Çocukların Anne Babaları Çıldırtan Alışkanlığı Meğer Dahiliğin İşaretiymiş!
Çocuklar, kendilerini ifade etmeyi öğrendikten sonra 'maalesef' yalan söylemeyi de öğrenirler. Genellikle 2-3 yaşları arasında, zihin kuramı (başkalarının farklı düşüncelere sahip olabileceğini anlama) ve öz denetim becerileri geliştikçe yalan söyleme yetenekleri de gelişir. Bu ilk yalanlar genellikle ceza almaktan kaçınmak veya istediğini elde etmek gibi basit nedenlerden söylenir.
Fakat uzmanlar, anne babaları sinir eden bu yalan söyleme davranışının, aslında üstün zekanın bir işareti olabileceğini söylüyor.
Çocuklar ne zaman yalan söylemeyi öğrenir?
Çocuklar 'zihin okuma' (başkalarının farklı düşünebileceğini anlama) ve öz denetim becerileri geliştikçe, genellikle 2 ila 4 yaşları arasında yalan söylemeye başlar. Hayatımızın ilk yalanları, genellikle ceza almamak için, istediğimiz bir oyuncağı veya atıştırmalığı almak içindir. Yıllar geçtikçe söylediğimiz yalanların boyutu da büyür.
2-3 Yaş: Çocuklar temel düzeyde yalan söyleyebilir ancak genellikle bunu beceremezler ve yakalanırlar. Temel amaç genellikle ebeveyn tepkisinden kaçınmaktır.
4-6 Yaş: Bu dönemde yalan söyleme sıklığı ve ustalığı artar. Çocukların gerçek ile hayal dünyası henüz net olarak ayrılmadığı için, anlattıkları abartılı hikayeler veya hayali arkadaşlarıyla ilgili iddialar bazen masum bir 'oyun veya hikaye uydurma' şeklinde de görülebilir.
7-11 Yaş: Soyut düşünme yeteneğinin gelişmesiyle (7-8 yaş sonrası) çocuk, gerçeği ve yalanı tam olarak kavrar. Bu yaşlarda yalan söylemenin bilinçli bir tercih olma ihtimali daha yüksektir.
Psikolog Cortney Warren, kaleme aldığı yazısında 3 yaşındaki kızının söylediği yalanı anlatıyor. Kızı, babasından bir ödül istiyor ve babasının da annesine soracağını bildiği için 'Annem evet dedi.' diyor. Sonra da 'Ama anneme sorma!' diyor. Yalanlar, gün geçtikçe farklılaşıyor ve bazen ciddi konularda da yalan söyleniyor.
Warren, bu yalanlar karşısında bazen keyif aldığını bazen de sinirlendiğini söylüyor. Şu sorunun cevabını da merak ediyor: Küçük çocukların yalan söylemesi normal mi?
Psikolojiye göre, çocukların yalan söylemesi oldukça normal. Hatta zeki çocuklar daha fazla yalan söylüyor!
Toronto Üniversitesi Uygulamalı Psikoloji ve İnsan Gelişimi Profesörü Dr. Kang Lee'nin araştırmasına göre, iki yaşına gelindiğinde çocukların yaklaşık %30'u yalan söylüyor. Üç yaşına gelindiğinde çocukların yaklaşık yarısı yalan söylüyor. Dört yaşında ise bu oran yüzde 80'e ulaşıyor. Psikologlar, çocuklarda yalan söylemenin normal, sağlıklı ve hatta olumlu bir psikolojiye işaret ettiğini gösteriyor.
Bir çocuğun yalan söylemesi için iki temel yeteneğinin olması gerekiyor:
Zihin okuma yeteneği
Öz denetim sahibi olma
Zihin okuma yeteneği, bir çocuğun kendi zihninin başka bir kişinin zihninden ayrı olduğunu, yani kendi bildiklerinin başka bir kişinin bildiklerinden farklı olduğunu anlaması gerektiği anlamına gelir. Başka bir deyişle çocuk 'Benim bildiklerimi senin bilmediğini biliyorum.' evresine ulaşmıştır. Bu, çocuğun zihninin farkında olduğunun ve dahası diğer kişilerin zihnini de anlayabildiğini gösterir.
Öz denetim sahibi olmak ise çocuğun konuşmasını, yüz ifadesini ve beden dilini kontrol edebilme yeteneğine sahip olduğu anlamına gelir. Aksi takdirde, yalan inandırıcı olmayacaktır. Araştırmalar, zihin okuma ve öz denetim konusunda daha yetenekli çocukların daha erken yaşlardan itibaren daha karmaşık yalanlar söylediğini göstermektedir.
Bu nedenle, yalan söylemenin zeka ve yaratıcılık da dahil olmak üzere bazı olumlu özelliklerle ilişkili olduğu görülür.
Çocuklar, yalan söyleyerek öğrenir.
Çocuklar, ahlaki değerleri öğrenerek dünyaya gelmezler. Yalan söylemenin kötü bir şey olduğunu düşünmezler. Zaten yaşamlarının ilk aşamasında, sadece kendi hazlarını düşünürler. Henüz empati yetenekleri gelişmemiştir. Hep daha fazlasını isterler.
Sonuç olarak, küçük çocukların söylediği yalanların çoğu, hoş olmayan sonuçlardan (örneğin bir vazoyu kırmak veya arkadaşına vurmak gibi) kaçınmak veya olumlu bir şey elde etmek (örneğin ilgi, en sevdikleri yiyecek veya övgü) içindir.
Çocuk psikiyatristi Dr. Michael Brody'nin açıkladığı gibi, erken çocukluk döneminde yalan söylemek de karmaşıktır çünkü 'Çok küçük çocuklar gerçek ile kurgu arasındaki farkı bilmezler.' Ateş püskürten bir ejderha gibi davranmaktan, sürekli taç takıp prenses olduğunu iddia etmeye kadar, erken çocukluk hayal gücünün, fantezinin ve keşfin zamanıdır. Çocuklar, yalan söyleyerek yalan söylememeleri gerektiğini öğrenirler.
Tüm bu davranışlar, çocukluk gelişiminin sağlıklı belirtileridir. Elbette bu, çocukların her yalanına göz yummak, izin vermek anlamına gelmiyor. Çocuğu yalan söylediği için sürekli cezalandırmak doğru olmadığı gibi çocuğu yalan söylemeye teşvik etmek de hatalıdır. Yalan söylemenin psikolojik gelişimin doğal bir adımı olduğunu kabul etmek gerekir. Yani, çocuğunuz küçük yaşlarda çok yalan söylüyorsa korkmayın. Ona sadece doğru yolu öğretmeye çalışın.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Ne Kayısı Ne Yoğurt: Kabızlığa İyi Gelen Altı Besin Açıklandı
Yorum Yazın