Ayasofya’da Bir Viking Askerinin Duvara Yazı Kazıdığı Doğru mu?
Ayasofya'nın üst galerisindeki bir mermer korkulukta, bin yılı aşkın süredir duran ve çoğu ziyaretçinin fark etmeden yanından geçtiği bir yazı var.
Sosyal medyada bu yazının bir Viking askerine ait olduğu iddiası yayılınca pek çok kişi bilginin doğruluğundan şüphe etti. Doğruluk Payı'nın incelemesine göre iddia doğru: Yazı 9. yüzyılda runik harflerle kazınmış ve üzerinde bir Viking adı okunuyor.
"Halvdan buradaydı"
'Halvdan Yazıtı' olarak bilinen bu yazı, Ayasofya'nın güney galerisinin ortasındaki mermer korkuluklardan birinde bulunuyor. İlk kez 1964'te fark edilen yazıt, Viking Çağı'nda İskandinavların kullandığı runik alfabeyle kazınmış.
Yazının büyük kısmı zamanla aşınmış. Bugün yalnızca '-ftan' bölümü net biçimde okunabiliyor ve yazıt adını buradan alıyor. Uzmanlar bu ifadeyi 'Halvdan buradaydı' ya da 'Bunu Halvdan kazıdı' şeklinde yorumluyor. Çevirinin tamamı kesin olmasa da yazının runik harflerle yazıldığı ve 9. yüzyıla ait olduğu genel kabul görüyor.
Müzeler ve Ören Yerleri'nin resmi sitesinde de yazıtın 9. yüzyıla tarihlendiği ve Doğu Roma ordusunda paralı asker olarak görev yapan bir Viking tarafından kazındığının düşünüldüğü belirtiliyor.
Yazının sahibi muhtemelen bir Vareg muhafızıydı
Halvdan'ın büyük olasılıkla Bizans İmparatorluğu'nun ünlü Vareg Muhafızları'ndan biri olduğu düşünülüyor. İskandinav kökenli paralı askerlerden oluşan bu seçkin birlik, sadakati ve savaş becerisiyle tanınıyordu ve sarayın güvenliğinden sorumluydu.
Yine de Halvdan hakkında bu yazı dışında hiçbir kayıt yok. Kim olduğu, Konstantinopolis'te ne kadar kaldığı ya da memleketine dönüp dönmediği bilinmiyor. Bildiğimiz tek şey, bir gün Ayasofya'nın galerisinde durup adını mermere kazımaya karar verdiği.
Bu küçük kazıma, bugün Vikinglerin Bizans'taki varlığını gösteren önemli izlerden biri sayılıyor.
Ayasofya'da tek Viking yazıtı bu değil
Ayasofya'da en az iki runik yazıt bulunuyor. İkincisi 1975'te kuzey galeride keşfedildi. Bu yazıtta 'ari:k' ifadesi okunuyor ve bunun bir Viking adı olan 'Ári'ye ait olabileceği düşünülüyor, ancak bu konuda farklı yorumlar var.
Hikâye bununla da bitmiyor. 1997'de Ayasofya'da runik olabilecek 5 farklı yazının kopyası daha çıkarılıp Norveç Runik Arşivi'ne gönderildi. Yani bu dev yapının duvarlarında keşfedilmeyi bekleyen başka Viking izleri de olabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Yorum Yazın