Yaşlandıkça Sabahları Neden Daha Erken Uyanıyoruz?
Yaşlı insanların sabahın erken saatlerinde, hiçbir işleri olmadığı halde uyandıklarını görürsünüz. Yaş aldıkça sabahın erken saatlerinde gözlerin kendiliğinden açılması tamamen tesadüf değil.
Michigan Üniversitesi'nden psikoloji profesörü Cindy Lustig ve Arizona Üniversitesi Uyku ve Sirkadiyen Bilimler Merkezi Direktörü Dr. Sairam Parthasarathy'ye göre bunun arkasında genetik, yaşlanma ve birbirine bağlı birkaç değişim var.
Yaş aldıkça beyin, saati ayarlayan işaretleri eskisi kadar iyi algılamıyor
Lustig, yaşla birlikte değişen pek çok şey gibi erken uyanmanın da tek bir nedeni olmadığını, nedenlerin birbirine bağlı olduğunu söylüyor.
Vücudun 24 saatlik döngüsünü, yani sirkadiyen ritmi takip etmesine yardım eden bazı dış işaretler var: Gün ışığı, güneşin batışı, yemek saatleri, sosyal etkileşimler ve fiziksel aktivite. Parthasarathy bunlara 'zaman vericiler' diyor, çünkü beyne saatin kaç olduğunu bildiriyorlar.
Beyin yaşlandıkça bu işaretlere eskisi kadar güçlü tepki vermiyor. Bu yüzden ileri yaştaki kişiler akşam daha erken yoruluyor, sabah da daha erken uyanıyor.
Katarakt, beynin güneşin battığını erken sanmasına yol açabiliyor
Görmedeki değişimler de beyne ulaşan ışık miktarını azaltarak biyolojik saati etkiliyor. Bunun en yaygın örneği, gözdeki merceğin bulanıklaşmasıyla ortaya çıkan katarakt. Kataraktta beyin, güneşin olduğundan daha erken battığını algılayabiliyor. Bu da uyku hormonu melatoninin erken yükselmesine, dolayısıyla erken yorgunluğa ve erken uyanmaya yol açıyor.
Lustig, katarakt ameliyatının ışık sinyallerinin yeniden beyne ulaşmasını sağlayarak uykuyu da iyileştirebileceğini belirtiyor.
Parthasarathy, güneş batmadan yaklaşık 30-60 dakika önce başlayıp iki saat kadar parlak ışık almayı öneriyor. Gün batımından sonra da ışıkları açık tutmak gerekiyor. Gün batmadan dışarıda yürüyüş yapmak ya da parlak ekranlar kullanmak bunun için örnek gösteriliyor.
Uzmanlara göre düzenli egzersiz ve sabah güneşi de biyolojik saati destekliyor.
Uyku düzeninizde sizi rahatsız eden bir değişiklik varsa bir uzmana danışmak en doğrusu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Sonbaharda Daha Uykulu ve İsteksiz Hissetmemizin Nedeni Açıklandı
Yorum Yazın