Denizi Geri Püskürtüp Tarım Arazileri Kurdular: 300 Yıldır Aynı Sistemle Çalışıyorlar
Kanada’nın Nova Scotia bölgesinde yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan Grand-Pré Manzarası, insan zekasının ve doğaya karşı verilen mücadelenin dünyadaki en olağanüstü örneklerinden birine ev sahipliği yapıyor. Bölgeye 17. yüzyılda yerleşen Akadyalılar (Acadians), dünyanın en yüksek gelgit aralığına sahip Fundy Körfezi’nde denizi geri püskürterek devasa bir tarım imparatorluğu kurdu. Üstelik bu topluluk, 1682 yılından beri aynı mühendislik harikası sistemi kullanarak tarım yapmaya devam ediyor.
Fransız kökenli bir topluluk olan Akadyalılar, yerli Mi'kmaq halkının desteğiyle yerleştikleri bu bölgede, Fransızca "büyük çayır" anlamına gelen Grand-Pré yerleşimini kurdular.
Ancak önlerinde büyük bir engel vardı: Tarım yapmak istedikleri topraklar, her gün devasa deniz gelgitleri altında kalan bataklıklardı. Akadyalılar bu sorunu çözmek için 'aboiteaux' adı verilen, ahşap su bentli setler ve set sistemleri geliştirdiler. Yüzyıllar önce bölgeyi gezen Sieur de Dièreville’in notlarına da yansıyan bu dahi sistem şu şekilde çalışıyordu:
Devasa Ahşap Setler: Denizin içeri girdiği bataklık alanlara 5-6 sıra büyük ağaçlar dikildi ve araları sıkıştırılmış kil ile doldurularak su sızdırmaz setler oluşturuldu.
Akıllı Sel Kapakları: Setlerin ortasına tek yönlü çalışan ahşap su bentleri yerleştirildi. Bu kapaklar, deniz yükseldiğinde suyun içeri girmesini engelliyor; deniz çekildiğinde ise içeride biriken bataklık suyunun kendi basıncıyla dışarı akmasını sağlıyordu.
Bu hidrolik drenaj sistemi sayesinde, tuzlu deniz suyundan arındırılan alüvyal topraklar, 300 yılı aşkın süredir kesintisiz şekilde işlenen fazla verimli polder tarım arazisine dönüştü.
Grand-Pré, sadece bir mühendislik başarısı değil, aynı zamanda büyük bir insanlık trajedisinin ve direncinin sembolü.
1713 yılında Utrecht Antlaşması ile bölge İngilizlerin kontrolüne geçti ve adı Nova Scotia olarak değiştirildi. 1755 yılında İngiliz yönetimi, Akadyalılardan krallığa koşulsuz bağlılık yemini etmelerini istedi. Tarafsız kalmak isteyen Akadyalılar bunu reddedince, tarihe 'Büyük Kargaşa' (Grand Dérangement) olarak geçen kitlesel sürgün kararı alındı.
2.000'den fazla Akadyalı zorla evlerinden çıkarılarak gemilerle sürgüne gönderildi; birçoğu yollarda hayatını kaybetti. Bölgeye daha sonra yerleşen Yeni İngiltere göçmenleri, Akadyalıların kurduğu bu set sistemini korumayı ve işletmeyi sürdürdü.
Yüzyıllar boyunca orijinalliğini ve topluluk temelli yönetim sistemini koruyan Grand-Pré, bugün Kanada Kütüphanesi ve Arşivleri'ndeki tarihi kayıtlarla da geleceğe aktarılıyor.
Bölgenin önemi zamanla şu tarihi adımlarla taçlandırıldı:
1955: Ulusal Tarihi Alan ilan edildi.
1957: Kanada Hükümeti parkı satın alarak koruma altına aldı.
2012: Üstün evrensel değeri tescillenerek UNESCO Dünya Mirası Alanı ilan edildi.
UNESCO raporları, mülkün bugüne kadar başarıyla korunduğunu belirtirken, gelgit akıntıları nedeniyle kıyı şeridinde yaşanan istikrarsızlığın ve bölgede yapılması planlanan deniz üstü rüzgar enerjisi santrali projelerinin bu tarihi manzaranın bütünlüğünü uzun vadede kırılgan hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Bugün Grand-Pré, hem doğaya karşı kazanılmış 300 yıllık bir tarım dehasını yaşatıyor hem de sürgün edilen Akadyalı diasporasının dünyadaki en önemli anma ve sembolik referans alanı olarak ayakta duruyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Dağların Arasına 895 Metal Panel Dizdiler: Tek Bir Görevi Var
Yorum Yazın