20 Yıl Boyunca Gizlice Bu Projeyle Uğraştı: Tek Tuşla Kendi Kendini Temizleyen Ev Yaptı
Geleneksel ev temizliğinin getirdiği fiziksel yorgunluğa, tekrarlayan işlere ve özellikle yaşlılar ile engelli bireylerin yaşadığı özerklik kaybına karşı radikal bir çözüm 1984 yılında patentlendi. Amerikalı mucit Frances Gabe’in 20 yılı aşkın süren çalışmalarıyla ortaya çıkan 'Kendi Kendini Temizleyen Ev', ev içi teknolojilerde bir dönüm noktası olarak tarih sayfalarındaki yerini koruyor.
Amerikalı mucit Frances Gabe (d. 1915), inşaat ve bakım sektöründe uzun yıllar şirket yöneticiliği yaparak kazandığı teknik bilgi birikimini, temizlikle ilgili yaygın bir şikayeti kökten çözecek radikal bir projeye dönüştürdü.
ABD'nin Oregon eyaletindeki Newberg şehrinde, yirmi yılı aşkın test, çizim ve ayarlamalar sonucunda tasarlanan ev, sadece birkaç komutun etkinleştirilmesiyle kendi kendini temizleme özelliğine sahipti. Mucit Gabe, 1980 yılında başvurduğu bu sıra dışı yapı için 31 Ocak 1984 tarihinde 4.428.085 numaralı ABD patentini aldı.
Sistem, kirli bir evi ovmak için değil, halihazırda temiz olan bir evi korumak amacıyla tasarlanmıştı. Evin işleyiş mantığı, tüm yaşam alanını genişletilmiş bir makineye dönüştürüyordu:
Su Jetleri ve Sisleme: Tavana ve stratejik noktalara yerleştirilmiş fıskiyeler duvarlara, zeminlere ve yüzeylere su ile deterjan püskürtüyordu.
Eğimli Zeminler ve Giderler: Patentte yer alan özel eğimli zeminler, kullanılan fazla suyun yapıya zarar vermeden doğrudan tahliye kanallarına akmasını sağlıyordu.
Sıcak Hava ile Kurutma: Yıkama aşamasının ardından devreye giren sıcak hava, ortamı hızla kurutuyordu.
Suya Dayanıklı Özel Malzemeler: Sistemin çalışabilmesi için evdeki her şeyin suya dayanıklı olması gerekiyordu. Hatta kitaplar bile plastik kapaklarla korunuyordu.
Gabe’in projesindeki en fütüristik adımlardan biri, temizliği evin mimarisine entegre etmek oldu.
Çamaşır makinesi, kurutucu veya bulaşık makinesini bağımsız cihazlar olarak konumlandırmak yerine, bunları doğrudan dolap sistemlerine entegre etti.
Mutfaktaki açık raflar sayesinde bulaşıklar yerinden oynatılmadan yıkanıp kurulanırken; giysi dolapları da kıyafetlerin kendi içinde yıkanıp, kurutulup saklanacağı sürekli bir sistem olarak tasarlandı.
Hagley Müzesi ve Kütüphanesi ile Smithsonian'daki Lemelson Merkezi’nin arşiv kayıtlarına göre, Frances Gabe’in icadı sadece ev içi bir merak konusu veya tembelliğe pratik bir çözüm değildi.
Gabe, verdiği röportajlarda asıl amacının yaşlılar ve engelli bireyler için gereksiz hareketleri ortadan kaldırmak olduğunu vurgulamıştı. Birkaç düğmeye basarak evin temizlenmesi; bu bireylerin başkalarına olan bağımlılığını azaltacak, ev içi izolasyonun önüne geçecek ve günlük yaşamda özerklik sağlayacaktı. Proje, bu yönüyle günümüzün 'yardımcı teknolojiler' ve 'akıllı ev' tartışmalarını onlarca yıl öncesinden öngörmüştü.
'Birkaç düğmeye basmak, başkalarına olan bağımlılığı azaltmak ve günlük yaşamda daha fazla özerklik sağlamak anlamına gelebilir.' — Frances Gabe
Birçok fütüristik projenin aksine, bu ev sadece kağıt üzerinde kalmadı.
Frances Gabe, Newberg’deki kendi iki katlı evini bu sistemle inşa etti. Birinci katında oturma odası, mutfak ve yemek odası; ikinci katında ise yatak odası, banyo, giyinme odası ve teras bulunan bu gerçek prototipte Gabe, onlarca yıl boyunca bizzat yaşadı ve sistemini test etti. 2001 yılında meydana gelen bir depremde hasar görene kadar, kendi kendini temizleme sistemini yılda iki kez başarıyla çalıştırdı.
Neden Standart Hale Gelmedi?
Frances Gabe, yıllarca radyo ve televizyon programlarına katılarak, evine turlar düzenleyip küçük ücretler karşılığında sistemini tanıtarak bu konut modelinin yaygınlaşmasını umdu. Ancak proje ticari bir standart haline gelemedi. Yüksek maliyetler, sistemin karmaşıklığı, özel su geçirmez malzemelere duyulan ihtiyaç ve insanların geleneksel yaşam alışkanlıklarını değiştirmenin zorluğu, projenin yaygın bir pazar ürünü olmasını engelledi.
Ev daha sonra satıldı ve içindeki temizlik mekanizmaları söküldü. Ancak Frances Gabe’in kendi elleriyle yaptığı evin maketi ve icada dair önemli modeller, bugün Wilmington, Delaware'deki Hagley Müzesi ve Kütüphanesi koleksiyonlarında muhafaza ediliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Vazgeçemediği Alışkanlığı İçin 14 Erkekle Evlendi
Dağların Arasına 895 Metal Panel Dizdiler: Tek Bir Görevi Var
Yorum Yazın