Bölüm 11: Rolling Stone’a Göre Gelmiş Geçmiş En İyi 500 Albüm
Gelmiş geçmiş en iyi albümlerin toplandığı 'The 500 Greatest Albums of All Time' listesine kaldığımız yerden devam ediyoruz! Hangi albümler varmış, kimler ses getirmiş? Hepsi burada.
400. The Go-Go’s - Beauty and the Beat
1981 çıkışlı Beauty and the Beat, müzik tarihinde şarkılarını kendi yazıp enstrümanlarını kendi çalan ve tamamı kadınlardan oluşan bir grubun listelerde zirveye oturduğu ilk albüm. Aslında The Go-Go's elemanları Los Angeles punk sahnesinin o karanlık kulüplerinden çıkıp gelmişti ama bir önceki Blondie albümünden de tanıdığımız yapımcı Richard Gottehrer stüdyoda bu çiğ enerjiyi alıp cilalı bir yeni dalga popuna dönüştürdü. İlginçtir ki kayıt sürecinde bolca parti yapıp epey dağınık bir hayat sürmelerine rağmen ortaya çıkan müzik şaşırtıcı derecede güneşli tınlıyor. The Specials solisti Terry Hall ile Jane Wiedlin'in yaşadığı kısa süreli romantizmden doğan Our Lips Are Sealed veya o meşhur temposuyla We Got the Beat grubun akılda kalıcı melodiler yazma konusundaki becerisini net şekilde gösteriyor. Sektörün dayattığı plastik kız grubu imajına hiç bulaşmadan tamamen kendi bildiklerini okuyan ve altkültürün sokak ruhunu ana akım listelerin tam ortasına taşıyan çok kilit bir stüdyo işi.
399. Brian Wilson - Smile
Müzik tarihinin en meşhur yarım kalmış projesi Smile, aslında The Beach Boys'un Pet Sounds sonrası yapacağı o büyük sıçrama olarak planlanmıştı. Brian Wilson 1967 yılında bu çalışmayı 'Tanrı'ya yazılmış ergen senfonisi' olarak tanımlayıp stüdyoya kapanmış ama artan ruhsal sorunları ve gruptaki çatışmalar yüzünden her şeyi rafa kaldırmak zorunda kalmıştı. Aradan geçen otuz yedi yılın ardından 2004 yılında orijinal söz yazarı Van Dyke Parks ile tekrar kafa kafaya verip bu karmaşık yapbozu kendi adıyla nihayete erdirdi. Heroes and Villains ile Surf's Up gibi parçalara kulak verdiğinizde insanların on yıllar boyunca bu kayıtların neden peşinden koştuğunu çok net anlıyorsunuz. Wilson o dönem stüdyoda şarkıları baştan sona çalmak yerine ufak müzikal bölümleri ayrı ayrı kaydedip sonradan birleştirme gibi oldukça zahmetli bir teknik kullanmıştı. Amerikan tarihine ve inanılmaz karmaşık vokal harmonilerine bulanmış bu kayıt bir dahinin geçmişteki hayaletleriyle yüzleşip yarım kalan hesabını tamamen kapatmasını simgeliyor.
398. The Raincoats – The Raincoats
1979 çıkışlı kendi adlarını taşıyan ilk albümleriyle The Raincoats, punk sahnesine kimsenin beklemediği bir köşeden giriş yapan, oldukça tuhaf ve özel bir iş. Grubun o dönemki en büyük avantajı, kayıt sürecinde enstrümanlarını geleneksel kurallara göre çalmayı pek bilmemeleriydi. Bu teknik eksiklik onları klişe rock kalıplarına sıkışmaktan kurtarıp tamamen içgüdüsel, kuralsız bir müzik yapmaya itti. Vicky Aspinall'ın şarkılara sürekli dahil olan o uyumsuz ve çizik keman tonları, albümün pasaklı ama bir o kadar da samimi atmosferini en baştan belirliyor. The Kinks'in meşhur Lola parçasını alıp baştan aşağı sökerek kadın vokallerle yorumlamaları, parçanın alıştığımız cinsiyet dinamiklerini tepetaklak etmekle kalmıyor, şarkıyı tamamen kendi dağınık dünyalarına çekiyor. Yıllar sonra Kurt Cobain'in bu plağa kafayı takıp doksanlarda yeniden basılması için bizzat uğraşmasının ardında da tam olarak bu filtresiz yaklaşım yatıyor. Kusursuz bir stüdyo işçiliği kasmak yerine teknik hataları olduğu gibi kucaklayan, kendi başına buyruk ve bugün bile çok taze tınlayan bir post-punk belgesi.
397. Billie Eilish - When We All Fall Asleep, Where Do We Go?
Billie Eilish ve abisi Finneas'ın 2019 yılında yayımladığı bu ilk albüm, gösterişli kayıt stüdyolarına kafa tutan oldukça karanlık bir yatak odası (bedroom pop) üretimi. İşin mutfağına baktığımızda listeleri altüst eden bu şarkıların tamamının Finneas'ın Los Angeles'taki küçücük çocukluk odasında, çoğu zaman yatağın üzerinde bağdaş kurarak kaydedildiğini görüyoruz. bad guy parçasının temelini atarken Avustralya'daki bir yaya geçidi sinyalinden aldıkları ses örneğini kullanmaları, ikilinin etraflarındaki sıradan detayları elektronik pop sularına ne kadar rahat entegre ettiğini çok net gösteriyor. Eilish'in fısıltıya yakın ve neredeyse ASMR hissiyatı veren o sakin vokalleri, bury a friend gibi şarkılarda devreye giren ağır ve tekinsiz baslarla birleşince ortaya epey garip bir tezat çıkıyor. Endüstrinin dayattığı o parlak ve kusursuz pop yıldızı şablonunu tamamen çöpe atıp sadece standart bir mikrofon ve bir bilgisayarla kendi kurallarını yazan son derece vizyonlu bir kayıt.
396. Todd Rundgren - Something/Anything?
Todd Rundgren'ın 1972 yılında yayımladığı çift plaklık Something/Anything?, tek kişilik bir stüdyo şovunun müzik tarihindeki en somut örneklerinden biri. Rundgren bu devasa projenin ilk üç yüzünde duyduğunuz tüm enstrümanları kendisi çalmış, bütün vokalleri yapmış ve yapımcılığı da tek başına üstlenmiş. Dördüncü yüze gelindiğinde ise yorgunluğunu bahane etmek yerine işin rengini değiştirip son bölümü kalabalık bir müzisyen grubuyla hiçbir düzeltme yapmadan tamamen canlı kaydetmeyi tercih etmiş. İşin mutfağında günde neredeyse yirmi saat stüdyoya kapanıp I Saw the Light ve Hello It's Me gibi klasikleşmiş pop hitlerini sıfırdan inşa etmesi yatıyor. Couldn't I Just Tell You parçasıyla power pop türünün erken temellerini atarken aynı kayıt içinde tuhaf deneysel arayışlara veya Motown usulü R&B tınılarına hiç zorlanmadan geçiş yapıyor. Müzikal kuralları tamamen kendi kafasına göre belirleyen, bir prodüksiyon dehasının zihnindeki o tatlı dağınıklığı çok net hissettiren son derece renkli bir mesai.
395. D’Angelo and the Vanguard - Black Messiah
D'Angelo'nun on dört yıl süren o uzun ve sancılı sessizliğini 2014'ün son günlerinde aniden bozduğu Black Messiah, dijitalleşen müzik dünyasına atılmış tamamen analog bir itiraz. Voodoo albümünden sonra yaşadığı kişisel çöküşler ve saplantılı mükemmeliyetçiliği yüzünden stüdyoda geçen onca yılın ardından bu plağı hiçbir duyuru yapmadan pat diye yayınlaması ortalığı epey sarsmıştı. İşin mutfağında Questlove ve Pino Palladino gibi ağır toplar var ve kayıt sürecinde bilgisayar ekranlarından tamamen uzak durup eski usul makara bantlara, vintage enstrümanlara sarılmışlar. The Charade ve 1000 Deaths parçalarına kulak verdiğinizde dönemin protestolarından beslenen o gergin havayı yoğun funk ve soul basları üzerinden anında hissediyorsunuz. Sanatçı burada vokallerini miksajda öne çıkarmak yerine bilerek enstrümanların arasına gömüyor ve sesini o kirli ritimlerin bir parçası haline getiriyor. Pürüzsüz ve radyolara uygun bir R&B albümü yapmak yerine çamurlu, karanlık ama bir o kadar da ritmik, yıllarca stüdyoda demlenmesinin hakkını sonuna kadar veren çok ağırbaşlı bir kayıt.
394. Diana Ross - Diana
Diana Ross'un 1980 yılında çıkardığı Diana, sanatçının eski Motown günlerinin o ağırbaşlı havasından sıyrılıp dönemin ışıltılı dans pistlerine tam gaz adım attığı bir dönüm noktası. İşin mutfağında Chic grubunun beyin takımı Nile Rodgers ve Bernard Edwards var. İkili stüdyoya kapanmadan önce Ross ile günlerce vakit geçirip onun hayatından notlar çıkararak şarkıları bizzat onun dünyasına göre şekillendirmiş. Drag queen'lerin Ross kılığına girmesinden ilham aldıkları I'm Coming Out, sanatçının hem plak şirketinden kopuşunu simgeliyor hem de devasa bir bağımsızlık marşına dönüşüyor. İşin en ilginç tarafı ise kayıtlar bittikten sonra yaşanan o büyük kriz. Ross orijinal miksajdan hiç memnun kalmıyor çünkü vokallerinin enstrümanlar arasında boğulduğunu ve plağın sanki bir 'Chic albümü' gibi tınladığını düşünüyor. Bunun üzerine bantları alıp kendi ses mühendisiyle her şeyi baştan aşağı yeniden miksliyor. Rodgers ve Edwards bu müdahaleye çok sinirlenip isimlerini projeden çekmek isteseler de Ross'un inatla baştan yarattığı bu son versiyon sanatçının kariyerinin en çok satan işi oluyor. Disko ritimlerinin güçlü bir karakterle çarpıştığı ve günün sonunda tıkır tıkır işleyen çok klas bir pop kaydı.
393. Taylor Swift - 1989
Taylor Swift'in 2014 yılında yayımladığı 1989, sanatçının country müzik köklerini tamamen kesip atarak saf pop sularına atladığı çok keskin bir viraj. İşin arka planında eski plak şirketi patronu Scott Borchetta'nın albüme birkaç country şarkısı ekleme ısrarı yatıyor ama Swift bu fikri kesin bir dille reddedip seksenlerin synthesizer tınılarına sıkı sıkıya sarılıyor. Yapımcı koltuğunda Max Martin ve Shellback gibi pop dehalarının yanı sıra Jack Antonoff ile kurduğu o yeni stüdyo uyumunu net bir şekilde duyuyoruz. Medyanın onun üzerine yapıştırdığı 'sürekli sevgili değiştiren sorunlu kadın' imajını alıp Blank Space parçasında bu durumla zekice dalga geçmesi, şarkı yazarlığındaki kıvraklığı çok iyi gösteriyor. Out of the Woods parçasına kulak verdiğinizde ise Antonoff'un o gergin ve sürekli tekrarlayan altyapıları üzerinden bir ilişkinin yarattığı kaygı hissini anında alıyorsunuz. Güvenli alanında kalıp birkaç akustik gitarla yola devam etmek yerine devasa bir risk alarak kariyerini bambaşka bir boyuta taşıdığı son derece iddialı bir pop kaydı.
392. Ike and Tina Turner - Proud Mary: The Best of Ike and Tina Turner
Ike ve Tina Turner ikilisinin kariyerini özetleyen bu derleme albüm, onların o vahşi sahne enerjisini stüdyo bantlarına harika yansıtıyor. İşin merkezinde John Fogerty imzalı Proud Mary parçasının o meşhur yorumu duruyor. Tina'nın şarkıya başlarken yaptığı o ikonik 'bunu önce yumuşak başlatıp sonrasını sert bitireceğiz' konuşması grubun müzikal dinamiğini tek cümlede özetliyor aslında. Creedence Clearwater Revival'ın o sakin rock parçasını alıp yavaşça demlenen bir soul kıvamından akıl almaz bir funk patlamasına çevirmeleri gerçekten üst düzey bir iş. Ike Turner'ın perde arkasındaki o toksik ve kontrolcü tavrı, grubu stüdyoda tıkır tıkır işleyen bir makineye dönüştürmüş. The Beatles ve The Rolling Stones klasiklerini bile o kirli R&B süzgecinden geçirip tamamen kendi parçaları haline getirmeyi başarıyorlar. Siyahi soul müziğin rock and roll ile ne kadar iyi çarpışabileceğini kanıtlayan çok sıkı bir arşiv çalışması.
391. Kelis - Kaleidoscope
Kelis'in 1999 yılında çıkardığı ilk albümü Kaleidoscope, R&B dünyasının o alışılmış parlak ve uslu diva imajına atılmış epey renkli bir tekme aslında. İşin mutfağında o dönem henüz yeni yeni parlayan The Neptunes ikilisi (Pharrell Williams ve Chad Hugo) var. İkili stüdyoda Kelis'in o asi tavrını alıp hip-hop, elektronik ve alternatif rock tınılarıyla öyle bir harmanlıyor ki ortaya dönemin çok ilerisinde bir iş çıkıyor. Özellikle Caught Out There parçasındaki o meşhur çığlık kısmını dinlediğinizde standart bir kalp kırıklığı şarkısından ziyade saf bir öfke patlamasıyla karşılaşıyorsunuz. Albümün kayıt sürecinde Kelis'in henüz yirmi yaşında olması ve saçından giyimine kadar kendi başına buyruk tarzı, onu sektörün kalıplarına girmeyi reddeden sanatçılar için çok erken bir rol model haline getirdi. Doksanların sonundaki o plastik pop rüzgarına hiç kapılmadan ikibinlerin alternatif R&B soundunun temellerini atan, hem çok garip hem de oldukça taze tınlayan bir prodüksiyon harikası.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın