ATM'lerde Kartlı İşlemler Tarih Oluyor: Tuşsuz Makinelerde Para Artık Telefondaki Karekodla Çekiliyor
Bankacılıkta nakit çekme alışkanlığı köklü bir değişimin eşiğinde. Dünya genelinde yaygınlaşan tuşsuz ve kartsız yeni nesil ATM'lerde kart takmak, şifre tuşlamak ya da ekranda menü gezmek gerekmiyor; bütün işlem akıllı telefondaki bankacılık uygulamasında bitiyor. ABD'den Hindistan'a, Hollanda'dan Türkiye'ye kadar pek çok ülkede bankalar fiziki butonları kademeli olarak devreden çıkarıyor.
[Kaynak: Halk TV]
Yeni sistemde tutar, hesap ve onay telefonda seçiliyor; ATM ise yalnızca parayı teslim eden bir dağıtım noktasına dönüşüyor.
Bakiye seçimi, paranın hangi hesaptan çekileceği ve parola onayı artık makinenin başında değil, bankacılık uygulamasında yapılıyor. Talimat telefonda onaylandıktan sonra ATM'ye kalan tek iş, ekranda üretilen dinamik karekodu ya da tek kullanımlık güvenlik kodunu okuyup parayı teslim etmek. Bu altyapı işlem süresini belirgin şekilde kısaltıyor; makineye dokunma ihtiyacı da ortadan kalkıyor.
Türkiye'de bu adımın temeli birkaç yıl önce atıldı. Akbank 2021'de ATM arayüzünü mobil uygulamasıyla aynı mantığa taşıyarak kişiselleştirilmiş çekim tutarları, banknot seçimi ve karekodla para yatırma gibi özellikler sundu. Aynı yıl standart Türkiye karekodunu ATM'lerine entegre eden Garanti BBVA, ATM işlemlerinin yüzde 31'inin karekodla yapıldığını paylaşmıştı.
Bugün kamu, özel ve dijital bankaların neredeyse tamamı mobil uygulama üzerinden kartsız çekim imkânı sunuyor. Kartsız çekim limitleri ise bankadan bankaya değişiyor ve çoğunlukla 5 bin ile 20 bin TL arasında tutuluyor.
Dönüşümün asıl sebebi dolandırıcılık: Tuş takımı olmayan ATM'de kopyalama aparatı da gizli kamera da işe yaramıyor.
Finans kuruluşlarını bu geçişe iten en kritik etken, yıllardır ATM başında yaşanan dolandırıcılık vakaları. Dolandırıcılar kart yuvasına taktıkları kopyalama aparatlarıyla (skimmer) kart bilgisini, tuş takımını gören gizli kameralarla da şifreyi ele geçiriyor. Fiziksel klavyesi olmayan bir makinede bu düzeneklerin tutunacağı bir yer kalmıyor. Kimlik doğrulama kullanıcının kendi telefonunda tamamlandığı için veri hırsızlığı riski de en aza iniyor.
Yöntemin ne kadar organize çalışabildiğini gösteren örnekler az değil. Antalya'da 2018'de 9 ATM'ye kopyalama aparatı ve kamera sistemi yerleştiren iki şüpheli, Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin 100'ü aşkın MOBESE ve güvenlik kamerası kaydını incelemesiyle yakalanmıştı.
Şüphelilerin evinde yapılan aramada 69 kart okuyucu yuva, 35 kamera sistemi, 26 manyetik şeritli kart ve 2 sahte kimlik ele geçirilmişti. İkisinin de cezaevi firarisi olduğu ortaya çıkmıştı.
Türkiye'de karekod ağı ve ortak ATM altyapısı büyürken benzer dönüşüm ABD'den Hindistan'a pek çok ülkede sürüyor.
Türkiye'de bankalar mobil uygulamalar üzerinden karekodla para çekme ağını her geçen gün genişletiyor, fiziki buton kullanımını ise kademeli olarak devre dışı bırakıyor. Kamu bankaları da ATM'lerini tek çatı altında topladı: Ziraat Bankası, VakıfBank, Halkbank, Ziraat Katılım, Vakıf Katılım, Emlak Katılım ve PTT'nin ATM'leri Mayıs 2024'te 'TAM' platformunda birleşti. Lansmanda 5 bin 600 olarak açıklanan ortak ATM sayısının 19 bine çıkarılması hedeflenmişti. TBB Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar, projenin bankaların satın alma ve operasyon maliyetlerini düşüreceğini ifade etmişti.
Dünyada model, her ülkenin finansal altyapısına göre şekilleniyor. ABD'de Chase ve Bank of America, telefonun okutulmasıyla çalışan NFC (Yakın Alan İletişimi) destekli terminalleri yaygınlaştırıyor. Hindistan'da ilk UPI-ATM Eylül 2023'te Mumbai'de devreye girdi; müşteri, ATM ekranında beliren tek kullanımlık karekodu herhangi bir UPI uygulamasıyla okutup onayı telefondan veriyor. İşlem başına sınır 10 bin rupi.
Hollanda ve İspanya'da ise Geldmaat gibi ortak ATM işletim modelleri, bakım masraflarını düşürmek için dokunmatik ve mobil doğrulamalı sistemlere geçiyor. Kart takıp şifre tuşlanan klasik ATM'lerin, bu hızla birlikte önümüzdeki yıllarda giderek daha nadir görülmesi bekleniyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Kart Olmadan ATM'den Para Çekmenin Yöntemleri
Yorum Yazın