Performansı: Bu yöntemle yetişen ağaçların ana gövde yüksekliği %48, gövde taban çapı ise %138 artış gösterdi. Böylece fidanlar geleneksel yöntemlere kıyasla iki kat daha güçlü hale geldi.
Toprak Kalitesi: Toprağın su tutma kapasitesinde %13'lük bir iyileşme kaydedildi.
Fas, dışa bağımlılığı azaltmak ve maliyetleri optimize etmek amacıyla Waterbox'ı tamamen yerlileştirdi. Yerli üretime geçişle birlikte daha önce 150 dirhem olan birim maliyet, 45 dirheme kadar düşürüldü. Üstelik yerli modelin teknik özellikleri de geliştirildi: İthal modelin 15 litrelik kapasitesi yerli üretimle 20 litreye çıkarılırken, taban pozisyon hacmi de 50 ml'den 550 ml'ye yükseltilerek Fas topraklarına tam uyum sağlandı.
2021 yılında sadece 62 hektarlık bir pilot alanla başlayan proje, geometrik bir hızla büyüdü.
İşlenen alanlar 2023'te 327 hektara, 2025 yılı itibarıyla ise 1.217 hektara ulaştı.
Bu başarı, 2021-2030 dönemini kapsayan ve 2 milyar dirhem bütçeye sahip olan geniş kapsamlı Souss-Massa Bölgesel Programı’nın önemli bir parçasını oluşturuyor. 'Fas Ormanları 2020-2030' stratejisi kapsamında, ülkenin ekolojik ve ekonomik sembolü olan argan ormanlarının 50.000 hektarlık alanının yenilenmesi ve 4.000 hektarı doğrudan çölleşmeyle mücadele olmak üzere toplamda büyük bir ağaçlandırma hamlesi hedefleniyor. 2020-2025 yılları arasında halihazırda 10.047 hektarlık alanda dikim çalışmaları tamamlandı.
Proje yalnızca çevre koruma ile sınırlı kalmayıp ciddi sosyal ve ekonomik faydalar da sunuyor.
Bölgede argan, sedir, mazı ve keçiboynuzu gibi yüksek değerli yerel ürünlerin üretimi artırılırken, kırsal kesimde yeni istihdam alanları yaratılarak kentlere göçün önüne geçilmesi hedefleniyor.
ANEF, bu teknolojik atılımla eş zamanlı olarak 2026-2030 yıllarını kapsayan Taroudant İl Ormancılık Planı’nı (PFP) da başlattı. 705 milyon dirhem bütçeli bu yeni plan; ormanların rehabilitasyonu, bal ve aromatik bitki üretimi gibi yüksek potansiyelli sektörlerin geliştirilmesini içeren 8 öncelikli projeyi barındırıyor. Ayrıca bölgede gıda güvenliğini desteklemek amacıyla 3 yıl vadeli 20 milyon dirhem bütçeli bir 'çöl su ürünleri yetiştiriciliği' projesi de devreye alınıyor.
İmzalanan ortaklık anlaşmaları doğrultusunda yerel kooperatiflere arı kovanları, meyve fidanları ve orman üzerindeki baskıyı azaltacak iyileştirilmiş fırınlar dağıtılarak kırsal halkın gelir seviyesi doğrudan destekleniyor. Fas, attığı bu vizyoner adımlarla teknolojik yeniliklerin çölleşmeyi yenmede ve biyolojik çeşitliliği korumada küresel bir model olabileceğini tüm dünyaya kanıtlıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Evini Genişletmek İsterken 40 Bin Tane Buldu
Yorum Yazın