Unutkanlıktan Şikâyet Edenlere Uzman Tavsiyesi: Hafızanızı Destekleyebilecek Basit Alışkanlıklar
Bir odaya girip ne alacağınızı unuttuğunuz veya az önce tanıştığınız birinin ismini hatırlamakta zorlandığınız oluyor mu? Gün içinde telefon bildirimleri, mesajlar ve yapılacak işler arasında dikkatimizi toplamak bazen düşündüğümüzden daha zor olabiliyor. Üstelik yaş ilerledikçe hafızamızda bazı değişiklikler yaşanması da mümkün. Ancak uzmanlara göre günlük hayatımıza ekleyebileceğimiz küçük alışkanlıklar, bilgileri daha kolay hatırlamamıza yardımcı olabilir. The Guardian’a konuşan hafıza uzmanları, kitap okumaktan yeni beceriler öğrenmeye, uyku düzeninden pratik hatırlama yöntemlerine kadar çeşitli öneriler paylaştı. İşte hafızanızı daha etkili kullanmak için deneyebileceğiniz yöntemler…
Kaynak: The Guardian
Hafızanızı güçlendirmek için beyninizi yeni şeylerle meşgul edin
Günlük hayatımızda çoğu zaman aynı işleri yapıyor, aynı yolları kullanıyor ve benzer alışkanlıkları sürdürüyoruz. Ancak Cambridge Üniversitesi Psikiyatri Profesörü Barbara Sahakian’a göre beyni aktif tutmanın yollarından biri, daha önce denemediğimiz şeyleri öğrenmek. Yeni bir dil öğrenmek, satranç oynamak veya bir müzik aleti çalmaya başlamak, zihinsel olarak farklı becerilerimizi kullanmamızı sağlayabiliyor.
Üstelik bunun için karmaşık bir eğitim programına katılmak da gerekmiyor. İlginizi çeken bir kitabı okumak, yeni bilgiler öğrenmek ve okuduklarınız üzerine düşünmek de zihinsel faaliyetlerinizi artırabilir. Sahakian, kitap okumanın bilişsel işlevler ve ruh hâli üzerinde olumlu etkiler gösterebildiğine değiniyor. Ancak bu tür alışkanlıkların demansı kesin olarak önlediğini söylemek mümkün değil.
Hafıza eğitmeni Sania Alam ise telefonlara ve dijital uygulamalara giderek daha fazla güvenmemizin bazı bilgileri kendimiz hatırlama alışkanlığımızı azaltabildiğini belirtiyor. Özellikle sürekli gelen bildirimler, dikkatin farklı konular arasında dağılmasına neden olabiliyor. Bir şey öğrenirken telefonu bir süre uzaklaştırmak ve yalnızca o işe odaklanmak, bilgileri daha iyi anlamanıza yardımcı olabilir.
Hatırlamak istediklerinizi hikâyelere ve görüntülere dönüştürün
Bir alışveriş listesini ezberlemeye çalıştığınızda birkaç ürünü unutmanız oldukça doğal. Ancak listedeki ürünleri zihninizde bir hikâyeye dönüştürürseniz hatırlamanız kolaylaşabilir. Hafıza yarışmalarında dünya rekorları kıran Katie Kermode, bunun için tanıdık yerlerden yararlanılan bir yöntem öneriyor. Hafıza sarayı olarak bilinen bu yöntemde, hatırlamak istediğiniz bilgileri zihninizde iyi bildiğiniz bir yolun veya evin farklı bölümleriyle eşleştiriyorsunuz.
Örneğin alışveriş listenizde süt, elma ve ekmek varsa evinizin girişinde dev bir süt kutusu, salonda kocaman bir elma ve mutfakta ekmeklerden yapılmış bir masa hayal edebilirsiniz. Ardından zihninizde bu odaları dolaşarak listenizdeki ürünleri hatırlamaya çalışabilirsiniz. Kermode’a göre özellikle sıra hâlinde öğrenilmesi gereken bilgilerde bu tür çağrışımlar işe yarayabiliyor.
Benzer bir yöntem doğum günlerini ve önemli tarihleri hatırlamak için de kullanılabiliyor. Örneğin bir ayı belirli bir nesneyle ilişkilendirip tarihi küçük bir hikâyeye dönüştürebilirsiniz. Öğrenciler içinse kelimelerin ilk harflerinden kısaltmalar oluşturmak veya konular arasındaki bağlantıları gösteren zihin haritaları hazırlamak faydalı olabilir. Böylece yalnızca bilgiyi tekrar etmek yerine ona akılda kalıcı bir anlam kazandırabilirsiniz.
Bilgileri tek seferde ezberlemek yerine aralıklarla tekrar edin
Bir sınava hazırlanırken saatlerce aynı notları okumak, her zaman en etkili öğrenme yöntemi olmayabiliyor. Katie Kermode, özellikle uzun süre hatırlanması gereken bilgiler için aralıklı tekrar yöntemini öneriyor. Bu yöntemde öğrendiğiniz konuyu önce kısa aralıklarla gözden geçiriyor, ardından tekrarlar arasındaki süreyi yavaş yavaş uzatıyorsunuz.
Örneğin yeni öğrendiğiniz bir bilgiyi aynı gün, ertesi gün ve birkaç gün sonra yeniden hatırlamaya çalışabilirsiniz. Sonraki haftalarda tekrar sıklığını azaltarak bilginin uzun süre akılda kalmasını destekleyebilirsiniz. Üstelik yalnızca notlara bakmak yerine öğrendiklerinizi kendi kendinize anlatmak veya önemli noktaları hatırlamaya çalışmak da yararlı olabilir.
Günlük hayattaki randevular ve yapılacak işler içinse hafızanızı sürekli zorlamanız gerekmiyor. Psikoloji alanında çalışmalar yapan Dr. Michael Gruneberg, özellikle ilerleyen yaşlarda önemli tarihleri not almanın faydalı olduğunu belirtiyor. Telefon alarmları, takvimler ve hatırlatıcılar da bu konuda işinizi kolaylaştırabilir. Önemli olan, öğrenmek istediğiniz bilgileri zihninizde tutmaya çalışırken günlük sorumlulukları unutma endişesi yaşamamak.
Yeterince uyumak da hafıza için önemli
Hafızamızı daha iyi kullanmak için yalnızca yeni bilgiler öğrenmek yeterli olmayabiliyor. Çünkü gün boyunca öğrendiklerimizin işlenmesi ve kalıcı hâle gelmesinde uyku da önemli bir rol oynuyor. Profesör Barbara Sahakian, gece uykusunun öğrenilen bilgilerin hafızada pekiştirilmesine yardımcı olduğunu belirtiyor. Bu nedenle özellikle sınav öncesinde bütün gece uyanık kalmak, beklenenin aksine öğrenmeyi zorlaştırabiliyor.
Uzmanlar, çoğu yetişkinin gecede en az yedi saat uyumaya ihtiyaç duyduğunu hatırlatıyor. Yetersiz uyku, gün içinde dikkat toplama ve yeni bilgileri hatırlama becerilerini olumsuz etkileyebiliyor. Sania Alam da zihnin yorulduğu dönemlerde dinlenmeye zaman ayırmanın önemine değiniyor. Kısa gündüz uykuları bazı kişiler için faydalı olabilse de gece uykusunun yerini tutmuyor.
The Guardian’a konuşan uzmanların önerileri, hafızayı desteklemek için her gün saatlerce özel egzersizler yapmanın gerekmediğini gösteriyor. Kitap okumak, yeni bir beceri edinmek, bilgileri küçük hikâyelerle ilişkilendirmek ve uyku düzenine özen göstermek günlük hayatta deneyebileceğimiz yöntemlerden bazıları. Ancak unutkanlık giderek artıyor veya günlük işleri yerine getirmeyi zorlaştırıyorsa bunu yalnızca yaşa ya da dikkatsizliğe bağlamamak, bir sağlık uzmanına danışmak gerekiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Şekersiz Ürünlerdeki 6 Tatlandırıcı Beyin Yaşlanmasını Hızlandırabilir!
Yorum Yazın